Στα 2 ευρώ το λίτρο η βενζίνη και το ντίζελ, πάνω από 100 ευρώ η μεγαβατώρα ενέργειας – Οι τιμές ανεβαίνουν

Συναγερμός στην αγορά καυσίμων και ενέργειας: Σήμερα, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης ξεπερνά το ψυχολογικό φράγμα των 2 ευρώ ανά λίτρο. Παράλληλα, το πετρέλαιο κίνησης ακολουθεί την ανοδική πορεία, με τις εκτιμήσεις της αγοράς να το τοποθετούν στα 1,97-1,98 ευρώ/λίτρο, σχεδόν αγγίζοντας τα 2 ευρώ.

Στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, η τιμή της μεγαβατώρας στη χονδρεμπορική αγορά έσπασε το φράγμα των 100 ευρώ χθες, φτάνοντας τα 100,39 ευρώ. Συγκριτικά, η τιμή ήταν 83,39 ευρώ την προηγούμενη ημέρα και κυμαινόταν στα 89,54 ευρώ κατά μέσο όρο την περασμένη εβδομάδα. Σήμερα, μετά από ένα εντυπωσιακό ημερήσιο άλμα περίπου 16%, η τιμή εκτοξεύτηκε στα 116,2 ευρώ.

Ηλεκτρική Ενέργεια: Τι κρύβει η άνοδος των τιμών

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Καθημερινής, η αυξητική τάση στη χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος οφείλεται στην υποχώρηση της συμμετοχής των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και των υδροηλεκτρικών στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής. Αυτό δεν οφείλεται σε αυξημένες τιμές φυσικού αερίου, οι οποίες αναμένεται να επηρεάσουν την αγορά ηλεκτρισμού τον επόμενο μήνα. Συνεπώς, οι πιο δύσκολες ημέρες για τις τιμές του ρεύματος είναι μπροστά μας. Κάθε αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου κατά 10 ευρώ/θερμική μεγαβατώρα μεταφράζεται σε αύξηση 20 ευρώ/μεγαβατώρα για την τιμή του ρεύματος.

Διεθνείς εξελίξεις και οι επιπτώσεις στην αγορά

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα μηνύματα από τη διεθνή αγορά, καθώς η ένταση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου δεν υποχωρεί. Οι επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις απειλούν την παγκόσμια τροφοδοσία. Μετά από μια περίοδο έντονης μεταβλητότητας τις πρώτες δύο εβδομάδες των πολεμικών συγκρούσεων, οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου τείνουν να σταθεροποιούνται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και πάνω από τα 50 ευρώ/μεγαβατώρα, αντίστοιχα.

Η απόφαση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ) να απελευθερώσει 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα είχε ελάχιστη επίδραση στην αγορά. Η τιμή του Brent, αφού άνοιξε στα 106,38 δολάρια/βαρέλι, υποχώρησε σταδιακά στα 101,67 δολάρια. Την προηγούμενη εβδομάδα, η αγορά πετρελαίου παρουσίασε τη μεγαλύτερη μεταβλητότητα από την περίοδο της πανδημίας, με ενδοημερήσιες διακυμάνσεις άνω των 30 δολαρίων/βαρέλι, αγγίζοντας τα 121 δολάρια/βαρέλι, πριν υποχωρήσει λίγο κάτω από τα 100 δολάρια/βαρέλι.

Η δήλωση του εκτελεστικού διευθυντή του ΙΕΑ, Φατίχ Μπιρόλ, για πρόθεση αποδέσμευσης μεγαλύτερων αποθεμάτων «εφόσον χρειαστεί», παρά τη μεγαλύτερη στην ιστορία αποδέσμευση «μαύρου χρυσού», υπογραμμίζει τη δυσκολία διαχείρισης της παγκόσμιας πετρελαϊκής κρίσης.

Κυβερνητικές παρεμβάσεις και μέτρα στήριξης

Σε αυτό το κλίμα, η κυβέρνηση επαναλαμβάνει την ετοιμότητά της να λάβει πρόσθετα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το αρμόδιο κυβερνητικό επιτελείο εξετάζει διορθωτικές παρεμβάσεις στο μέτρο του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των καυσίμων, μετά τις αντιδράσεις του κλάδου και την προαναγγελία απεργιακών κινητοποιήσεων από τους πρατηριούχους.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους καυσίμων, το οποίο περιλαμβάνει και τον ΦΠΑ, περιορίζει ουσιαστικά το κέρδος από 12 λεπτά/λίτρο σε 9 λεπτά/λίτρο.

Δηλώσεις και ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες

«Δεν θέλω να προδικάσω μέτρα, αλλά επιβεβαιώνω ότι υπάρχει βούληση και σχεδιασμός να στηριχθεί ο Έλληνας πολίτης», δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου. Η ελληνική κυβέρνηση αναμένει επίσης πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τον περιορισμό των επιπτώσεων της νέας ενεργειακής κρίσης. Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, τόνισε την ανάγκη η Ε.Ε. να είναι προετοιμασμένη για τη διάρκειά της και τις επιπτώσεις στον πληθωρισμό, αναφερόμενος στη Σύνοδο Κορυφής που θα διεξαχθεί στις 19 του μηνός, με κύριο θέμα την αναζήτηση βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων μέτρων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους.

Ε.Ε. χωρίς ενιαία γραμμή: Προτάσεις και διαφωνίες

Ενόψει της Συνόδου, το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας συνεδρίασε χθες για να αξιολογήσει και να προτείνει μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης, βασιζόμενο στην εργαλειοθήκη του 2022. Στην ατζέντα του Συμβουλίου βρέθηκαν κρίσιμα ζητήματα για την αναμόρφωση της ευρωπαϊκής αγοράς, τα οποία διχάζουν τα κράτη-μέλη. Ανάμεσα σε αυτά ήταν η πρόταση της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για επιβολή πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου, το μοντέλο τιμολόγησης οριακής τιμής της αγοράς και ο μηχανισμός του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων (ETS). Η Ιταλία ηγείται των χωρών που ζητούν την αναστολή του, ενώ άλλες χώρες υιοθετούν τη θέση της Κομισιόν για τη διατήρησή του με κάποιες προσαρμογές.

Ενδεικτική της δυσκολίας στη λήψη συναινετικών αποφάσεων είναι η στάση της Σουηδίας στο κοινό σχέδιο της Ε.Ε. για τα δίκτυα. Η υπουργός Ενέργειας, Έμπα Μπους, πρότεινε το μπλοκάρισμα όλων των νέων έργων ηλεκτρικής διασύνδεσης με τη Σουηδία, υποστηρίζοντας ότι το 75% των εσόδων της προέρχεται από εσωτερικά σημεία συμφόρησης και όχι από διασυνδέσεις. Επίσης, ανέφερε ότι οι εξαγωγές ανανεώσιμης ενέργειας σε άλλες ώρες αυξάνουν τις τιμές ρεύματος στη Σουηδία, τονίζοντας ότι η απόφαση για τη χρήση αυτών των εσόδων πρέπει να ανήκει αποκλειστικά στα κράτη-μέλη και όχι στη νομοθεσία της Ε.Ε. Ο Έλληνας υπουργός, Σταύρος Παπασταύρου, αντίθετα, τόνισε την ανάγκη για μια «κοινή απάντηση στις προκλήσεις της κρίσης».