Αντιδράσεις στο Μέγαρο Μαξίμου για την Άρνηση Μείωσης Φόρων στα Καύσιμα στην Ελλάδα, ενώ η Ευρώπη Προχωρά σε Ελαφρύνσεις

Οι τιμές των καυσίμων στα πρατήρια της Ελλάδας αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, καθώς η κυβέρνηση επιμένει στην αποφυγή μείωσης των φόρων σε βενζίνη και πετρέλαιο, προτιμώντας την εφαρμογή περιορισμένων μέτρων, όπως είναι η παροχή επιδοτήσεων (fuel pass) για την αγορά καυσίμων και αγαθών. Αυτή η στάση έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την πρακτική άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Ισπανία, η Ιταλία, η Αυστρία και η Πορτογαλία, οι οποίες έχουν ήδη λάβει μέτρα για τη μείωση των τιμών.

Στην Ελλάδα, ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και ο ΦΠΑ στα καύσιμα, παράγοντες που καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις τελικές τιμές, παραμένουν από τους υψηλότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συγκεκριμένα, ένα λίτρο βενζίνης επιβαρύνεται με ΕΦΚ 70 λεπτών (5η υψηλότερη θέση στην ΕΕ) και, επί της καθαρής αξίας και του ΕΦΚ, επιβάλλεται ΦΠΑ 24% (4ος υψηλότερος συντελεστής στην ΕΕ).

Τι Πράττουν οι Άλλες Χώρες και Προκαλούν Δυσφορία στο Μέγαρο Μαξίμου

Ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ακόμα και με χαμηλότερους φόρους, προχωρούν σε προσωρινές μειώσεις φόρων στα καύσιμα για την ανακούφιση των πολιτών, η ελληνική κυβέρνηση διατηρεί τους φόρους στα μνημονικά τους επίπεδα, συμβάλλοντας έτσι στα υψηλότερα πλεονάσματα. Για παράδειγμα:

• Η Ισπανία μείωσε τους φόρους επί των πωλήσεων ηλεκτρικής ενέργειας από 21% σε 10%, ενώ μείωσε επίσης τον ΕΦΚ και τον ΦΠΑ στα υγρά καύσιμα, οδηγώντας σε μειώσεις τιμών έως και 30 λεπτά ανά λίτρο στις αντλίες.
• Η Ιταλία μείωσε προσωρινά τον φόρο στη βενζίνη κατά 25 λεπτά ανά λίτρο και στο υγραέριο κατά 19 λεπτά, προσφέροντας άμεση ελάφρυνση στους καταναλωτές.
• Η Πορτογαλία μείωσε προσωρινά τη φορολογία στα καύσιμα, προσαρμόζοντας τους ειδικούς φόρους για να αντισταθμίσει τις αυξήσεις στις διεθνείς τιμές πετρελαίου. Παράλληλα, εφάρμοσε μηχανισμό αυτόματης προσαρμογής φόρων, ο οποίος μειώνει τη φορολογική επιβάρυνση όταν αυξάνονται οι τιμές.
• Η Αυστρία μείωσε τη φορολογία καυσίμων, γεγονός που, σε συνδυασμό με άλλες παρεμβάσεις, οδήγησε σε μείωση της τιμής των καυσίμων κατά 10 λεπτά ανά λίτρο στην αντλία.

Περιορισμένα Μέτρα στην Ελλάδα

Ενώ οι υπόλοιπες χώρες της ΕΕ λαμβάνουν αυτονόητα μέτρα μείωσης της φορολογίας στα καύσιμα, στο Μέγαρο Μαξίμου και στο οικονομικό επιτελείο της ελληνικής κυβέρνησης παρατηρείται αυξανόμενος εκνευρισμός λόγω των αναπόφευκτων συγκρίσεων. Ο εκνευρισμός αυτός πηγάζει από τις διαφορετικές προσεγγίσεις, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι η κυβέρνηση θα επιμείνει σε ημίμετρα, όπως αυτά που εφαρμόστηκαν το 2022, όταν οι τιμές των καυσίμων είχαν αυξηθεί σημαντικά λόγω του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας.

Αποκλείεται το ενδεχόμενο οριζόντιας μείωσης των φόρων στα καύσιμα, με την αιτιολογία ότι θα επωφεληθούν και οι εύποροι πολίτες. Το αφήγημα του οικονομικού επιτελείου είναι σαφές: «Δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για οριζόντιες μειώσεις» και «οι μειώσεις φόρων ευνοούν τους έχοντες που έχουν μεγάλα αυτοκίνητα».

Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Λόγω της σημαντικής αύξησης των ονομαστικών τιμών, το κράτος εισπράττει απροσδόκητα αυξημένα έσοδα από τον ΦΠΑ και τον ΕΦΚ, εμφανίζοντας υψηλά λογιστικά πλεονάσματα. Το αποτέλεσμα είναι οι Έλληνες καταναλωτές να συνεχίζουν να πληρώνουν από τις υψηλότερες τιμές καυσίμων στην Ευρώπη.

Διανομή «Δελτίων»

Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση σχεδιάζει τα εξής:

• Τη χορήγηση fuel pass, δηλαδή επιδοτήσεων με βάση εισοδηματικά κριτήρια, για την κάλυψη μέρους του αυξημένου κόστους καυσίμων για ορισμένα νοικοκυριά. Αυτές οι επιδοτήσεις, ωστόσο, εξανεμίζονται συνήθως με το πρώτο γέμισμα.
• Την οριζόντια επιδότηση στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης, ακολουθώντας το μοντέλο του 2022, με σκοπό τον περιορισμό της αύξησης του κόστους μεταφορών.
• Την επιδότηση των αγροτών για το πετρέλαιο που καταναλώνουν, ενδεχομένως μέσω αύξησης του ποσοστού επιστροφής ΕΦΚ.
• Την επιδότηση του κόστους ηλεκτρικού ρεύματος, εφόσον το κόστος της κιλοβατώρας εκτοξευθεί.