Ισραήλ: Οι ιρανικοί πύραυλοι δοκιμάζουν τα όρια της ισραηλινής αντιαεροπορικής άμυνας

Έναν και πλέον μήνα μετά την έναρξη του πολέμου, το Ιράν συνεχίζει να εκτοξεύει πυραύλους κατά του Ισραήλ. Παρόλο που η συντριπτική πλειοψηφία τους αναχαιτίζεται επιτυχώς από το ισχυρό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας της χώρας, ανακύπτουν όλο και πιο πιεστικά ερωτήματα σχετικά με την επάρκεια των δυνατοτήτων και των αποθεμάτων πυρομαχικών σε βάθος χρόνου.

Πρόσφατα, ο ισραηλινός στρατός διέψευσε κατηγορηματικά τις φήμες περί εξάντλησης των αποθεμάτων πυραύλων αναχαίτισης, οι οποίοι είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση των ομοβροντιών πυραύλων του Ιράν και των ρουκετών της Χεζμπολά από τον Λίβανο. Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ο πόλεμος, που εισήλθε στην πέμπτη εβδομάδα του, αναπόφευκτα μειώνει τις διαθέσιμες ποσότητες πυρομαχικών, ιδίως των πυραύλων αναχαίτισης μακράς εμβέλειας.

Το ολοκληρωμένο σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας του Ισραήλ, το οποίο διαφημίζεται ως εξαιρετικά εξελιγμένο και αποτελεσματικό, είναι δομημένο σε πολλαπλά στρώματα, επιτρέποντας την αντιμετώπιση απειλών σε κάθε υψόμετρο. Οι πύραυλοι Arrow 2 και 3 μπορούν να αναχαιτίσουν πυραύλους ακόμη και εκτός της ατμόσφαιρας της Γης.

Τα αμερικανικά συστήματα THAAD, ένα ή δύο, συμπληρώνουν τα ισραηλινά συστήματα. “Δεν υπάρχει κανένα σημείο στο Ισραήλ που να μην προστατεύεται από πολυεπίπεδη (αντιαεροπορική) άμυνα”, διαβεβαιώνει ο ταξίαρχος ε.α. Πίνι Γιούγκμαν, πρόεδρος της εταιρείας TSG, ειδικευμένης σε συστήματα ασφαλείας.

Παρόλα αυτά, “στον τομέα της άμυνας, τίποτα δεν φθάνει ποτέ το 100%” αποτελεσματικότητα. Το ποσοστό αναχαίτισης των εχθρικών πυραύλων, που ανέρχεται στο 92% σύμφωνα με επίσημα δεδομένα, χαρακτηρίζεται ως “εξαιρετικά” υψηλό, δηλώνει ο ίδιος στο Γαλλικό Πρακτορείο. Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, ο οποίος, εύλογα, δημοσιοποιεί ελάχιστα στοιχεία για την αντιαεροπορική του άμυνα, πάνω από 400 βαλλιστικοί πύραυλοι έχουν εκτοξευθεί κατά της χώρας από το Ιράν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, μετά τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στην Ισλαμική Δημοκρατία.

Το ποσοστό αναχαιτίσεων “ξεπέρασε τις προσδοκίες”, δήλωνε πρόσφατα με εμφανή ικανοποίηση ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού Ναντάβ Σοσάνι. Οι περισσότερες ζημιές στο Ισραήλ, σύμφωνα με τις αρχές, προκλήθηκαν από θραύσματα πυραύλων που καταστράφηκαν. Ωστόσο, από τους 19 άμαχους που έχουν χάσει τη ζωή τους στο Ισραήλ από την έναρξη του πολέμου, περισσότεροι από τους μισούς έχασαν τη ζωή τους όταν ιρανικοί πύραυλοι κατάφεραν να διαπεράσουν την αντιαεροπορική ασπίδα.

Τα αποθέματα εξαντλούνται

Περίπου δύο εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου, ο αμερικανικός ειδησεογραφικός ιστότοπος Semafor ανέφερε, επικαλούμενος πηγές στις ΗΠΑ, ότι το Ισραήλ αντιμετωπίζει “επικίνδυνη έλλειψη πυραύλων αναχαίτισης βαλλιστικών πυραύλων”. Η πληροφορία αυτή διαψεύστηκε από ισραηλινή στρατιωτική πηγή, η οποία διαβεβαίωσε ότι δεν υφίσταται καμία έλλειψη “μέχρι στιγμής” και ότι οι ένοπλες δυνάμεις είναι “έτοιμες για μακρά μάχη”.

Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του βρετανικού κέντρου μελετών RUSI που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και οι σύμμαχοί τους κατανάλωσαν τεράστιες ποσότητες πυρομαχικών – αμυντικών και επιθετικών – μόνο τις πρώτες δεκαέξι ημέρες του πολέμου: 11.294 συνολικά, ανεξαρτήτως τύπου, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 26 δισεκατομμύρια δολάρια.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι πύραυλοι αναχαίτισης μακράς εμβέλειας και τα πυρομαχικά υψηλής ακρίβειας είχαν “σχεδόν εξαντληθεί” ήδη κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες. “Αυτό σημαίνει ότι αν ο πόλεμος συνεχιστεί, τα αεροσκάφη (των ΗΠΑ και του Ισραήλ) θα πρέπει να εισέρχονται ολοένα και πιο βαθιά στον ιρανικό εναέριο χώρο και, από αμυντική σκοπιά, ότι θα πρέπει να απορροφώνται (πλήγματα από) περισσότεροι πύραυλοι και drones του Ιράν”, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ένας από τους συγγραφείς, ο αμερικανός αντιπτέραρχος ε.α. Τζαχάρα Μάτισεκ.

Τα χρονοδιαγράμματα και τα κόστη παραγωγής των προηγμένων όπλων είναι μεγάλα, ιδίως για πυραύλους αναχαίτισης όπως οι ισραηλινοί Arrow. “Δεν πρόκειται απλώς για ζήτημα χρημάτων”, το πρόβλημα έγκειται σε πραγματικότητες που αφορούν τη βιομηχανική παραγωγή: “μακρές προθεσμίες για τα συστατικά, περιορισμένη δυναμικότητα δοκιμών, εύθραυστες υπεργολαβίες και αλυσίδες παραγωγής που δεν μπορούν να συγκριθούν με εργοστάσιο παραγωγής iPhone”, εξηγεί ο αντιπτέραρχος ε.α. Μάτισεκ.

Σύμφωνα με την έκθεση του RUSI, το 81,33% των πυραύλων αναχαίτισης Arrow που διέθετε το Ισραήλ πριν από την έναρξη του πολέμου έχει εξαντληθεί και θα απομείνουν ελάχιστοι διαθέσιμοι, με τα αποθέματα “να έχουν αναλωθεί πλήρως στα τέλη Μαρτίου”.

Δυσλειτουργίες

Ο ταξίαρχος ε.α. Γιούγκμαν εκτιμά πάντως ότι το Ισραήλ είναι σε θέση να παράγει πυραύλους αναχαίτισης ταχύτερα από ό,τι το Ιράν μπορεί να παράγει βαλλιστικούς πυραύλους.

Ωστόσο, ούτε το ισραηλινό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας είναι απαλλαγμένο από δυσλειτουργίες. Ο στρατός παραδέχτηκε πως υπήρξε πρόβλημα στο αντιπυραυλικό σύστημα “Σφεντόνα του Δαυίδ”, με αποτέλεσμα το περασμένο Σάββατο δύο ιρανικοί πύραυλοι να πλήξουν ισάριθμες πόλεις του νότιου Ισραήλ, ιδίως τη Ντιμόνα, όπου βρίσκεται στρατηγικής σημασίας κέντρο πυρηνικής έρευνας.

Σύμφωνα με την ισραηλινή οικονομική εφημερίδα Calcalist, ο στρατός επέλεξε να χρησιμοποιήσει τη “Σφεντόνα του Δαυίδ”, μικρότερης εμβέλειας, για να μην εξαντληθούν τα αποθέματα των πυραύλων Arrow. Η “Σφεντόνα του Δαυίδ” είναι η ενδιάμεση λωρίδα στην αρχιτεκτονική αντιπυραυλικής άμυνας του Ισραήλ, συμπληρώνοντας τα συστήματα Arrow (ή Hetz) και “Σιδηρούς Θόλος”, καθώς και τα συστήματα λέιζερ “Σιδηρά Ακτίνα”, τα οποία καλούνται να αναχαιτίζουν διάφορα είδη βλημάτων.

Μπροστά στις προκλήσεις που εγείρονται εξαιτίας των ιρανικών πυραύλων, το Ισραήλ έχει τρεις επιλογές, σύμφωνα με τον Ζαν-Λου Σαμάν, ερευνητή του Ινστιτούτου για τη Μέση Ανατολή της Σιγκαπούρης: “να αναμιγνύει διαφορετικά συστήματα για να αποφύγει τις ελλείψεις· να μην αναχαιτίζει πυραύλους ή drones που κατευθύνονται προς ακατοίκητες περιοχές· και να αυξήσει την πίεση για να φθείρει τις δυνατότητες του Ιράν προτού οι πόροι της ισραηλινής αντιαεροπορικής άμυνας εξαντληθούν.”