Έρχεται το Τρίτο Πακέτο Στήριξης: Σενάρια για Ενισχυμένο Market Pass και Έκτακτο Επίδομα 200 Ευρώ

Το οικονομικό επιτελείο θέτει σε τροχιά υλοποίησης ένα νέο πλέγμα στήριξης, με στόχο την αναχαίτιση των ανατιμήσεων στα τρόφιμα, οι οποίες αναμένεται να κλιμακωθούν σύντομα εξαιτίας της πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τον Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής, το σχέδιο προβλέπει τα εξής:

• Ενισχυμένο Market Pass: Διεύρυνση του αριθμού των δικαιούχων και αύξηση του ποσοστού επιδότησης.
• Έκτακτο Επίδομα 200 Ευρώ: Μια εφάπαξ οικονομική ενίσχυση που θα στοχεύει αποκλειστικά στους πλέον ευάλωτους πολίτες.

Μετά τη θεσμοθέτηση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για τα καύσιμα και τους 61 βασικούς κωδικούς προϊόντων (ένα πακέτο στήριξης ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ), το οικονομικό επιτελείο επικεντρώνεται πλέον στη συνολική εικόνα της αγοράς. Στόχος είναι να μετρηθεί η «διάχυση» του πληθωρισμού και στις τιμές των υπόλοιπων αγαθών και υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στο «καλάθι» του πληθωρισμού.

Οι επιπτώσεις από τον πρώτο μήνα του πολέμου αναμένεται να αποτυπωθούν στα στοιχεία του πληθωρισμού που θα ανακοινώσει η ΕΛΣΤΑΤ το πρώτο δεκαήμερο του Απριλίου. Από εκεί και πέρα, το οικονομικό επιτελείο θα κληθεί να οριστικοποιήσει και να ανακοινώσει το τρίτο κατά σειρά πακέτο μέτρων στήριξης των νοικοκυριών.

Το Έκτακτο Επίδομα

Η πλατφόρμα που αντιμετώπισε την ακρίβεια στα τρόφιμα το 2022 ήταν το Market Pass, το οποίο επιδοτούσε εκτάκτως το 10% των μηνιαίων αγορών του νοικοκυριού, με ανώτατο όριο τα 1.000 ευρώ, συμπληρωμένο με μια επιταγή ακρίβειας ύψους 200 ευρώ για τα οικονομικά ασθενέστερα νοικοκυριά. Σύμφωνα με τον Ελεύθερο Τύπο, το έκτακτο επίδομα των 200 ευρώ για τα οικονομικά ασθενέστερα στρώματα του πληθυσμού, τα οποία περιλαμβάνουν:

• Χαμηλοσυνταξιούχους με κύρια σύνταξη έως 700 ευρώ, οι οποίοι δεν ωφελήθηκαν πλήρως από τις αυξήσεις λόγω προσωπικής διαφοράς.
• Δικαιούχους Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, με πρόβλεψη για διπλασιασμό της μηνιαίας παροχής.
• Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) που λαμβάνουν αναπηρικά επιδόματα από τον ΟΠΕΚΑ, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.
• Οικογένειες με παιδιά, μέσω έκτακτης επιπλέον δόσης του επιδόματος Α21.
• Μακροχρόνια ανέργους (12-24 μήνες) εγγεγραμμένους στη ΔΥΠΑ, χωρίς άλλη παροχή, με ατομικό εισόδημα έως 16.000 ευρώ.

Σημειώνεται ότι ως γενικό εισοδηματικό όριο για την ένταξη προβλέπεται οικογενειακό εισόδημα έως 10.500 ευρώ ετησίως.

Βελτιώσεις στο Market Pass

Στο Market Pass αναμένεται να ενσωματωθούν βελτιώσεις, αυξάνοντας τον αριθμό των δυνητικών δικαιούχων και ενδεχομένως το ποσοστό της επιδότησης (από 10% σε 15%), καθώς οι συνθήκες έχουν διαφοροποιηθεί σε σχέση με την προηγούμενη κρίση.

Πρόβλεψη για Επιδότηση στα Τιμολόγια Ρεύματος

Όσον αφορά τα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος και την πιθανότητα επιδότησης σε περίπτωση σημαντικής αύξησης των τιμών, το οικονομικό επιτελείο τονίζει ότι δεν υπάρχει ακόμη ανάγκη για επιδότηση. Η τιμή χονδρικής στην Ελλάδα διατηρείται μεταξύ της 6ης και 7ης θέσης, γεγονός που καθιστά τη χώρα μακριά από τη θέση της ακριβότερης αγοράς ρεύματος στην Ευρώπη, κάτι που θα δικαιολογούσε άμεσα την εφαρμογή επιδοτήσεων. Η διαφορά σε σχέση με το 2022 έγκειται στο ότι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) συμμετέχουν πλέον στην παραγωγή ενέργειας με ποσοστό άνω του 50%, περιορίζοντας τις αυξήσεις στην τιμή χονδρικής που προκαλεί η άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου, η οποία έχει σταθεροποιηθεί γύρω στα 51 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα. Ωστόσο, ακόμη και σε περίπτωση σημαντικής αύξησης των καυσίμων, υπάρχει από το 2022 η δυνατότητα επιδότησης των τιμολογίων ρεύματος ανάλογα με την κατανάλωση, η οποία μπορεί να καλυφθεί από το ταμείο εσόδων από τις δημοπρασίες ρύπων για όσο διάστημα κρίνεται απαραίτητο.

«Κλειδί» η Δημοσιονομική Ευελιξία της Ε.Ε.

Όλα τα μέτρα υπόκεινται στον περιορισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το πρόβλημα, τόσο για την Ελλάδα όσο και για τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε., είναι η δέσμευση από την οροφή αύξησης δαπανών, όπως έχει συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την περίοδο 2024-2028. Βάσει των νέων δημοσιονομικών κανόνων, δεν αρκεί μια χώρα να διαθέτει τον απαιτούμενο δημοσιονομικό χώρο (τα χρήματα) για την εφαρμογή μόνιμων ή έκτακτων μέτρων. Αν μια χώρα προχωρήσει σε τέτοια μέτρα χωρίς να έχει περιθώριο περαιτέρω αύξησης των δαπανών, θα υποχρεωθεί σε περικοπές την επόμενη χρονιά, ώστε το όριο των δαπανών για την τετραετία να παραμείνει συμβατό με την προηγούμενη συμφωνία.

Η Ελλάδα πληροί την προϋπόθεση το έλλειμμα να μην υπερβαίνει το 3% του ΑΕΠ, καθώς και την υποχρέωση μείωσης του χρέους της τουλάχιστον κατά 1% του ΑΕΠ. Παρόλα αυτά, λόγω των μόνιμων μέτρων που εφαρμόζονται φέτος (φορολογική μεταρρύθμιση, εισοδηματικές ενισχύσεις), έχει εξαντλήσει το όριο αύξησης των δαπανών της για την περίοδο 2024-2026. Συνεπώς, αν το οικονομικό επιτελείο επιθυμεί τη λήψη νέων μέτρων στήριξης, χωρίς την απαιτούμενη δημοσιονομική ευελιξία από την Ε.Ε., θα αναγκαστεί να περιορίσει το πακέτο των νέων μειώσεων φόρων που σχεδιάζει να εξαγγείλει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, κάτι που το ίδιο δεν επιθυμεί.