ΑΠΘ: Ο «PeakSat», ο πρώτος ελληνικός νανοδορυφόρος οπτικών επικοινωνιών, έτοιμος για την κορυφαία στιγμή της «συνάντησής» του με τη Γη

Στον Χολομώντα, από τον σταθμό βάσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), αναμένεται αύριο ένα κρίσιμο «τεστ» επικοινωνίας με τον νανοδορυφόρο οπτικών επικοινωνιών «PeakSat». Ο δορυφόρος, ο οποίος κινείται σε τροχιά περίπου 500 χλμ. από τη Γη με ιλιγγιώδη ταχύτητα επτά χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, θα επιχειρήσει μια τεχνολογικά απαιτητική «συνομιλία» με το επίγειο σύστημα, χρησιμοποιώντας ένα σήμα λέιζερ.

Ο «PeakSat» έχει ήδη γράψει ιστορία ως ο πρώτος νανοδορυφόρος οπτικών επικοινωνιών που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από προπτυχιακούς φοιτητές και φοιτήτριες του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η ανάπτυξή του αποτελεί καρπό της πολυετούς προσπάθειας της φοιτητικής ομάδας «SpaceDot», η οποία αφιέρωσε περίπου τρία χρόνια ασταμάτητης εργασίας, με αμέτρητα ωράρια και νυχτερινές θυσίες, φτάνοντας ακόμη και στις 3 τα ξημερώματα.

Ο καθηγητής Αλκιβιάδης Χατζόπουλος εξηγεί: «Υπήρχε η προϋπάρχουσα εμπειρία που μας έδωσε την αυτοπεποίθηση να δηλώσουμε ‘ναι, μπορούμε να κατασκευάσουμε έναν νανοδορυφόρο’ και με αυτή τη σιγουριά, υποβάλαμε την πρότασή μας στην πρόσκληση του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Οι προκλήσεις ήταν ιδιαίτερα μεγάλες, ειδικά στον τομέα της οργάνωσης των οπτικών φορτίων του νέου δορυφόρου, αλλά η αρωγή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) υπήρξε συνεχής».

«Όταν το “κουτάκι” που θα εκτοξευτεί στο Διάστημα περάσει πάνω από την Ελλάδα, κάτι που αναμένεται να συμβεί αύριο το απόγευμα ίσως, θα πρέπει (σ.σ. μέσα σε τέσσερα-πέντε λεπτά) να προσανατολιστεί σωστά, να εντοπίσει τον σταθμό βάσης του ΑΠΘ στον Χολομώντα και να επικοινωνήσει με λέιζερ από τα 500 χλμ. Αυτό δεν έχει επιτευχθεί από πολλές αποστολές σε ευρωπαϊκό επίπεδο» τονίζει ο κ. Χατζόπουλος, προσθέτοντας ότι το αποτέλεσμα παραμένει αβέβαιο. Διευκρινίζει, επιπλέον, ότι ενώ κάποια εξαρτήματα του νανοδορυφόρου έχουν αγοραστεί, η φοιτητική ομάδα σχεδίασε και υλοποίησε την «καρδιά» του, συμπεριλαμβανομένων του κεντρικού επεξεργαστή και της πλακέτας τηλεπικοινωνιών.

Επιπλέον, στον Χολομώντα αναμένεται τους επόμενους μήνες η εγκατάσταση ενός νέου τηλεσκοπίου διαμέτρου 80 εκατοστών, το οποίο θα ανήκει στα πλέον σύγχρονα της Ελλάδας. Το σύστημα θα έχει τη δυνατότητα λήψης οπτικών και ηλεκτρικών σημάτων, ενώ θα υποστηρίζει και εφαρμογές κβαντικής κρυπτογράφησης.

Το υφιστάμενο τηλεσκόπιο της βάσης έχει ήδη υποστεί ανακατασκευή, ώστε να συνεργάζεται άμεσα με τον «PeakSat». Ο καθηγητής Κλεομένης Τσιγάνης περιγράφει ότι η επιτυχής επικοινωνία, με τον δορυφόρο να στοχεύει σωστά τον σταθμό μέσα σε 4–5 λεπτά κατά τη διέλευσή του πάνω από την Ελλάδα από τα 500 χλμ., αποτελεί μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία, η οποία δεν έχει στεφθεί με επιτυχία σε πολλές ευρωπαϊκές αποστολές. Υπογραμμίζει, παράλληλα, ότι παρόλο που η Ελλάδα δεν μπορεί ακόμη να παράγει μεγάλης κλίμακας τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους, η ανάπτυξη νανοδορυφόρων αντιπροσωπεύει μια σπουδαία ευκαιρία.