ΕΦΚΑ: Αναδρομικά για Εργαζόμενους Συνταξιούχους – Πληρωμές έως 17.400€

Ο ΕΦΚΑ ξεκινά άμεσα τις πληρωμές για ένα σημαντικό πακέτο αναδρομικών, ωφελώντας χιλιάδες εργαζόμενους συνταξιούχους. Οι πληρωμές αυτές, που σε κάποιες περιπτώσεις ανέρχονται έως και 17.400 ευρώ, με τη μέση καταβολή να φτάνει τα 2.600 ευρώ, αφορούν συνταξιούχους που συνέχισαν να εργάζονται και δικαιούνται:

• Προσμέτρηση του χρόνου ασφάλισης (ένσημα) για την περίοδο απασχόλησής τους.
• Επανυπολογισμό της σύνταξής τους.
• Αύξηση της σύνταξης για το διάστημα που συνέχισαν να εργάζονται.

Οι Πρώτες Πληρωμές Αναδρομικών

Σύμφωνα με δημοσίευμα του «Ελεύθερου Τύπου της Κυριακής», οι πρώτες πληρωμές αναδρομικών θα γίνουν σε περίπου 2.000 συνταξιούχους. Αυτοί είναι συνταξιούχοι που συνέχισαν να εργάζονται για σημαντικό χρονικό διάστημα μετά τη συνταξιοδότησή τους και, για την περίοδο αυτή, δικαιούνται προσμέτρηση των ενσήμων και προσαύξηση της σύνταξής τους.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ΕΦΚΑ, οι συνταξιούχοι που δηλώνουν ότι συνεχίζουν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότησή τους ανέρχονται σε περίπου 300.000. Από αυτούς, περίπου 110.000 εργάζονται χωρίς υποχρέωση καταβολής εισφορών, καθώς εντάσσονται σε κατηγορίες που εξαιρούνται από τον νόμο. Στις εξαιρέσεις αυτές περιλαμβάνονται οι συνταξιούχοι ΟΓΑ που ασκούν αγροτική δραστηριότητα, οι πολύτεκνοι, οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας, καθώς και συνταξιούχοι άλλων Ταμείων που ασκούν αγροτική δραστηριότητα με ετήσιο εισόδημα έως 10.000 ευρώ.

Οι υπόλοιποι περίπου 190.000 εργαζόμενοι συνταξιούχοι εντάσσονται στις κατηγορίες που δικαιούνται προσαύξηση της σύνταξής τους, καθώς υπόκεινται σε πληρωμή εισφορών, αλλά και ενός ειδικού πόρου λόγω απασχόλησης. Ο πόρος αυτός θεσπίστηκε για να αντικαταστήσει την προηγούμενη ποινή, που ήταν η μείωση της σύνταξης κατά 30% για όσους δήλωναν ότι εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση.

Μετά την κατάργηση της ποινής μείωσης της σύνταξης με τον Ν. 5078/2023, παρατηρήθηκε αλματώδης αύξηση στις δηλώσεις απασχόλησης από συνταξιούχους. Έως το 2023, ο αριθμός των συνταξιούχων με δήλωση απασχόλησης ήταν περίπου 35.000. Μετά την κατάργηση της ποινής, ο αριθμός αυτός αυξήθηκε κατακόρυφα: το 2024 δήλωσαν εργασία περίπου 150.000 συνταξιούχοι, το 2025 έφτασαν τους 250.000, και τα στοιχεία του 2026 δείχνουν περίπου 300.000 εργαζόμενους συνταξιούχους.

Κίνητρα για Επιστροφή στην Εργασία

Ο βασικός λόγος για την επιστροφή των συνταξιούχων στην εργασία είναι κυρίως ο βιοποριστικός, καθώς η μέση κύρια σύνταξη για το 2026, μετά την αύξηση 2,4%, διαμορφώνεται στα 975 ευρώ μικτά, ενώ 6 στους 10 συνταξιούχους λαμβάνουν σύνταξη κάτω από 1.000 ευρώ. Ενδεικτικά, η μέση σύνταξη γήρατος για όσους αποχώρησαν από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ μετά τις 13/5/2016 είναι 958,56 ευρώ, για τους αγρότες είναι 514 ευρώ, και για τον ΟΑΕΕ κυμαίνεται γύρω στα 1.000 ευρώ.

Εκτός από τον βιοποριστικό λόγο, η επιστροφή στην εργασία επιλέγεται σε ορισμένα επαγγέλματα για λόγους συνέχισης της δραστηριότητας στον ιδιωτικό τομέα, όπως συμβαίνει με γιατρούς, μηχανικούς και δικηγόρους που συνεχίζουν να εργάζονται.

Ωστόσο, το πιο ισχυρό κίνητρο είναι η κατάργηση των ποινών που επιβάλλονταν στην κύρια και επικουρική σύνταξη, οι οποίες μειώνονταν κατά 30% όταν ένας συνταξιούχος δήλωνε εργασία. Αντί για μείωση, με τον Ν. 5078/2023, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι, πέραν των εισφορών τους, καταβάλλουν στον ΕΦΚΑ έναν ειδικό πόρο 10% επί του μισθού (για μισθωτούς) ή τη μισή εισφορά του κλάδου σύνταξης (για αυτοαπασχολούμενους).

Μια άλλη σημαντική παράμετρος είναι ότι η σύνταξη των εργαζόμενων συνταξιούχων προσαυξάνεται από τα ένσημα της εργασίας τους. Ο ΕΦΚΑ έχει ήδη εκδώσει εκατοντάδες αποφάσεις για προσαύξηση συντάξεων και συνεχίζει τους επανυπολογισμούς, καταβάλλοντας τις αυξήσεις που δικαιούνται όσοι συνταξιούχοι δηλώνουν διακοπή της απασχόλησης.

Λίστα Αυξήσεων 25.000 Συνταξιούχων

Περίπου 25.000 συνταξιούχοι που έχουν δηλώσει διακοπή απασχόλησης στον ΕΦΚΑ θεμελιώνουν δικαίωμα σε προσαύξηση σύνταξης. Οι αρχικές πληρωμές αναδρομικών αφορούν 2.000 παλαιούς συνταξιούχους, με σταδιακή προσθήκη κι άλλων εργαζόμενων συνταξιούχων στη λίστα πληρωμών.

Κατηγορίες Εργαζόμενων Συνταξιούχων

Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι κατηγοριοποιούνται ως εξής:

1. Πριν τον Μάιο 2016: Συνέχισαν να απασχολούνται με δήλωση ανάληψης εργασίας. Η ποινή μείωσης της σύνταξης επιβαλλόταν άνω των 1.000 ευρώ, χωρίς δικαίωμα προσμέτρησης ενσήμων, εκτός αν αναστελλόταν η σύνταξη.
2. Μετά τον Μάιο 2016: Ανέλαβαν εργασία με δήλωση απασχόλησης. Υπήρχε ποινή μείωσης σύνταξης 60% και δικαίωμα προσαύξησης λόγω απασχόλησης.
3. Από Μάρτιο 2020: Συνέχισαν να απασχολούνται ή ανέλαβαν εργασία με ισχύ του Ν. 4670/2020. Η ποινή μείωσης σύνταξης περιορίστηκε στο 30%.
4. Μετά τον Δεκέμβριο 2023: Συνέχισαν να απασχολούνται ή ανέλαβαν εργασία μετά την ψήφιση του Ν. 5078/2023. Η ποινή μείωσης καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον ειδικό πόρο απασχόλησης.

Αναδρομικά και Αυξήσεις

Τα αναδρομικά που πρόκειται να καταβάλει ο ΕΦΚΑ αφορούν παλαιότερους εργαζόμενους συνταξιούχους που απασχολούνταν έως και 7 χρόνια μετά τη συνταξιοδότηση, κερδίζοντας αυξήσεις που ξεπερνούν τα 130 ευρώ τον μήνα στις συντάξεις τους.

Αυξήσεις Συντάξεων από 8€ έως 131€

Η προσαύξηση της σύνταξης για κάθε έτος απασχόλησης υπολογίζεται με συντελεστή 0,77% επί του μισθού εργασίας. Για τους αυτοαπασχολούμενους, λαμβάνονται υπόψη οι μηνιαίες εισφορές σύνταξης, μετατρεπόμενες σε μισθό μέσω του 0,20. Τα παραδείγματα είναι ενδεικτικά:

• Μισθωτός, 1 έτος εργασίας, 990€ μισθός: Μόνιμη αύξηση 8€ στη σύνταξη. Με 6 έτη εργασίας, αύξηση 46€.
• Μισθωτός, 5 έτη εργασίας, 2.300€ μισθός: Μόνιμη αύξηση 89€. Με 6 έτη, αύξηση 106€.
• Αυτοαπασχολούμενος, 2 έτη, 211€ εισφορά: Μόνιμη αύξηση 16€. Με 6 έτη, αύξηση 49€.
• Αυτοαπασχολούμενος (π.χ. γιατρός), 6 έτη, 567€ εισφορά: Μόνιμη αύξηση 131€ στη σύνταξη.

Υποβολή Αιτήσεων και Κυρώσεις

Όλοι οι συνταξιούχοι μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις για προσαύξηση σύνταξης στον ΕΦΚΑ της περιοχής τους, εφόσον έχουν διακόψει την απασχόλησή τους. Σε περίπτωση μη δήλωσης εργασίας και μετέπειτα αποκάλυψης, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με 12 κύριες και επικουρικές συντάξεις, το οποίο παρακρατείται έως 25% από την κύρια σύνταξη και 100% από την επικουρική.