ΕΟΠΑΕ: Ο πρώτος Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης στην Αθήνα γιορτάζει 4 χρόνια λειτουργίας, με 772 σωσμένες ζωές

Τέσσερα χρόνια συμπληρώνει ο πρώτος σταθερός Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ) στην Αθήνα, μία πρωτοποριακή δομή Άμεσης Πρόσβασης και Μείωσης της Βλάβης που υλοποιείται υπό την εποπτεία του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ). Η λειτουργία αυτής της δομής εντάσσεται στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό του ΕΟΠΑΕ και του υπουργείου Υγείας, με στόχο την αντιμετώπιση της εξάρτησης ως κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας και κοινωνικής φροντίδας.

Οι Χώροι Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ) αναγνωρίζονται διεθνώς ως μία από τις πλέον αποτελεσματικές πρακτικές Μείωσης της Βλάβης. Στο εσωτερικό των ΧΕΧ, η χρήση ουσιών πραγματοποιείται με τη χρήση αποστειρωμένων υλικών, υπό την άμεση επίβλεψη εξειδικευμένου προσωπικού. Το προσωπικό αυτό είναι σε θέση να παρέμβει άμεσα σε οποιοδήποτε περιστατικό υπερδοσολογίας, διασφαλίζοντας την ασφάλεια των χρηστών. Επιπλέον, οι δομές αυτές λειτουργούν ως βασικό σημείο επαφής για ευάλωτους πληθυσμούς, προσφέροντας πρωτοβάθμια φροντίδα, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και συνδέοντάς τους με θεραπευτικά προγράμματα.

Ο πρώτος αυτός σταθερός Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης στην Αθήνα, έπειτα από τη λήψη της σχετικής αδειοδότησης, ξεκίνησε την παραγωγική του λειτουργία στις 22 Απριλίου 2022.

Τα συγκεντρωτικά στοιχεία από την τετραετία 2022-2026 καταδεικνύουν τον ουσιαστικό και πολλαπλό αντίκτυπο της λειτουργίας της δομής. Ο ΧΕΧ της Αθήνας έχει προσφέρει τις υπηρεσίες του σε συνολικά 2.818 μοναδικούς ωφελούμενους, οι οποίοι πραγματοποίησαν 134.513 επισκέψεις για εποπτευόμενη χρήση. Στο ίδιο χρονικό διάστημα, μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων για την πρόληψη μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων, διανεμήθηκαν περισσότερες από 88.000 σύριγγες και 18.000 προφυλακτικά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι εντός του ΧΕΧ αποφεύχθηκαν 772 περιστατικά υπερδοσολογίας. Από αυτά, σε 299 περιπτώσεις χορηγήθηκε ναλοξόνη, ενώ τα υπόλοιπα 473 αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς μέσω στενής και συνεχιζόμενης παρακολούθησης. Αυτά τα δεδομένα υπογραμμίζουν τον κρίσιμο ρόλο της δομής στην αποτροπή θανάτων που σχετίζονται με την υπερδοσολογία.

Ο σταθερός ΧΕΧ της Αθήνας είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Χώρων Εποπτευόμενης Χρήσης, καλλιεργώντας ενεργά συνεργασίες με αντίστοιχες δομές και οργανισμούς σε διεθνές επίπεδο. Στο άμεσο μέλλον, ο ΕΟΠΑΕ διερευνά τις δυνατότητες επέκτασης της λειτουργίας τέτοιων δομών και σε άλλες πόλεις της χώρας.

Αντλώντας έμπνευση και αποδεικτικά στοιχεία από την επιτυχημένη λειτουργία του σταθερού ΧΕΧ στην Αθήνα, ο ΕΟΠΑΕ προχώρησε στη δημιουργία του πρώτου Κινητού ΧΕΧ στη Θεσσαλονίκη. Μέσα στο 2025, αυτή η κινητή μονάδα κατέγραψε 17.156 επισκέψεις από 1.033 μοναδικούς ωφελούμενους. Το Κινητό ΧΕΧ Θεσσαλονίκης συνέβαλε καθοριστικά στη διάσωση 57 ανθρώπινων ζωών από υπερδοσολογία. Στο άμεσο μέλλον, ο ΕΟΠΑΕ δίνει προτεραιότητα στην ενίσχυση της δράσης Μείωσης της Βλάβης, με τον σχεδιασμό για τη δημιουργία 3 νέων Κινητών ΧΕΧ στην Αττική και τη διερεύνηση περαιτέρω ευκαιριών επέκτασης σε άλλες περιοχές της χώρας.

«Τα τέσσερα αυτά χρόνια λειτουργίας αποδεικνύουν πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η επένδυση στη Μείωση της Βλάβης δεν σώζει μόνο ζωές, αλλά ανοίγει παράλληλα σημαντικούς δρόμους προς τη θεραπεία. Συνεχίζουμε με την ίδια αφοσίωση, φροντίζοντας τον εξαρτημένο συνάνθρωπό μας, βασιζόμενοι πάντα στην επιστημονική τεκμηρίωση και τον βαθύ σεβασμό προς τον άνθρωπο. Ο σταθερός Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης στην Αθήνα δεν αποτελεί απλώς μια πρωτοποριακή εφαρμογή της στρατηγικής Μείωσης της Βλάβης, αλλά αποτελεί την απτή απόδειξη ότι οι πολιτικές δημόσιας υγείας μπορούν να είναι ταυτόχρονα εξαιρετικά αποτελεσματικές και βαθιά συμπεριληπτικές», τόνισε ο Αθανάσιος Θεοχάρης, εθνικός συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων και πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ.