Ξεκινά Σήμερα η Αντιπυρική Περίοδος: Ενισχυμένη Πρόληψη και Ετοιμότητα για την Προστασία της Χώρας

Πρόληψη, επιχειρησιακή ετοιμότητα και ο περιορισμός των έναρξεων των πυρκαγιών τίθενται, μεταξύ άλλων, στο επίκεντρο του σχεδιασμού του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για τη φετινή αντιπυρική περίοδο που ξεκινά σήμερα. Η στρατηγική που θα ακολουθηθεί και για φέτος συνοψίζεται γύρω από το δόγμα που υιοθετήθηκε πριν από τρία χρόνια και βασίζεται στην επιτήρηση, στην έγκαιρη προειδοποίηση και την άμεση απόκριση.

Φέτος, ύστερα από 45 χρόνια, η Πολιτική Προστασία θα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει το εργαλείο της Εθνικής Χαρτογράφησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών, η οποία ολοκληρώθηκε και επικαιροποιήθηκε το φθινόπωρο του 2025. Αυτή η χαρτογράφηση κατανέμει όλες τις περιοχές της χώρας σε τρεις κατηγορίες επικινδυνότητας: χαμηλής, μεσαίας και υψηλής. Η κατάταξη βασίζεται στο είδος της βλάστησης, τις κλιματολογικές συνθήκες και τη συχνότητα εμφάνισης τιμών 3, 4 και 5 στον ημερήσιο Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας τα τελευταία 20 έτη.

Καθοριστικό ρόλο στην έγκαιρη προειδοποίηση έναρξης πυρκαγιάς θα διαδραματίσει η επιτήρηση με drones. Όπως έγινε γνωστό από την Πολιτική Προστασία, θα διατεθούν 100 drones, αυξημένα δηλαδή κατά 20 σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Τα drones θα λειτουργούν σε 24ωρη βάση, εξοπλισμένα με θερμικές κάμερες, επιτρέποντας τον έγκαιρο εντοπισμό εστιών πυρκαγιάς, ακόμη και τη νύχτα, ενισχύοντας έτσι την επιτήρηση.

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, τη φετινή αντιπυρική περίοδο στόχος είναι η περαιτέρω αύξηση της χρήσης τους, ώστε να καλυφθούν και άλλες περιοχές, ιδιαίτερα περιαστικές. Στον σχεδιασμό εντάσσονται και τα Κινητά Επιχειρησιακά Κέντρα (Κ.Ε.Κ.). Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου, το 2024 διατέθηκαν 45 drones, το 2025 ο αριθμός έφτασε τα 82 και φέτος τους 100, μαζί με 3 drones για τα Κ.Ε.Κ. Με την πρώτη εφαρμογή την αντιπυρική περίοδο του 2024, τα συστήματα drones παρουσίασαν πολύ υψηλή αποτελεσματικότητα: μόνο στην Αττική το προηγούμενο έτος εντόπισαν σε πρώτο χρόνο περισσότερες από 1.000 ενάρξεις πυρκαγιών, ενώ συνέβαλαν καθοριστικά και στην κατεύθυνση των επίγειων και εναέριων δυνάμεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στους καθαρισμούς οικοπέδων. Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερους ελέγχους και αυξημένες κυρώσεις. Οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να προχωρήσουν στον καθαρισμό των οικοπέδων τους από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου κάθε έτους, καθώς και στη συντήρησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου (έως 31 Οκτωβρίου). Ενδεικτικό της αυστηροποίησης των ελέγχων είναι ότι ήδη οι αρμόδιες αρχές διενεργούν ελέγχους, επιβάλλοντας κυρώσεις, πρόστιμα και προχωρώντας σε συλλήψεις.

Όπως επισήμανε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, σε σύσκεψη για την προετοιμασία ενόψει της αντιπυρικής περιόδου στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στον καθαρισμό των οικοπέδων. Παρατηρήθηκε ότι «όπου ήταν καθαρισμένα τα οικόπεδα, η φωτιά σταματούσε», ενώ αντίθετα σε ακαθάριστους χώρους η εξάπλωση ήταν ανεξέλεγκτη. «Είναι ένα στοίχημα που θα πρέπει να το δώσουμε και να πετύχουμε μέχρι τις 15 Ιουνίου», σημείωσε.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενίσχυση των Δήμων. «Προσπαθούμε να ενισχύσουμε τους Δήμους για να κάνουν τα έργα και τις δράσεις τις οποίες έχουν υπό την ευθύνη τους», ανέφερε, επισημαίνοντας την αύξηση των διαθέσιμων πόρων τα τελευταία χρόνια. Φέτος, κατανέμονται σε 332 Δήμους της χώρας πόροι ύψους 47,50 εκατ. ευρώ, και επιπλέον 2,50 εκατ. ευρώ στους Συνδέσμους των Δήμων, για δράσεις πυροπροστασίας. Η χρηματοδότηση αυτή είναι αυξημένη κατά 25% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Βαρύτητα δίνεται και στις παρεμβάσεις πρόληψης με το πρόγραμμα Antinero Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, IV & PLUS. Το πρόγραμμα, το οποίο υλοποιείται από το 2022 με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2026, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο.

Αναφορικά με τα εναέρια μέσα δασοπυρόσβεσης (εθνικά και μισθωμένα), αυτά τη φετινή αντιπυρική περίοδο ανέρχονται σε 80 έως 85, ανάλογα με την ημερήσια διαθεσιμότητα.

Όσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό του Πυροσβεστικού Σώματος, για το έτος 2026 ανέρχεται συνολικά σε 18.804 πυροσβέστες. Έχει πραγματοποιηθεί διασπορά 21 Ειδικών Μονάδων Δασικών Επιχειρήσεων (Ε.ΜΟ.Δ.Ε.) σε όλη την επικράτεια, με δυνατότητα αερομεταφοράς, με σκοπό την έγκαιρη επέμβαση ακόμη και στα πιο δυσπρόσιτα σημεία.

Σημαντική θα είναι και η συμβολή των εθελοντών. Σύμφωνα με πηγές της Πολιτικής Προστασίας, το σύνολο των εθελοντών πυροσβεστών στις Πυροσβεστικές Υπηρεσίες της χώρας αυξάνεται σταδιακά, ενισχύοντας τον Μηχανισμό. Στο Μητρώο Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας έχουν ενταχθεί μέχρι σήμερα στον επιχειρησιακό σχεδιασμό του Πυροσβεστικού Σώματος: 5.011 εθελοντές από 234 εθελοντικές οργανώσεις. Περισσότεροι από 6.500 έχουν λάβει πιστοποιημένη εκπαίδευση μέσω της Ακαδημίας Πολιτικής Προστασίας, με επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης «Δασικών Πυρκαγιών Δασοπροστασία / Δασοπυρόσβεση».

Επιπλέον, ο συνολικός στόλος οχημάτων ανέρχεται σε 3.911, εκ των οποίων 1.993 είναι υδροφόρα, 1.687 βοηθητικά και 228 ειδικού σκοπού.

Στον σχεδιασμό για την αντιπυρική περίοδο εντάσσεται και το Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και υπουργείου Πολιτισμού, με στόχο τη θωράκιση αρχαιολογικών χώρων έναντι πυρκαγιάς. Έχουν πραγματοποιηθεί αυτοψίες σε περισσότερους από 60 αρχαιολογικούς χώρους, έχουν δοθεί κατευθυντήριες οδηγίες για πρόσθετα προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα πυροπροστασίας. Επίσης, οργανώθηκε η διεξαγωγή ασκήσεων, εκπονήθηκε πρότυπο σχέδιο απομάκρυνσης επισκεπτών και εργαζομένων σε περίπτωση πυρκαγιάς, πραγματοποιήθηκε εκπαίδευση του προσωπικού του υπουργείου Πολιτισμού στην Πυροσβεστική Ακαδημία και εξετάστηκαν μελέτες πυροπροστασίας αρχαιολογικών χώρων.

Τέλος, βρίσκεται σε εξέλιξη Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ, με στόχο τους καθαρισμούς και τη διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών εντός των ζωνών δουλείας γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.