Μαρινάκης: Η Ελευθερία του Τύπου, Θεμέλιος Λίθος της Δημοκρατίας και οι Πολιτικές της Κυβέρνησης για την Ενίσχυση των ΜΜΕ

Η ενίσχυση των θεσμών, η κατοχύρωση της πολυφωνίας και η συνεχής βελτίωση του πλαισίου λειτουργίας των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης αποτελούν σταθερή προτεραιότητα της Κυβέρνησης, τονίζει ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελευθερίας του Τύπου. Όπως επισημαίνει, αναπτύσσεται ένα ολοκληρωμένο πλέγμα παρεμβάσεων, βασισμένο σε τέσσερις κεντρικούς άξονες, το οποίο «αλλάζει ουσιαστικά το τοπίο των ΜΜΕ στην Ελλάδα».

Η Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου, η οποία τιμάται στις 3 Μαΐου, υπενθυμίζει την κρίσιμη αξία της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας και της διαφάνειας σε κάθε σύγχρονη δημοκρατία. Στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, αναγνωρίζεται μια σημαντική πρόοδος στον τομέα των ΜΜΕ, η οποία έχει λάβει θετικές αξιολογήσεις από διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΟΟΣΑ, η Διεθνής Διαφάνεια, ο Economist, και αποτυπώνεται στην επίσημη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και το Κράτος Δικαίου. Σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν, η χώρα μας έχει λιγότερες συστάσεις σε σύγκριση με 15 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχοντας μειώσει τον αριθμό των συστάσεων σε μόλις 4. Η περσινή έκθεση μάλιστα, χαρακτήρισε την πρόοδο της Ελλάδας στον τομέα της ελευθερίας του Τύπου ως «αξιοσημείωτη».

Η διατήρηση και εμβάθυνση αυτής της προόδου απαιτεί συνέπεια, υπευθυνότητα και διαρκή προσήλωση. Τα τελευταία χρόνια, καταβάλλεται συστηματική προσπάθεια για την προώθηση ενός ολοκληρωμένου πλέγματος παρεμβάσεων, το οποίο αναδιαμορφώνει σημαντικά το τοπίο των ΜΜΕ στην Ελλάδα. Αυτές οι παρεμβάσεις εστιάζουν σε 4 κεντρικούς άξονες:

• Την προστασία των δημοσιογράφων.
• Την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας.
• Την προώθηση της αξιοκρατίας.
• Τον σεβασμό στα χρήματα των φορολογουμένων.

Τι έχει υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα:

• Ενισχύθηκαν τα Μητρώα Εντύπου και Ηλεκτρονικού Τύπου, μια εμβληματική μεταρρύθμιση που διασφαλίζει ότι η κρατική διαφήμιση κατευθύνεται αποκλειστικά σε μέσα που τηρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις και σέβονται τους εργαζόμενούς τους.
• Κατοχυρώνονται και προστατεύονται οι θέσεις εργασίας δημοσιογράφων και εργαζομένων στα ΜΜΕ.
• Καταργήθηκε το αδίκημα της απλής δυσφήμησης.
• Αυστηροποιήθηκαν οι ποινές για τις επιθέσεις κατά λειτουργών της ενημέρωσης.
• Θεσπίστηκε ιδιώνυμο αδίκημα για τις απειλές κατά αθλητικογράφων.
• Καθιερώθηκε η υποχρέωση για ενυπόγραφη δημοσιογραφία στα πιστοποιημένα έντυπα και sites.
• Ενσωματώθηκε ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (EMFA), με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων κρατών-μελών της ΕΕ που υιοθέτησαν πλήρως τον κανονισμό.
• Αναβαθμίστηκε η ΕΡΤ με σύγχρονα εταιρικά πρότυπα διοίκησης, ενισχύοντας τον δημόσιο χαρακτήρα, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
• Οι νέες διοικήσεις σε ΕΡΤ και ΑΠΕ-ΜΠΕ ορίστηκαν μέσω αξιοκρατικής διαδικασίας ΑΣΕΠ, με αντικειμενικά κριτήρια.
• Ενισχύεται θεσμικά και ουσιαστικά το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ), με σημαντική αύξηση του προσωπικού του, ώστε η ανεξάρτητη αρχή να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις αρμοδιότητές της.
• Τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για την αδειοδότηση των περιφερειακών τηλεοπτικών σταθμών, με στόχο την αξιοκρατία, την ισονομία, τη διαφάνεια και τη στήριξη των περιφερειακών ΜΜΕ.
• Διαμορφώθηκε νέο πλαίσιο κρατικής διαφήμισης, το οποίο περιλαμβάνει:
  • Υποχρεωτική δημοσίευση των δαπανών από τους φορείς υλοποίησης των προγραμμάτων, καθώς και από τα ΜΜΕ, πριν και μετά από κάθε πρόγραμμα.
  • Υποχρεωτική διάθεση του 30% των κονδυλίων κάθε καμπάνιας σε περιφερειακά ΜΜΕ, ένα πάγιο αίτημα που πλέον υλοποιείται.

  Αυτό το πλαίσιο τερματίζει την αδιαφάνεια, ενισχύει τη λογοδοσία και σέβεται τα χρήματα των φορολογουμένων.

• Με το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, θα ενσωματωθούν άμεσα προβλέψεις για την εναρμόνιση της Ελλάδας με την ευρωπαϊκή νομοθεσία κατά των SLAPPs (στρατηγικές αγωγές κατά της δημόσιας συμμετοχής), με ευρεία συμμετοχή δημοσιογράφων και της Task Force στη συνδιαμόρφωσή του. Οι διατάξεις αυτές αποσκοπούν στην προστασία του αυτονόητου δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης από καταχρηστικές αγωγές.
• Στηρίζεται θεσμικά και χρηματοδοτείται το Παρατηρητήριο SLAPPs της ΠΟΕΣΥ, προκειμένου οι δημοσιογράφοι να προστατεύονται εμπράκτως από καταχρηστικές αγωγές.
• Προβλέφθηκε η σύσταση αυτορυθμιζόμενου Media Council με δημόσια χρηματοδότηση, ενισχύοντας θεσμικά την αυτορρύθμιση των ΜΜΕ.
• Θεσμοθετήθηκε το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων, ευθυγραμμισμένο με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες και τις δεσμεύσεις της χώρας στον ΟΑΣΕ.
• Υπεγράφη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας για τους δημοσιογράφους που απασχολούνται στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, με ευρεία αποδοχή από τη συντριπτική πλειοψηφία των ενώσεων συντακτών.
• Θεσμοθετήθηκε η Εθνική Στρατηγική για την Παιδεία στα Μέσα (Media Literacy) με τριετή κύκλο εφαρμογής, αναγνωρίζοντας ότι η ελευθερία του Τύπου ξεκινά από τον ενημερωμένο και κριτικά σκεπτόμενο πολίτη.
• Αναπτύχθηκαν συνεργασίες με ελληνικά Πανεπιστήμια, και σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, δημιουργήθηκε το πρόγραμμα «Καλλιεργώντας Κριτικούς Αναγνώστες». Το πρόγραμμα εφαρμόζεται πιλοτικά σε 35 σχολεία στην Ελλάδα, με στόχο οι μαθητές να μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να προστατεύονται από τα fake news, καλλιεργώντας παράλληλα τη φιλαναγνωσία. Στόχος είναι η επέκταση του προγράμματος σε όλα τα σχολεία της Ελλάδας.
• Με το 1ο Athens Alitheia Forum, ανοίχτηκε για πρώτη φορά σε θεσμικό επίπεδο ο διάλογος για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και του τοξικού λόγου. Ξεκίνησε μια ευρεία συζήτηση για την ποιότητα του δημοσίου διαλόγου, θέτοντας για πρώτη φορά στο τραπέζι την ανάγκη για την ταυτοποίηση των χρηστών του διαδικτύου, με απώτερο σκοπό την προστασία όλων σε περίπτωση διάπραξης ποινικών αδικημάτων.

Η ελευθερία του Τύπου αποτελεί θεμέλιο της Δημοκρατίας. Με ισχυρούς κανόνες, διαφάνεια παντού και ουσιαστική προστασία των λειτουργών της ενημέρωσης, ενισχύουμε τη δημοκρατία και την εμπιστοσύνη των πολιτών. Ο ελεύθερος, υπεύθυνος και ποιοτικός Τύπος είναι προϋπόθεση προόδου, λογοδοσίας και κοινωνικής συνοχής. Σε αυτή την κατεύθυνση, οι προσπάθειες θα συνεχιστούν αδιάκοπα, παράγοντας απτά αποτελέσματα που αναγνωρίζονται, κόντρα σε ατεκμηρίωτες εκθέσεις και αρνητικές φωνές.