Τραμπ: Η κατάπαυση του πυρός σε οριακή κατάσταση, με φόντο τις αντιδράσεις του Ιράν και την επανέναρξη πολεμικών επιχειρήσεων

Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε χθες την κατάπαυση του πυρός ως «σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής», ασκώντας δριμεία κριτική στην απάντηση του Ιράν σε αμερικανική πρόταση για μόνιμο τερματισμό του πολέμου. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, δήλωσε έτοιμη να ανταποδώσει σε περίπτωση επίθεσης.

Μετά από πάνω από έναν μήνα ανακωχής, η διπλωματική διαδικασία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης φαίνεται να έχει φτάσει σε αδιέξοδο. Οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν προτάσεις μέσω του Πακιστάν για την εδραίωση της κατάπαυσης του πυρός, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχει επιτευχθεί αποτέλεσμα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, χαρακτήρισε την ιρανική αντιπρόταση στην τελευταία αμερικανική προσφορά ως «για τα σκουπίδια». «Η κατάπαυση του πυρός είναι σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, όπως όταν ο γιατρός σας λέει: ‘ο αγαπημένος σας έχει μόλις 1% πιθανότητες να ζήσει’», πρόσθεσε, παρομοιάζοντας την κατάσταση.

Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, τόνισε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν είναι έτοιμες «να ανταποδώσουν» και να δώσουν «μάθημα» σε οποιαδήποτε επίθεση, προειδοποιώντας ότι όποιος επιτεθεί «θα εκπλαγεί».

Σε τηλεφωνική συνέντευξη στο Fox News, ο κ. Τραμπ ανέφερε επίσης την πρόθεσή του να επανεκκινήσει την επιχείρηση συνοδείας πλοίων που θέλουν να διαπλεύσουν τον Κόλπο μέσω του Στενού του Ορμούζ. Το Στενό, το οποίο το Ιράν ουσιαστικά έκλεισε μετά την έναρξη του «αμερικανο-ισραηλινού πολέμου» εναντίον του στις 28 Φεβρουαρίου, αποτελεί στρατηγικής σημασίας πέρασμα.

Ο κ. Τραμπ είχε ανακοινώσει την παύση της επιχείρησης στις 5 Μαΐου, επικαλούμενος «μεγάλη πρόοδο» στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν για μια συμφωνία, όμως χθες αναθεώρησε τη στάση του.

Παράλληλα, η Wall Street Journal μετέδωσε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τον Απρίλιο, διεξήγαγαν στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν, στοχεύοντας πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο νησί Λαβάν. Η άμεση εμπλοκή των Εμιράτων, η οποία δεν έχει επιβεβαιωθεί από το Αμπού Ντάμπι, θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια σημαντική καμπή στην κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή, καθώς μέχρι σήμερα καμία αραβική μοναρχία του Κόλπου δεν είχε αναγνωριστεί επίσημα ως εμπόλεμο μέρος, με τις επιθέσεις εναντίον της Τεχεράνης να αποδίδονται μόνο στις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

«Νόμιμα δικαιώματα»

«Το μόνο που ζητήσαμε» είναι ο σεβασμός των «νόμιμων δικαιωμάτων του Ιράν», δήλωσε χθες ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, απαριθμώντας τις διεκδικήσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας: «το τέλος του πολέμου στην περιοχή», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, η άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, και η «αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων που ανήκουν στον ιρανικό λαό, τα οποία έχουν δεσμευτεί άδικα επί χρόνια».

Σύμφωνα με την WSJ, η οποία επικαλείται ενημερωμένες πηγές, η ιρανική πρόταση προέβλεπε σταδιακό άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και ταυτόχρονη άρση του αμερικανικού αποκλεισμού. Επιπλέον, το Ιράν φέρεται να αναφέρεται σε διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα μετά από 30 ημέρες, προσφέροντας την «αραίωση» μέρους του εμπλουτισμένου ουρανίου, αλλά αρνείται την καταστροφή του εξοπλισμού του και ένα 20ετές μορατόριουμ στην εμπλουτισμό. Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και άλλες δυτικές κυβερνήσεις κατηγορούν την Τεχεράνη για επιδίωξη απόκτησης πυρηνικού οπλοστασίου, κατηγορίες που το Ιράν διαψεύδει εδώ και δεκαετίες, επιμένοντας στο δικαίωμά του για πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Το αδιέξοδο αναφορικά με το Στενό του Ορμούζ, στρατηγικής σημασίας για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες, οδήγησε εκ νέου σε άνοδο τις τιμές του πετρελαίου χθες. Στο κλείσιμο των αγορών, το βαρέλι του Brent Βόρειας Θάλασσας σημείωσε αύξηση 2,88% στα 104,21 δολάρια, ενώ το West Texas Intermediate (WTI) έφτασε τα 98,69 δολάρια (+0,69%).

Κίνδυνος «ανθρωπιστικής κρίσης»

Ο επικεφαλής της σαουδαραβικής πετρελαϊκής εταιρείας ARAMCO, Αμίν Νάσερ, δήλωσε ότι ο πόλεμος, ο οποίος έχει κοστίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, έχει προκαλέσει το «μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ» που γνώρισε ποτέ ο πλανήτης. Προέβλεψε ότι ακόμα και με το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, θα χρειαστούν μήνες για να επανεξισορροπηθεί η αγορά, ενώ η ομαλότητα αναμένεται να αποκατασταθεί όχι νωρίτερα από το 2027.

Πέρα από τους υδρογονάνθρακες, το Στενό του Ορμούζ είναι κρίσιμη αρτηρία και για τη μεταφορά λιπασμάτων, από όπου διέρχεται το ένα τρίτο των διεθνών πωλήσεων. Ο αποκλεισμός του εγκυμονεί τον κίνδυνο πρόκλησης νέας «μείζονος ανθρωπιστικής κρίσης» μέσα σε «λίγες εβδομάδες», προειδοποίησε ο Ζόρζι Μορέιρα ντα Σίλβα, επικεφαλής ομάδας εργασίας του ΟΗΕ για την ελεύθερη κίνηση κρίσιμων πρώτων υλών.

Το αμερικανικό κέντρο μελετών Soufan Center εκτίμησε ότι η Τεχεράνη «δεν υπάρχει καμιά ένδειξη πως θα παραδοθεί» και αντίθετα «υπολογίζει ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου παγκοσμίως και οι ελλείψεις προϊόντων θα αναγκάσουν τον Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο χωρίς να επιτύχει τις μείζονες παραχωρήσεις που επιδιώκει, ειδικά όσον αφορά το (ιρανικό) πυρηνικό πρόγραμμα».

Στον Λίβανο, όπου υποτίθεται ότι εφαρμόζεται κατάπαυση του πυρός από τις 17 Απριλίου, το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ συνεχίζουν τις ανταλλαγές πλήγματα. Νέες συνομιλίες, που θεωρητικά θα ανοίξουν τον δρόμο για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ ισραηλινής και λιβανικής κυβέρνησης, αναμένεται να διεξαχθούν την Πέμπτη και την Παρασκευή στην Ουάσιγκτον.

ΠΗΓΗ:ΑΠΕ