Επανεξετάζεται η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων: Τα Σενάρια «Κουρέματος» και η Προσφυγή στο Ελεγκτικό Συνέδριο

Η πιθανότητα μείωσης ή και κατάργησης της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) τίθεται εκ νέου στο τραπέζι των συζητήσεων του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης. Η επανεξέταση αυτή έρχεται ως απόρροια της πιλοτικής δίκης που προγραμμάτισε το Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΣ) και ενόψει των επερχόμενων εκλογών, στο πλαίσιο αναζήτησης προεκλογικών μέτρων στήριξης των συνταξιούχων.

Στο επίκεντρο βρίσκονται εισηγήσεις για τη μείωση ή την κατάργηση της ΕΑΣ για συντάξεις έως 2.000 ευρώ. Αυτές οι προτάσεις ενισχύονται από την εκδίκαση προσφυγών συνταξιούχων στο Ελεγκτικό Συνέδριο, οι οποίοι αμφισβητούν τον τρόπο επιβολής της εισφοράς.

Τι ζητούν οι συνταξιούχοι;

Συγκεκριμένα, συνταξιούχοι έχουν προσφύγει στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ζητώντας η Εισφορά Αλληλεγγύης να επιβάλλεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο και όχι στο σύνολο του ποσού.

Η Ιστορία της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων

Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων θεσπίστηκε τον Αύγουστο του 2010, με την εφαρμογή του πρώτου μνημονίου. Αρχικά, επιβαλλόταν σε κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ. Ένα χρόνο αργότερα, από τον Σεπτέμβριο του 2011, επεκτάθηκε και στις επικουρικές συντάξεις, για ποσά άνω των 300 ευρώ.

Οι συντελεστές επιβολής της ΕΑΣ ξεκινούν από 3% και φτάνουν έως και 14%, αναλόγως του ύψους της σύνταξης. Ωστόσο, από το 2025, τα κλιμάκια επιβολής αναπροσαρμόστηκαν, ώστε να μην επηρεαστούν αρνητικά οι τελικές αποδοχές των συνταξιούχων λόγω της ετήσιας αύξησης.

Για το τρέχον έτος, το «αφορολόγητο» όριο για την επιβολή της ΕΑΣ έχει διαμορφωθεί στα 1.471 ευρώ.

Η Προσφυγή και τα Πιθανά Σενάρια

Το κεντρικό ζήτημα που αναδεικνύεται από τις προσφυγές είναι ότι, για συντάξεις που υπερβαίνουν το όριο, η εισφορά επιβάλλεται στο σύνολο της σύνταξης και όχι μόνο στο υπερβάλλον ποσό. Για παράδειγμα, σε μια σύνταξη 1.600 ευρώ, η εισφορά 3% εφαρμόζεται στο σύνολο των 1.600 ευρώ, αντί για τα 129 ευρώ που είναι το υπερβάλλον ποσό.

Μια ομάδα συνταξιούχων, προσφεύγοντας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ζητά ακριβώς αυτήν την αλλαγή: την επιβολή της εισφοράς μόνο στο υπερβάλλον ποσό.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, αφού μελέτησε την προσφυγή, προγραμματίζει συνεδρίαση της Ολομέλειας για τις 10 Ιουνίου, προκειμένου να εξετάσει το ζήτημα.

Οι Επιπτώσεις μιας Θετικής Απόφασης για τους Συνταξιούχους

Στην περίπτωση που το Ελεγκτικό Συνέδριο κάνει δεκτή την προσφυγή, αυτό θα αποτελέσει σημαντική εξέλιξη για την επιβολή της εισφοράς, δίνοντας παράλληλα στην κυβέρνηση την ευκαιρία να αναδιαρθρώσει τη σχετική νομοθεσία. Οι πιθανές αλλαγές που θα μπορούσαν να υιοθετηθούν είναι οι εξής:

• Εφαρμογή της Απόφασης του Ε.Σ. ως έχει: Η ΕΑΣ θα εφαρμόζεται μόνο στα υπερβάλλοντα ποσά, με τους ίδιους συντελεστές. Αυτή η εξέλιξη θα επιφέρει δημοσιονομικό κόστος.
• Επιβολή στα Υπερβάλλοντα Ποσά με Αυξημένους Συντελεστές: Η ΕΑΣ θα επιβάλλεται στα υπερβάλλοντα ποσά, αλλά με αυξημένους συντελεστές, ώστε να διασφαλιστεί η μη απώλεια εσόδων.

Εκλογικές Προεκτάσεις και Προτάσεις

Λαμβάνοντας υπόψη την επερχόμενη εκλογική περίοδο και την ιδιαίτερη σημασία της ομάδας των συνταξιούχων για την κυβέρνηση, στο τραπέζι βρίσκονται και άλλες προτάσεις, όπως:

• Πλήρης Κατάργηση της ΕΑΣ: Για συντάξεις έως 2.000 ευρώ, με πιθανή αύξηση της επιβάρυνσης για υψηλότερες συντάξεις.
• Κάλυψη Εσόδων από τον Κρατικό Προϋπολογισμό: Τυχόν απώλειες εσόδων για τον ΕΦΚΑ θα καλυφθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Παρά το υψηλό δημοσιονομικό κόστος που συνδέεται με τη μείωση της ΕΑΣ, η προεκλογική περίοδος ενδέχεται να οδηγήσει σε παράκαμψη αυτού του εμποδίου, όπως έχει παρατηρηθεί και στο παρελθόν.

Ο Ρόλος του ΑΚΑΓΕ

Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων αποταμιεύεται στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), τον αποκαλούμενο «κουμπαρά» του ασφαλιστικού συστήματος. Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του 2026, αναμένεται να αποδώσει στον προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ ετησίως το ποσό των 710 εκατομμυρίων ευρώ, ένα σημαντικό ποσό που καθιστά την εν λόγω εισφορά κρίσιμη για τα δημόσια οικονομικά.