Κρατούμενος Προσφεύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τις Συνθήκες Κράτησης στις Φυλακές Χανίων και Αλικαρνασσού: Η Απόφαση

Ένας 38χρονος κρατούμενος, που αρχικά νοσηλευόταν στις φυλακές Αλικαρνασσού από 19 Φεβρουαρίου 2015 έως 4 Νοεμβρίου 2016 και στη συνέχεια στις φυλακές Χανίων από 4 Νοεμβρίου 2016 έως την αποφυλάκισή του στις 20 Οκτωβρίου 2017, προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ).

Στις 18 Οκτωβρίου 2017, ο κρατούμενος άσκησε ατομική προσφυγή κατά της Ελλάδας, εστιάζοντας στις συνθήκες κράτησής του και στα δύο σωφρονιστικά καταστήματα. Επικαλέστηκε παραβίαση του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), που απαγορεύει την απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση, λόγω ανεπαρκούς προσωπικού χώρου και γενικότερα ανεπαρκών συνθηκών διαβίωσης. Επιπλέον, ισχυρίστηκε παραβίαση του άρθρου 13 ΕΣΔΑ, που αφορά το δικαίωμα σε αποτελεσματικό ένδικο μέσο.

Σχετικά με τις Φυλακές Χανίων

Η Ελληνική Κυβέρνηση υποστήριξε ότι ο προσφεύγων διέθετε τουλάχιστον 4,3 τ.μ. προσωπικού χώρου, καθώς κρατούνταν σε κελιά εμβαδού 13 τ.μ. μαζί με δύο άλλους κρατουμένους, σε συνθήκες που θεωρήθηκαν αποδεκτές και δεν προκαλούσαν δοκιμασία υπερβαίνουσα τα όρια σοβαρότητας του άρθρου 3.

Αντίθετα, ο προσφεύγων δήλωσε ότι κρατούνταν σε κελί 8 τ.μ., συμπεριλαμβανομένου του χώρου υγιεινής, με έναν επιπλέον συγκρατούμενο. Πρόσθεσε γενικούς ισχυρισμούς για ανεπαρκή θέρμανση, παροχή ζεστού νερού και υγιεινή.

Σχετικά με τις Φυλακές Αλικαρνασσού

Για τις φυλακές Αλικαρνασσού, η Κυβέρνηση πρόβαλε ένσταση περί εκπρόθεσμης άσκησης της προσφυγής, στην οποία ο προσφεύγων δεν απάντησε.

Η απόφαση της Επιτροπής του Γ΄ Τμήματος

Η Επιτροπή του Γ΄ Τμήματος εξέτασε την υπόθεση και έκρινε την προσφυγή απαράδεκτη. Ως προς τις Φυλακές Χανίων, διαπίστωσε ότι, ακόμη και αν η επιφάνεια του κελιού ήταν 10 τ.μ. (αφαιρουμένου του χώρου υγιεινής), ο προσφεύγων θα διέθετε περίπου 3,3 τ.μ. προσωπικού χώρου με δύο συγκρατούμενους, ή 5 τ.μ. με έναν μόνο, όπως ο ίδιος ισχυρίστηκε. Επιπλέον, κρίθηκε ότι ο προσφεύγων δεν τεκμηρίωσε τους ισχυρισμούς του ούτε ανέτρεψε τα επιχειρήματα της Κυβέρνησης. Η σωρευτική επίδραση των υπόλοιπων παραγόντων κράτησης δεν έφθανε το ελάχιστο όριο σοβαρότητας.

Το παράπονο βάσει του άρθρου 13 ΕΣΔΑ για τις Φυλακές Χανίων κρίθηκε επίσης απαράδεκτο, καθώς δεν αφορούσε «υποστηρίξιμη» αιτίαση.

Ως προς τις Φυλακές Αλικαρνασσού, το Δικαστήριο εφάρμοσε το δόγμα της «συνεχιζόμενης κατάστασης» (continuing situation), όπως έχει διαμορφωθεί σε προηγούμενες αποφάσεις. Σύμφωνα με αυτό, η μεταφορά κρατουμένου σε άλλο κατάστημα διακόπτει την συνέχεια της κράτησης ως προς τις συνθήκες της, και η εξάμηνη προθεσμία του άρθρου 35 § 1 ΕΣΔΑ αρχίζει εκ νέου από την ημερομηνία που ακολουθεί τη μεταφορά.

Δεδομένου ότι οι συνθήκες στις Φυλακές Χανίων κρίθηκαν ουσιωδώς διαφορετικές και δεν εγείρουν ζητήματα υπό τη Σύμβαση, η εξάμηνη προθεσμία αναφορικά με τις Φυλακές Αλικαρνασσού άρχισε την επομένη της μεταφοράς στις 4 Νοεμβρίου 2016. Η προσφυγή, που κατατέθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2017, κρίθηκε εκπρόθεσμη και απορρίφθηκε στο συγκεκριμένο σκέλος, βάσει των άρθρων 35 §§ 1 και 4 ΕΣΔΑ.

Τελικά, το Δικαστήριο έκρινε τους ισχυρισμούς για τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές Χανίων και την έλλειψη αποτελεσματικού ένδικου μέσου ως προδήλως αβάσιμους. Το σκέλος της προσφυγής που αφορούσε την κράτηση στις Φυλακές Αλικαρνασσού δεν έγινε δεκτό λόγω εκπρόθεσμης υποβολής.