Εκπρόθεσμες Φορολογικές Δηλώσεις: Όλα Όσα Πρέπει να Γνωρίζετε για τον Αυτόματο Καταλογισμό Προστίμων

Για την υποβολή εκπρόθεσμων αρχικών ή τροποποιητικών δηλώσεων φόρου εισοδήματος, ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων, ο καταλογισμός προστίμων σε φυσικά και νομικά πρόσωπα θα γίνεται πλέον αυτόματα, χωρίς καμία παρέμβαση από τη Φορολογική Διοίκηση. Εφόσον προβλέπεται η επιβολή προστίμων σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ), η βεβαίωσή τους θα εκτελείται άμεσα μέσω του πληροφοριακού συστήματος TAXIS. Στη συνέχεια, θα κοινοποιούνται ηλεκτρονικά στους φορολογούμενους μέσω της πύλης myAADE, αμέσως μόλις ολοκληρωθεί η ηλεκτρονική υποβολή των εκπρόθεσμων δηλώσεων (φόρου εισοδήματος, ΦΠΑ, ανακεφαλαιωτικών πινάκων, παρακρατούμενων φόρων κ.λπ.).

Υπενθυμίζεται ότι υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις εκπρόθεσμων δηλώσεων για τις οποίες δεν επιβάλλονται πρόστιμα.

Το Νέο Πλαίσιο για τα Αυτόματα Πρόστιμα

Στο Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026, αναφέρεται ρητά το νέο πλαίσιο για τα αυτόματα πρόστιμα. Συγκεκριμένα, επισημαίνονται τα εξής:

Για φυσικά και νομικά πρόσωπα που παραλείπουν να υποβάλουν τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος (Ε1 ή Ν), για τις οποίες υφίσταται σχετική υποχρέωση, η ΑΑΔΕ θα αποστέλλει εκκαθαριστικά σημειώματα στην ψηφιακή πύλη myAADE (πρώην TAXISnet). Αυτά τα εκκαθαριστικά θα περιλαμβάνουν:

• Προσδιορισμό των φορολογητέων εισοδημάτων βάσει στοιχείων για το επίπεδο διαβίωσης και τις οικονομικές δραστηριότητες των φορολογουμένων. Τα στοιχεία αυτά θα αντλούνται από τα ψηφιακά αρχεία και τις εφαρμογές της ΑΑΔΕ (όπως δηλώσεις προηγούμενων ετών, myData), καθώς και από τρίτους φορείς (εργοδότες, τράπεζες, εταιρείες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας κ.λπ.).
• Υπολογισμό των πληρωτέων φόρων με βάση τα εισοδήματα που έχει προσδιορίσει η ΑΑΔΕ, προσαυξημένοι κατά τα αναλογούντα πρόστιμα λόγω μη υποβολής δήλωσης. Τα πρόστιμα αυτά θα κυμαίνονται από 10% έως 50% επί των πληρωτέων φόρων.

Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις κυμαίνονται από 100 έως 500 ευρώ, ανάλογα με την κατηγορία των τηρούμενων βιβλίων και εάν προκύπτει φόρος για πληρωμή από την εκπρόθεσμη δήλωση.

Αναλυτικά:

• Εκπρόθεσμη δήλωση ΦΠΑ (πιστωτική ή μηδενική): 100 ευρώ, ανεξαρτήτως κατηγορίας βιβλίων (απλογραφικά ή διπλογραφικά).
• Εκπρόθεσμη τροποποιητική ΦΠΑ ή παρακρατούμενου φόρου (εφόσον η αρχική ήταν εμπρόθεσμη): Δεν επιβάλλεται πρόστιμο.
• Εκπρόθεσμη τροποποιητική ή αρχική δήλωση φόρου εισοδήματος (φυσικού ή νομικού προσώπου/νομικής οντότητας) με ποσό φόρου έως 100 ευρώ: Δεν επιβάλλεται πρόστιμο.
• Εκπρόθεσμη αρχική ή τροποποιητική δήλωση παρακρατούμενου φόρου (Φ.Μ.Υ., φόρου επιχειρηματικής δραστηριότητας, μερισμάτων, εργολάβων κ.λπ.), πλην τυχερών παιγνίων, με ποσό έως 100 ευρώ: Δεν επιβάλλεται πρόστιμο.
• Εκπρόθεσμη αρχική ή τροποποιητική δήλωση έμμεσων φόρων (π.χ. Ψηφιακού Τέλους Συναλλαγής, τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση κ.λπ.), πλην ΦΠΑ και ΦΜΑ, τελών, εισφορών και ειδικών φορολογιών, από τις οποίες προκύπτει φόρος έως 100 ευρώ: Δεν επιβάλλεται πρόστιμο.
• Εκπρόθεσμη υποβολή οποιασδήποτε δήλωσης για λογαριασμό ανηλίκου, ή δήλωσης εισοδήματος γονέα για εισοδήματα ανηλίκων τέκνων: Δεν επιβάλλεται πρόστιμο.
• Μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα, από τις οποίες δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα παροχής πληροφοριών: 100 ευρώ για κάθε παράβαση.
• Παράλειψη υποβολής ή εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9): 100 ευρώ. Σε περίπτωση υποβολής Ε9 για περισσότερα του ενός έτη με τις ίδιες μεταβολές, επιβάλλεται ένα μόνο πρόστιμο.
• Μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικής δήλωσης ή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου (εξαιρουμένων κεφαλαιακών και πληροφοριακών), από την οποία προκύπτει φόρος προς καταβολή: 250 ευρώ ανά παράβαση για τηρούντες απλογραφικό λογιστικό σύστημα και 500 ευρώ ανά παράβαση για τηρούντες διπλογραφικό λογιστικό σύστημα.
• Μη υποβολή ή υποβολή εκπρόθεσμης δήλωσης παρακράτησης φόρου ή δήλωσης Φ.Π.Α., από την οποία προκύπτει φόρος προς καταβολή: 250 ευρώ ανά παράβαση για τηρούντες απλογραφικό λογιστικό σύστημα και 500 ευρώ ανά παράβαση για τηρούντες διπλογραφικό λογιστικό σύστημα.

Η Καθυστέρηση στην Επεξεργασία

Σήμερα, οι αρμόδιες φορολογικές υπηρεσίες (Ελεγκτικά Κέντρα και ΔΟΥ) απαιτούν πολλούς μήνες, ακόμη και 1-2 έτη, για τον έλεγχο εκπρόθεσμων δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, παρακρατούμενων φόρων ή ΦΠΑ, προκειμένου να επιβληθούν τα προβλεπόμενα πρόστιμα. Αυτή η διαδικασία οδηγεί σε σημαντική καθυστέρηση στη βεβαίωση των προστίμων, τα οποία ενδέχεται να προσαυξηθούν έως και 2,5% λόγω τόκων εκπρόθεσμης καταβολής από την αρχική ημερομηνία υποβολής έως την ημερομηνία της καθυστερημένης βεβαίωσης.