Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ: Καθορισμός Απαγορευμένων Περιοχών για Φωτοβολταϊκά και Αιολικά Πάρκα

Με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, ορίζονται σαφείς περιορισμοί για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων, με στόχο την προστασία περιοχών ιδιαίτερης περιβαλλοντικής, φυσικής και πολιτιστικής αξίας. Παράλληλα, καθορίζονται «περιοχές καταλληλότητας» για την ανάπτυξη των αιολικών πάρκων, βασισμένες σε επιστημονικά κριτήρια.

Συγκεκριμένα, απαγορεύεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές Natura, ενώ τα αιολικά πάρκα απαγορεύονται στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη και σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προχωρά, για πρώτη φορά, ταυτόχρονα με τη θέσπιση τριών Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων (ΕΧΠ) – για τον τουρισμό, τη βιομηχανία και τις ΑΠΕ – διασφαλίζοντας τη λειτουργική και στρατηγική τους σύνδεση, και αποφεύγοντας συγκρούσεις χρήσεων γης και αβεβαιότητες.

Ειδικότερα, το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ θέτει κανόνες για:

• Απαγορευμένες περιοχές για φωτοβολταϊκά: Περιοχές Natura 2000, ειδικά προστατευόμενες περιοχές, δάση, δασικές εκτάσεις, υγρότοποι Ραμσάρ, εθνικοί δρυμοί, αισθητικά δάση, προστατευόμενα τοπία, μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, αρχαιολογικές ζώνες αυξημένης προστασίας, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, περιοχές με προστατευόμενες ή εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες, περιοχές άνευ δρόμων, και ακτές κολύμβησης.
• Όρια κάλυψης γης από φωτοβολταϊκά: Το μέγιστο ποσοστό κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς ανά Περιφερειακή Ενότητα ορίζεται στο 1,5% της συνολικής έκτασης, για αποφυγή υπερσυγκέντρωσης και προστασία του τοπίου και της αγροτικής γης.
• Απαγορευμένες περιοχές για αιολικά πάρκα: Αττική, Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 m., Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) του δικτύου Natura 2000 (με εξαιρέσεις), υγρότοποι Ραμσάρ, μικροί νησιωτικοί υγρότοποι, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, πυρήνες εθνικών δρυμών, ζώνες απόλυτης προστασίας της φύσης, νησιά κάτω των 300 τ. χλμ. (εκτός αναγκών δημοσίου συμφέροντος), περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης, εκτός σχεδίου περιοχές με τουριστικές χρήσεις, λατομικές και μεταλλευτικές ζώνες επιφανειακής λειτουργίας, περιοχές άνευ δρόμων, και ακτές κολύμβησης.
• Περιοχές καταλληλότητας για αιολικά πάρκα: Δημοτικές Ενότητες με επαρκές αιολικό δυναμικό, πάντα υπό αυστηρές προϋποθέσεις προστασίας του περιβάλλοντος και του τοπίου.
• Προστασία μνημείων και αρχαιολογικών χώρων: Ειδική μελέτη θέασης για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις κοντά σε μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους, αξιολογώντας την οπτική ένταξη και την επίδραση στην πολιτιστική κληρονομιά.
• Θαλάσσιος χώρος: Ολοκληρωμένο πλαίσιο σχεδιασμού για θαλάσσιες ΑΠΕ, με ειδικούς κανόνες χωροθέτησης, περιοχές προστασίας και αποκλεισμού, και υποχρεωτικές μελέτες για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
• Προστασία τουριστικών περιοχών: Αυστηροί περιορισμοί σε περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης.
• Συγχρονισμένη προσέγγιση: Συντονισμένος σχεδιασμός με τα ΕΧΠ για τον τουρισμό και τη βιομηχανία, για ολοκληρωμένες αναπτυξιακές πολιτικές.
• Διασφάλιση επενδύσεων: Τα ήδη αδειοδοτημένα ή υπό διαδικασία αδειοδότησης έργα διέπονται από το ισχύον πλαίσιο, διασφαλίζοντας τη συνέχεια και την ασφάλεια δικαίου.

Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ στοχεύει στην επιτάχυνση της ανάπτυξης των ΑΠΕ με σταθερό και βιώσιμο τρόπο, προστατεύοντας παράλληλα το περιβάλλον, το τοπίο και τις τοπικές κοινωνίες, και ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια και αυτονομία της χώρας.

Η δημόσια διαβούλευση του νέου πλαισίου διαρκεί 35 ημέρες, επιτρέποντας τη συμμετοχή πολιτών, φορέων και επιχειρήσεων στη διαμόρφωσή του.

«Για πρώτη φορά, η ανάπτυξη των ΑΠΕ εντάσσεται σε έναν ολοκληρωμένο εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό που συνδυάζει την ενεργειακή ασφάλεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη αναπτυξιακή προοπτική κάθε περιοχής.»