Μαρία Κολιοπούλου: “Η παράσταση Latent είναι ένα πέρασμα”

Το χορογραφικό έργο «Latent» της Μαρίας Κολιοπούλου, συνεχίζεται στις 22,23,24 Μαΐου 2026 στο Mammot, Σίνα 52 . Προσεγγίζει την έννοια του λανθάνοντος και του μη ορατού, με αφετηρία τα ημιτελή γλυπτά του Μιχαήλ Άγγελου. Πρόκειται για μια διαγενεακή, συμπεριληπτική παράσταση χορού, όπου τέσσερις ερμηνεύτριες, με και χωρίς αισθητηριακή αναπηρία, ενσωματώνουν οργανικά τη νοηματική γλώσσα στην κίνηση. Β.Μ.: Η παράσταση Latent ανεβαίνει για τρεις ακόμα μέρες στο Mammot. Είναι ένας από τους κεντρικούς άξονες της παράστασης το non finito, το ημιτελές; Μ.Κ.: Ο κεντρικός άξονας της παράστασης είναι το λανθάνον. Πρωταρχική πηγή έμπνευσης αποτελούν τα “Ημιτελή” του Μιχαήλ Άγγελου και γενικότερα το ημιτελές, ως διαδικασία στην τέχνη και ως φιλοσοφία, αλλά ο κεντρικός της άξονας είναι το λανθάνον. Το λανθάνον ως μία κατάσταση που δεν είναι ευκρινής, δεν αποκαλύπτεται, και χρειάζεται συχνά μία καταβύθιση για να μπορέσει να αποκαλυφθεί. Β.Μ.: Σε αυτή την παράσταση, όπως και πολύ συχνά στις δουλειές σου τα τελευταία χρόνια, η ομάδα των ερμηνευτών αποτελείται από άτομα με αναπηρία και χωρίς. Πώς είναι δηλαδή να δουλεύεις με ανάπηρους χορευτές και ερμηνευτές; Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν έχουμε ένα άτομο με κινητική αναπηρία, είναι ένα άτομο με οπτική αναπηρία, αισθητηριακή αναπηρία. Τι σήμαινε αυτό για τη διαδικασία, αλλά και για το τελικό αποτέλεσμα; Πόσο το επηρέασε και τι πρόσφερε; Μ.Κ.: Ναι, ναι, τα τελευταία 15 χρόνια συνεργάζομαι κυρίως με χορεύτριες με αναπηρία και χωρίς. Με ενδιαφέρει πάρα πολύ η γυναικεία πρόσληψη και η έρευνα της γυναικείας φύσης. Και στη συγκεκριμένη παράσταση, όπως και τα τελευταία χρόνια, συμμετέχουν χορεύτριες διαφορετικών ηλικιών. Οπότε μιλάμε για ένα διαγενεακό έργο. Χορεύτριες σε κάθε δεκαετία, από τα 20, τα 30, τα 40 έως και τα 50. Στην συγκεκριμένη παράσταση συμμετέχουν χορεύτριες με αισθητηριακή αναπηρία και χωρίς. Γενικά, η ενασχόλησή μου με το ανάπηρο σώμα ουσιαστικά επαναπροσδιορίζει και επανανοηματοδοτεί τον τρόπο με τον οποίο χορογραφώ. Η πρόσληψη του ανάπηρου σώματος είναι κάτι που με αφορά και ουσιαστικά συνδέεται με το άνοιγμα της τέχνης του χορού, πέρα από αυτό που φέρει το «ιδανικό» σώμα, αυτό που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε σε παραστάσεις. Για μένα προσωπικά, επανανοηματοδοτεί τον τρόπο που μπορώ να ερευνώ την κίνηση, την αίσθηση, την απεύθυνση και την πρόσληψη μιας παράστασης, όχι μόνο από μέσα, αλλά και το πώς η παράσταση μπορεί να απευθυνθεί σε διαφορετικά σώματα. Πώς μπορεί να απευθυνθεί σε ένα άτομο με οπτική αναπηρία; Πώς μπορεί να απευθυνθεί σε έναν κωφό; Οπότε εκεί ερευνούμε και τους τρόπους ώστε η ίδια η χορογραφία να μπορεί εκ των έσω να περιλαμβάνει τη σιωπή, τους ήχους του σώματος και των κοστουμιών, αλλά και τις λέξεις, τους φθόγγους και τις φράσεις που αρθρώνουμε, διαφορετικά ακούσματα που κάνουν το έργο προσβάσιμο σε διαφορετικές αισθητηριακές αναπηρίες. Αυτό είναι κάτι που με απασχολεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια. ‘Στο Latent από την αρχή δουλέψαμε στο πως μπορούμε να ενσωματώσαμε τις λέξεις και τις φράσεις που ακούγονται και στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα. Μάθαμε τις φράσεις και τις λέξεις που χρησιμοποιούμε λεκτικά, να τις αποδίδουμε και στην ΕΝΓ, και αυτές αποτέλεσαν τελικά ένα πολύ σημαντικό μέρος της ίδιας της παράστασης Β.Μ.: Τι σημαίνει για τη σύνδεση της ομάδας η ύπαρξη ανάπηρων χορευτριών; Τι έφερε μέσα στην ομάδα και πώς χρησιμοποιήθηκε αυτό; Μ.Κ.: Δεν είναι πρώτη φορά που συνεργάζομαι με χορεύτριες με οπτική αναπηρία, είναι μια συνεργασία που κρατάει αρκετά χρόνια. Είμαι πολύ τυχερή γιατί σύμβουλος προσβασιμότητας της παράστασης για άτομα με οπτική αναπηρία είναι η Σμαράγδα Βάγια, η οποία ήταν χορεύτρια της ομάδας σε έργα στο Φεστιβάλ Αθηνών και μετέπειτα, οπότε υπάρχει μία έντονη συνεργασία ως προς το πώς γίνεται η πρόσληψη. Αλλά εκ των έσω, ουσιαστικά, ψάχνουμε τρόπους ώστε το κινητικό υλικό να είναι προσφιλές στα σώματα. Δηλαδή, μέσα από την κοντινότητα —όχι απαραίτητα την επαφή— να υπάρχει μια πιο αβίαστη σύνδεση των χορευτριών. Οπότε, στο συγκεκριμένο έργο, τόσο εμείς κινούμαστε αρκετά κοντά μεταξύ μας όσο και οι θεατές είναι τριγύρω μας, ώστε να υπάρχει η δική μας αίσθηση προς τους θεατές, αλλά και αντίστροφα. Γενικά, όταν δουλεύουμε με άτομα με αναπηρίες, όλες οι αισθήσεις οξύνονται. Αυτό γενικότερα αφορά τον χορό, ότι δηλαδή οι αισθήσεις οξύνονται, αλλά ισχύει ειδικότερα όταν υπάρχουν ανάπηρα άτομα. Αρχίζεις και μπαίνεις σε μια άλλη διαδικασία. Β.Μ.: Κλείνοντας, θα ήθελα να μου πεις —επειδή παρουσιάζεις πάρα πολλά χρόνια δουλειές με ανάπηρα άτομα— πώς είναι η πρόσληψη του κοινού; Είναι κάτι που τελικά θέλουν να το βλέπουν ή προτιμούν να βλέπουν τα τέλεια σώματα; Μ.Κ.: Πιστεύω ότι έχει πολύ μεγάλη διαφορά ένα ανάπηρο σώμα που είναι εμφανές στη σκηνή. Δηλαδή, για τις ορατές αναπηρίες είναι πολύ πιο δύσκολη η πρόσληψή τους απ’ ό,τι για μία αναπηρία που δεν είναι εμφανής, όπως η οπτική αναπηρία. Γενικότερα, οι αισθητηριακές αναπηρίες δεν είναι τόσο εύκολα αντιληπτές όσο η νοητική ή η κινητική αναπηρία. Δηλαδή, μία χορεύτρια με πατερίτσες, με ένα πόδι ή σε αμαξίδιο συμβολίζει συγκεκριμένα πράγματα, συμβολίζει το «μη ικανό» σώμα γενικότερα στην κοινωνία μας, και αυτό μόνο μέσω της ορατότητας και της προβολής μπορείς να το αλλάξεις. Σίγουρα έχουν γίνει πολλά και σημαντικά βήματα στη συμπερίληψη στις τέχνες, και ειδικότερα στον χορό. Υπάρχει ακόμα σίγουρα μία αντιμετώπιση μέσα από το ιατρικό ή το κοινωνικό μοντέλο, ότι είναι θεραπευτική η τέχνη και λοιπά. Εμείς πάμε σε ένα ανθρωποκεντρικό μοντέλο, όπου το σώμα είναι αυτό που είναι, πέρα από τους κανόνες που ορίζουν το τι είναι ένα ιδανικό, ιδεατό σώμα για τον χορό. Και προσπαθούμε κάπως να σπάσουμε αυτή την ιδεατή εικόνα και να έρθουμε σε ρήξη με το τι είναι τελικά ο χορός. Ποια σώματα μπορούν να χορέψουν; Ποια σώματα μπορούν να ανέβουν στη σκηνή; Β.Μ.: Όλα μάλλον. Μ.Κ.: Όλα. Όλα είναι ικανά να χορέψουν, όπως όλα είναι ικανά να εκφραστούν. Η διαφορά είναι το πόσο ουσιαστική δουλειά γίνεται και σε τι επίπεδο. Έτσι, όταν ένα σώμα βγαίνει στη σκηνή, σημαίνει ότι βρίσκεται σε ένα επαγγελματικό επίπεδο. Δεν μιλάμε για ένα θεραπευτικό μοντέλο. Εκεί είναι η διαφορά. Και όσο περισσότερο ανοίγει αυτό το πεδίο, τόσο περισσότερο ανοίγει και το πεδίο του ποιος μπορεί να σπουδάσει τελικά χορό. Αυτό αποτελεί και μία προβληματική που μας αφορά με την ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών: αγωνιζόμαστε να μπορούν τα ανάπηρα σώματα τελικά να σπουδάσουν χορό, κάτι που απαγορεύεται ακόμα στη χώρα μας. Θέλω να κλείσω με αυτή την προσδοκία. Ελπίζουμε ότι θα γίνει αυτό στην Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών. Αυτή την ανοιχτή πιθανότητα αφήνει και το ίδιο το έργο. Δηλαδή το λανθάνον, το Latent, είναι ένα πέρασμα, ένα κατώφλι. 22,23,24 Μαΐου 2026 στις 9μ.μ. Mammot Athens, Σίνα 52, Αθήνα Εισιτήρια εδώ Συντελεστές   Χορογραφία  Μαρία Κολιοπούλου   Ερμηνεία  Χριστίνα Καραγιάνη, Μαρία Κολιοπούλου, Ισμήνη  Slijper , Ινώ Ρήγα   Καλλιτεχνική Συνεργασία  Μαρίζα Βινιεράτου   Φωνητική Προετοιμασία – Δραματουργία  Άννα Παγκάλου   Πρωτότυπη Μουσική Σύνθεση   Γιάννης Ισιδώρου   Κοστούμια  Ελευθερία Αράπογλου   Σχεδιασμός Φωτισμών  Θωμάς Οικονομάκος   Υποστήριξη Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας  Αλέξανδρος Αλεξανδράκης   Σύμβουλος προσβασιμότητας για άτομα με οπτική αναπηρία  Σμαράγδα Βάγια   Επικοινωνία  Ευαγγελία Σκρομπόλα   Παραγωγή  Ομάδα Σύγχρονου Χορού Πρόσχημα   Η παράσταση πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.   Προβλεπόμενη διάρκεια 45’ Πρόσβαση: Ο χώρος είναι φιλικός σε χρήστες αμαξιδίου και διαθέτει τουαλέτες ΑμεΑ. Προσβασιμότητα: Η παράσταση έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι προσβάσιμη σε άτομα με οπτική αναπηρία, καθώς και σε κωφά ή βαρήκοα άτομα. Απτική Ξενάγηση: Θα πραγματοποιείται απτική ξενάγηση μία ώρα πριν την έναρξη της παράστασης για άτομα με οπτική αναπηρία. Για την αρτιότερη οργάνωση παρακαλούμε ενημερώστε μας από την προηγούμενη ημέρα στο τηλ. 6974796404. Φωτογραφία εξωφύλλου Estelle Valente