Χατζηδάκης: Η Υπεύθυνη Δήλωση Αντικαθιστά τα Δικαιολογητικά στο Δημόσιο – Απλοποίηση Διαδικασιών και Διαφάνεια

Σημαντική εξέλιξη για την απλούστευση των διαδικασιών με το Δημόσιο, όπως επισημαίνει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, μέσα από ανάρτησή του.

Μια υπεύθυνη δήλωση αρκεί πλέον για τα δικαιολογητικά που ήδη βρίσκονται στην κατοχή του Δημοσίου, τερματίζοντας την ταλαιπωρία των πολιτών να τα προσκομίζουν ξανά και ξανά. Αυτό σημαίνει ότι πλέον δεν απαιτείται η προσκόμιση ληξιαρχικής πράξης γάμου, αντιγράφου πτυχίου, απολυτηρίου Στρατού, πιστοποιητικού εγγυτέρων συγγενών, διαφόρων κτηματολογικών πιστοποιητικών και άλλων παρόμοιων εγγράφων.

«Ρύθμιση κοινής λογικής», όπως την χαρακτηρίζει ο κ. Χατζηδάκης, η οποία εντάσσεται στον νόμο για ένα «κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», που ψηφίστηκε από τη Βουλή τον Απρίλιο. Εκδόθηκε ήδη η σχετική Εγκύκλιος από το Υπουργείο Εσωτερικών, παρέχοντας σαφείς οδηγίες για την εφαρμογή του νέου συστήματος στις δημόσιες υπηρεσίες.

Αυτές οι ρυθμίσεις, που ακολουθούνται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Ισπανία και η Γαλλία, στοχεύουν στην ευκολότερη εξυπηρέτηση των πολιτών, ειδικά σε περιπτώσεις έλλειψης διαλειτουργικότητας μεταξύ των υπηρεσιών. Ο κ. Χατζηδάκης υπενθύμισε ότι η αντιπολίτευση είχε καταψηφίσει τη ρύθμιση, εκφράζοντας ανησυχίες για πιθανούς κινδύνους. Ωστόσο, ο ίδιος τόνισε ότι η υποβολή υπεύθυνης δήλωσης είναι προαιρετική και ότι υπάρχουν «όλες οι εγγυήσεις» για την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος.

Στην περίπτωση που δεν υπάρχει οικονομική επιβάρυνση για το Δημόσιο, η διοικητική πράξη θα εκδίδεται άμεσα, με τον έλεγχο να ακολουθεί. Όταν υφίσταται οικονομική επιβάρυνση, το Δημόσιο έχει περιθώριο τριών μηνών για να απαντήσει και να ολοκληρώσει την υπόθεση. Για την αποφυγή καταχρήσεων, το πρόστιμο για ψευδή δήλωση φτάνει τις 50.000 ευρώ, πέραν των ποινικών συνεπειών.

Επιπλέον, με άλλη εγκύκλιο που εκδόθηκε την περασμένη εβδομάδα, θεσπίζεται η υποχρεωτική ανάρτηση ωραρίου από όλες τις δημόσιες υπηρεσίες. Έως τις 7 Ιουλίου, Υπουργεία, Δήμοι και δημόσιοι οργανισμοί πρέπει να έχουν αναρτήσει στις ιστοσελίδες τους τα ωράρια λειτουργίας και εξυπηρέτησης κοινού, μαζί με τα στοιχεία επικοινωνίας. Η μη συμμόρφωση επισύρει πειθαρχικές κυρώσεις.

Ο κ. Χατζηδάκης επανέλαβε τη δέσμευσή του για άμεση εφαρμογή του νόμου, αναφέροντας την ήδη ολοκληρωμένη ρύθμιση για την μη άσκηση ένδικων μέσων στην υπόθεση των Τεμπών. Η απλοποίηση μέσω υπεύθυνων δηλώσεων και η ενημέρωση για τα ωράρια είναι τα επόμενα βήματα, με στόχο την πλήρη εφαρμογή όλων των διατάξεων του νόμου.

Δύο νέες εγκύκλιοι για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη

Με δύο νέες εγκυκλίους, το Υπουργείο Εσωτερικών προχωρά στην υλοποίηση βασικών διατάξεων του ν. 5293/2026, με σκοπό τη μείωση της γραφειοκρατίας και την επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών.

Βασικές προβλέψεις για την αντικατάσταση δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση:

• Οι πολίτες μπορούν να αντικαθιστούν δικαιολογητικά που ήδη τηρούνται στο Δημόσιο με υπεύθυνη δήλωση, εφόσον δεν είναι δυνατή η αυτόματη άντληση μέσω διαλειτουργικότητας.
• Η ρύθμιση αφορά έγγραφα και στοιχεία που τηρούνται σε υπηρεσίες του Δημοσίου, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ.
• Σε περιπτώσεις μη δημοσιονομικής επιβάρυνσης, η πράξη εκδίδεται άμεσα και ο έλεγχος γίνεται εντός τριμήνου.
• Εάν υπάρχει δαπάνη για το Δημόσιο, αναζητούνται πρώτα τα δικαιολογητικά και η πράξη εκδίδεται εντός τριών μηνών. Εάν δεν αποσταλούν, η πράξη εκδίδεται κανονικά και ο έλεγχος ολοκληρώνεται εντός ενός μηνός.
• Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης: η πράξη ανακαλείται, επιβάλλονται πρόστιμα από 2.000 έως 50.000 ευρώ, καταλογίζονται αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά, και ενημερώνεται η Εισαγγελία.
• Δημιουργείται κεντρικό μητρώο ανακληθεισών πράξεων για τον εντοπισμό και αποκλεισμό όσων έχουν υποβάλει ψευδή δήλωση.
• Η μη τήρηση της διάταξης συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.

Βασικές προβλέψεις για την ψηφιακή ενημέρωση των πολιτών για τα ωράρια λειτουργίας:

• Όλοι οι δημόσιοι φορείς (Δημόσιο, ΟΤΑ, ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ του κράτους) υποχρεούνται να αναρτούν στις ιστοσελίδες τους: ημέρες λειτουργίας, ωράρια εξυπηρέτησης κοινού, ειδικά ωράρια (π.χ. δικηγόρων), και αργίες.
• Η προθεσμία συμμόρφωσης είναι έως τις 7 Ιουλίου 2026.
• Η μη ανάρτηση των στοιχείων αποτελεί πειθαρχικό παράπτωμα για τους αρμόδιους υπαλλήλους και προϊσταμένους.