Αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν: Στρατιωτικές Ενέργειες και Αντίποινα στο Στενό του Ορμούζ και τον Λίβανο

Τη νύχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη, οι ένοπλες δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών προέβησαν σε κατάρριψη τεσσάρων ιρανικών μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων και βομβάρδισαν μια βάση στο νότιο τμήμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Αυτές οι ενέργειες προκάλεσαν την αντίδραση της Τεχεράνης, η οποία στόχευσε αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση, σηματοδοτώντας τις πιο σοβαρές συγκρούσεις μεταξύ των δύο χωρών μετά την κατάπαυση του πυρός της 8ης Απριλίου.

Σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος, καταστράφηκαν τέσσερα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης, κρινόμενα ως απειλή για το στενό του Ορμούζ. Επιπλέον, επλήγη ένας «σταθμός ελέγχου στο έδαφος στην Μπαντάρ Αμπάς», από τον οποίο υπήρχε κίνδυνος να εξαπολυθεί «πέμπτο» μη επανδρωμένο όχημα. Ο ίδιος αξιωματούχος υποστήριξε ότι οι ενέργειες αυτές ήταν «μετρημένες, αποκλειστικά αμυντικές και διεξήχθησαν με σκοπό να διατηρηθεί η κατάπαυση του πυρός».

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν τρεις εκρήξεις κοντά στην Μπαντάρ Αμπάς, την πρωτεύουσα της επαρχίας Ορμουζγκάν, περίπου στις 01:30 τοπική ώρα (01:00 ώρα Ελλάδας). Σε αντίποινα, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι στοχοποίησαν αμερικανική βάση. Αν και δεν προσδιόρισαν ποια, οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ ανέφεραν ότι επιχειρούσαν να αποκρούσουν επιθέσεις με «εχθρικούς πυραύλους και drones» τις πρώτες πρωινές ώρες.

Επιπλέον, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ανέφεραν ότι άνοιξαν πυρ προειδοποιητικά προς τέσσερα πλοία που επιχείρησαν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με την κρατική ραδιοτηλεόραση IRIB. Η πηγή αυτή, επικαλούμενη Ιρανό αξιωματικό, δεν παρείχε λεπτομέρειες για τους τύπους ή τις εθνικότητες των πλοίων.

Αυτά τα επεισόδια αποτελούν τα σοβαρότερα από την έναρξη της ανακωχής στις 8 Απριλίου, μετά από έναν παρατεταμένο πόλεμο, αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς και ιρανικά πλήγματα αντιποίνων, που είχαν ως αποτέλεσμα χιλιάδες θανάτους, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο.

Βομβαρδισμοί στον Λίβανο

Παράλληλα, αεροπορικά πλήγματα και μάχες συνεχίζονται στον Λίβανο, παρά την θεωρητικά ισχύουσα κατάπαυση του πυρός από τις 17 Απριλίου.

Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι έπληξαν θέσεις του σιιτικού κινήματος Χεζμπολάχ, προσκείμενου στην Τεχεράνη, στην πόλη της Τύρου, μία ημέρα αφότου δήλωσαν ότι ολόκληρος ο νότιος Λίβανος, από τα σύνορα έως τη νότια όχθη του ποταμού Ζαχράνι, θεωρείται πλέον «εμπόλεμη ζώνη».

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου αποδεικνύονται δύσκολες, ενώ το στενό του Ορμούζ παραμένει de facto υπό τον έλεγχο του Ιράν. Αυτό έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου και κλονισμό της παγκόσμιας οικονομίας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, Τραμπ, επανέλαβε την απειλή να διατάξει την επανέναρξη των εχθροπραξιών, δηλώνοντας ότι το Ιράν «θέλει πάρα πολύ να κλείσουμε συμφωνία», αλλά η πρότασή του δεν είναι ακόμα ικανοποιητική. «Θα πάμε να τελειώσουμε τη δουλειά», απείλησε.

Στις πρωινές συναλλαγές στην Ασία, η τιμή του βαρελιού πετρελαίου Brent κατέγραφε άνοδο σχεδόν 2% στα 96,13 δολάρια, ενώ η τιμή του West Texas Intermediate (WTI) αυξήθηκε κατά 1,75%, φτάνοντας τα 90,23 δολάρια.

«Από το κακό στο χειρότερο»

Στο Ιράν, η πρόσβαση στο διαδίκτυο αποκαταστάθηκε εν μέρει μετά από σχεδόν τρεις μήνες, αν και οι συνδέσεις είναι ασταθείς, η πρόσβαση μέσω κινητών τηλεφώνων είναι κυρίως κομμένη, πολλοί ιστότοποι είναι αποκλεισμένοι και εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων δύσκολα προσπελάσιμες.

«Δεν αισθανόμαστε χαρά, έχουμε απλώς την αίσθηση ότι πάμε από το κακό στο χειρότερο», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Μπαχάρα, 32χρονος διατροφολόγος από την Τεχεράνη. «Αναρωτιόμαστε καθημερινά: ‘Θα γίνουν πυραυλικά πλήγματα απόψε;’», ανέφερε ο Αμίρ, 27χρονος μηχανικός λογισμικού, επίσης από την ιρανική πρωτεύουσα.

Το Ιράν ανέφερε ότι οδεύει προς την οριστικοποίηση συμφωνίας-πλαισίου 14 σημείων με τις ΗΠΑ, με προτεραιότητα τον τερματισμό του πολέμου «σε όλα τα μέτωπα», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε αυτή την ανακοίνωση «μύθευμα».

Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, το πρωτόκολλο υπό διαπραγμάτευση περιλαμβάνει τη δέσμευση των ΗΠΑ να προχωρήσουν στην άρση του αποκλεισμού των λιμανιών της χώρας, σε αντάλλαγμα για την αποκατάσταση της εμπορικής κίνησης στο στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε την επιβολή κυρώσεων στην νεοσύστατη ιρανική Αρχή Στενού του Περσικού Κόλπου, φορέα που ίδρυσε η Τεχεράνη για την είσπραξη τελών διέλευσης.

Η Τεχεράνη επιδιώκει επίσης την αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων που έχουν παγώσει στο εξωτερικό, με το ήμισυ του ποσού να τίθεται άμεσα στη διάθεσή της μόλις ανακοινωθεί η συμφωνία, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων ISNA.

Ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα στις συνομιλίες είναι το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η Ουάσιγκτον απαιτεί την παράδοση ή καταστροφή περίπου 400 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου, χαρακτηρίζοντάς το κλειδί για την προσπάθεια απόκτησης πυρηνικών όπλων. Το Ιράν διαψεύδει επί δεκαετίες ότι είχε ποτέ πρόθεση να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ