Νότια Κορέα: Συζητήσεις για “Μερίσμα AI” από τα Κέρδη Τεχνολογικών Κολοσσών

Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI) έχει αναδείξει νέους πρωταγωνιστές στην παγκόσμια οικονομία, θέτοντας παράλληλα ένα καίριο κοινωνικό και πολιτικό ερώτημα: σε ποιους ανήκουν τα κέρδη που παράγονται; Στη Νότια Κορέα, χώρα που βρίσκεται στην καρδιά της παγκόσμιας αλυσίδας παραγωγής μικροτσίπ για την AI, η κυβέρνηση εισάγει μια συζήτηση που μέχρι πρότινος φάνταζε αδιανόητη: την πιθανότητα οι τεχνολογικοί γίγαντες να μοιραστούν μέρος των εξαιρετικών κερδών τους, όχι μόνο με τους μετόχους, αλλά και με τους εργαζομένους, τους προμηθευτές και τις τοπικές κοινότητες που συνέβαλαν στην επιτυχία τους.

Ο Υπουργός Εργασίας της Νότιας Κορέας, Κιμ Γιανγκ-χουν, κάλεσε δημόσια τις κορυφαίες τεχνολογικές εταιρείες της χώρας να διερευνήσουν τρόπους διανομής των αυξημένων κερδών τους, τα οποία οφείλονται στην παγκόσμια έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης. Στο επίκεντρο βρίσκονται εταιρείες όπως η Samsung Electronics και η SK Hynix, των οποίων τα οικονομικά αποτελέσματα έχουν εκτοξευθεί λόγω της ιλιγγιώδους αύξησης της ζήτησης για μνήμες και ημιαγωγούς που είναι απαραίτητοι για τα συστήματα AI.

Ο κ. Κιμ τόνισε ότι όταν οι επιχειρήσεις ξεπερνούν σημαντικά τους στόχους κερδοφορίας τους, θα πρέπει να εξετάζεται η διάθεση μέρους των επιπλέον κερδών στους προμηθευτές, τους υπεργολάβους και τους εργαζομένους, μετά την αφαίρεση των σχετικών φόρων. Όπως επισήμανε, η επιτυχία μιας επιχείρησης δεν είναι αποκλειστικά αποτέλεσμα των στρατηγικών αποφάσεων της διοίκησης ή των επενδύσεων των μετόχων. “Υπάρχουν 1.700 προμηθευτές, υπάρχουν τοπικές κοινότητες που παρέχουν νερό, ηλεκτρική ενέργεια και υποδομές. Η επιτυχία είναι συλλογικό αποτέλεσμα”, υπογράμμισε.

Από τα μπόνους στη νέα κοινωνική συμφωνία

Η παρέμβαση αυτή δεν ήταν τυχαία. Ο κ. Κιμ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην επιτυχή συμφωνία μεταξύ της Samsung και των συνδικάτων της, αποτρέποντας μια ευρεία απεργία που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταραχές στην εθνική οικονομία και στο χρηματιστήριο. Η συμφωνία αυτή περιλαμβάνει σημαντικά μπόνους για τους εργαζομένους του τμήματος μνημών της Samsung, υπό την προϋπόθεση ότι η εταιρεία θα επιτύχει λειτουργικά κέρδη άνω των 200 τρισ. γουόν κατά την περίοδο 2026-2028.

Ωστόσο, για τον υπουργό, το ζήτημα υπερβαίνει τις αμοιβές εντός των ίδιων των μεγάλων εταιρειών. Εστιάζει κυρίως στο αυξανόμενο χάσμα μεταξύ των τεχνολογικών κολοσσών και των χιλιάδων μικρότερων επιχειρήσεων που λειτουργούν γύρω τους.

Η μάχη κατά της ανισότητας περνά από τα μικροτσίπ

Η κυβέρνηση του προέδρου Λι Τζει Μιουνγκ εκφράζει αυξανόμενη ανησυχία για τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Τα τελευταία στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι το εισοδηματικό χάσμα μεταξύ του πλουσιότερου και του φτωχότερου 20% των νοικοκυριών έχει αυξηθεί με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων έξι ετών.

Ο κ. Κιμ εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να επιταχύνει περαιτέρω αυτή την τάση. Νέοι εργαζόμενοι επιδιώκουν μαζικά να απασχοληθούν σε ομίλους όπως η Samsung, καθώς οι μισθοί, τα μπόνους και οι παροχές είναι πολλαπλάσια εκείνων που προσφέρουν οι μικρότερες επιχειρήσεις. Με την AI να αυξάνει ακόμη περισσότερο τα κέρδη των μεγάλων ομίλων, η απόκλιση αυτή είναι πιθανό να διευρυνθεί.

Για τον λόγο αυτό, ο υπουργός προτείνει την εξέταση μηχανισμών, όπως η προσαρμογή των τιμών που λαμβάνουν οι προμηθευτές, ή η επένδυση στην εκπαίδευση και την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού στις μικρότερες επιχειρήσεις.

“Κομμουνισμός” ή καπιταλισμός νέας γενιάς;

Οι προτάσεις έχουν ήδη πυροδοτήσει πολιτική αντιπαράθεση. Το συντηρητικό κόμμα της αντιπολίτευσης κατηγόρησε τον υπουργό ότι προωθεί επικίνδυνες μορφές κρατικής παρέμβασης που υπονομεύουν τις αρχές της ελεύθερης αγοράς.

Ο ίδιος απαντά ότι η κριτική αυτή διαστρεβλώνει τις θέσεις του. Όπως υποστηρίζει, δεν μιλά για αναδιανομή μέσω κρατικών μηχανισμών, ούτε για περιορισμό της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Εστιάζει στην επανεπένδυση των υπερκερδών στο ίδιο το παραγωγικό οικοσύστημα που τα δημιούργησε. “Αυτό δεν είναι κομμουνισμός. Είναι επένδυση στην αλυσίδα εφοδιασμού”, δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η συζήτηση που λαμβάνει χώρα στην Κορέα ενδέχεται να αποτελέσει προάγγελο παρόμοιων εξελίξεων σε άλλες οικονομίες. Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί πρωτοφανή κέρδη για ένα σχετικά μικρό αριθμό εταιρειών, κυβερνήσεις και κοινωνίες αναζητούν τρόπους να διασφαλίσουν ότι τα οφέλη δεν θα συγκεντρωθούν αποκλειστικά στους μετόχους και τα στελέχη.

Δεν είναι τυχαίο ότι άλλοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι στη Σεούλ έχουν ήδη θέσει στο τραπέζι την ιδέα ενός “μερίσματος AI” για τους πολίτες, το οποίο θα χρηματοδοτείται από τα αυξημένα φορολογικά έσοδα που παράγει η τεχνολογική έκρηξη.

Μέχρι πρότινος, όλα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη επικεντρώνονταν στην καινοτομία και την παραγωγικότητα. Η Νότια Κορέα ανοίγει τον δρόμο για το επόμενο βήμα, θέτοντας στο τραπέζι το ερώτημα του ποιος θα επωφεληθεί τελικά από τον πλούτο που δημιουργείται από την πιο σημαντική τεχνολογική επανάσταση του 21ου αιώνα.