«Προσωδία»: Η Καινοτόμος Τεχνητή Νοημοσύνη της Nicoline van Harskamp Ζωντανεύει στην Πειραιώς 260

Με αφορμή τους εορτασμούς για τα 20 χρόνια της Πειραιώς 260 (2006–2026), το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου παρουσιάζει στις 14 και 15 Ιουνίου 2026 την πρωτοποριακή περφόρμανς «Προσωδία» της διακεκριμένης εικαστικού καλλιτέχνιδας Nicoline van Harskamp. Το έργο αυτό συνδυάζει αριστοτεχνικά την αρχαία επική αφήγηση με τις τελευταίες τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης, προσφέροντας μια πραγματικά μοναδική θεατρική εμπειρία.

Η Υπόθεση: Το Έπος του Siri και η Δυσκολία της Προσωδίας

Στη σκηνή της Πειραιώς 260 (Χώρος Β), μια ‘συνθετική’ ηθοποιός με το όνομα Προσωδία, δύο ταλαντούχοι ηθοποιοί, ένας έμπειρος θεατρικός σκηνοθέτης και ένας παραδοσιακός μουσικός συνεργάζονται για τη μεταφορά μιας αρχαίας επικής ιστορίας. Η ιστορία αυτή είναι το Epic of Siri, ένα σπουδαίο έπος της Νότιας Ινδίας που υμνεί τις ηρωικές πράξεις μιας γυναίκας. Το έπος αυτό, που διατηρείται και τραγουδιέται μέχρι σήμερα, συναγωνίζεται σε έκταση και παλαιότητα την περίφημη Ιλιάδα.

Καθώς ο θίασος αγωνίζεται να επιτύχει απόλυτο συγχρονισμό, οι χαρακτήρες – τόσο οι ανθρώπινοι όσο και ο μηχανικός – αναστοχάζονται πάνω στις τεχνολογίες που ενισχύουν τις ικανότητές τους. Εξερευνούν τρεις γενιές ερμηνευτικής προσέγγισης: την τεχνητή γλώσσα που μετατρέπει την αφήγηση σε μουσική, την τέχνη της υποκριτικής και τη συνθετική ομιλία.

Το κεντρικό σημείο καμπής προκύπτει όταν η αδυναμία της Προσωδίας να παράγει δάκρυα δημιουργεί σημαντικές τεχνικές και καλλιτεχνικές προκλήσεις, καθώς τα έπη παραδοσιακά καταλήγουν συχνά με συγκινησιακές εκφράσεις. Ο θίασος καλείται να βρει μια δημιουργική λύση για ένα από τα πιο εμβληματικά χαρακτηριστικά της επικής αφήγησης.

Αποδομώντας τους Μύθους της Τεχνητής Νοημοσύνης

Στην «Προσωδία», τα αρχέγονα μοτίβα του λόγου αναδύονται μέσα από τη ‘συνθετική’ ομιλία που παράγεται από την Τεχνητή Νοημοσύνη, αντανακλώντας τον ρυθμικό παλμό της ανθρώπινης αφήγησης – από την αρχαία ποίηση έως το σύγχρονο περιεχόμενο των influencers. Το έργο αξιοποιεί την τεχνολογία χωρίς να την εξιδανικεύει ή να την αντιμετωπίζει με μυστικιστικό τρόπο. Αντιθέτως, αποδομεί τους μύθους που τη συνοδεύουν, όπως διαδίδονται από κερδοσκοπικούς φορείς, και την χρησιμοποιεί ως εργαλείο για να ανιχνεύσει μοτίβα ανθρώπινου λόγου που χρονολογούνται από το απώτατο παρελθόν.

Το Ψηφιακό Εργαλείο της Παράστασης

Η Nicoline van Harskamp ανέπτυξε ένα πρωτοποριακό ψηφιακό σύστημα μετατροπής κειμένου σε ομιλία. Μέσω ενός ασύρματου κουμπιού, η ηθοποιός δίνει εντολή σε έναν υπολογιστή εκτός σκηνής, ενεργοποιώντας τη ζωντανή παραγωγή της ατάκας του συνθετικού της συνομιλητή. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, οι προσωδιακές ποιότητες (ένταση, τόνος, ταχύτητα) είναι μεταβλητές και απρόβλεπτες.

Με τις πρόσφατες εξελίξεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη, το σύστημα έχει αναβαθμιστεί σε μετατροπή ομιλίας απευθείας σε ομιλία (speech-to-speech). Αυτό επιτρέπει στην Προσωδία να προσαρμόζει την εκφορά της, ανταποκρινόμενη στην προσωδία που ανιχνεύει στις φωνές των ανθρώπων επί σκηνής. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν ιδιότυπο μονόλογο που εξελίσσεται ως διάλογος, γεγονός που απαιτεί από τους ερμηνευτές απόλυτη ακρίβεια στον χρονισμό και υψηλό βαθμό αυτοκαθοδήγησης.

Συντελεστές

• Σκηνοθεσία / Κείμενο / Σκηνικά: Nicoline van Harskamp
• Ερμηνεύουν: Αγγελική Παπούλια, Σοφία Κόκκαλη, Lidewij Mahler
• Μουσική σύνθεση / Έγχορδα όργανα / Φωνητικά: Εύη Σεϊτανίδου
• Ψηφιακό εργαλείο σκηνής: Alexander Sutherland
• Ηχοληψία & Μηχανικός AI: Giuliano Anzani
• Παραγωγή: Cross Section Archive (Maria Lalou, Skafte Aymo-Boot), Nicoline van Harskamp
• Βοηθός παραγωγής: Νεφέλη Βαρούξη
• Casting (Ολλανδία): Nicoline van Harskamp
• Casting (Ελλάδα): Maria Lalou
• (Με την υποστήριξη του Creative Industries Fund, Ολλανδία)

Χρήσιμες Πληροφορίες

Ημερομηνίες & Ώρες Έναρξης:

• Κυριακή 14 Ιουνίου 2026: 20:00 & 22:00
• Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026: 20:00 & 22:00

Χώρος:

Πειραιώς 260 (Χώρος Β)

Αγορά Εισιτηρίων:

• Ηλεκτρονικά: Μέσω του aefestival.gr και του more.com
• Κεντρικά Εκδοτήρια: Πλατεία Συντάγματος (This is Athens info point Δήμου Αθηναίων), Δευτέρα – Παρασκευή 10:00 – 18:00
• Τηλεφωνική Αγορά: Στο +30 211 8008181 (Δευτέρα – Παρασκευή 10:00 – 18:00)
• ΑμεΑ: Στο +30 210 4834913 (Δευτέρα – Παρασκευή 10:00 – 17:00)
• Εκδοτήρια Χώρων Φεστιβάλ: Ανοιχτά τις ημέρες των παραστάσεων

Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση και τα εισιτήρια: aefestival.gr/plirofories-eisitirion