Η Διαφορά Εντολών Μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ: Η Συμφωνία με το Ιράν Δοκιμάζει τη Σχέση Νετανιάχου-Τραμπ

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, είχε επενδύσει στρατηγικά σε μια κοινή στάση με τον τότε Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, με την προσδοκία να ανατρέψει το ιρανικό καθεστώς και να ενισχύσει τη θέση του ενόψει των εθνικών εκλογών. Οραματιζόταν μια ισχυρή συμμαχία ΗΠΑ-Ισραήλ που θα αναμόρφωνε την πολιτική σκηνή της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, η πορεία των γεγονότων έφερε τον μακροβιότερο ηγέτη του Ισραήλ σε τροχιά σύγκρουσης με τον Τραμπ, καθώς ο τελευταίος επιδίωκε την αποδέσμευση από τον πόλεμο. Καθώς οι στόχοι και των δύο ηγετών δεν επιτεύχθηκαν, οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο αναγκάστηκαν να τεθούν σε παύση.

Προς το παρόν, οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι διατηρούν μια συγκρατημένη δημόσια στάση, προκειμένου να αποφύγουν την όξυνση της σχέσης με τον σημαντικότερο σύμμαχο της χώρας τους. Παρόλο που δημόσια αποφεύγουν τις έντονες αντιδράσεις, στις ιδιωτικές συζητήσεις η αγανάκτησή τους είναι εμφανής. Μια προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν χαρακτηρίστηκε «φρικτή για το Ισραήλ» από έναν ανώτερο Ισραηλινό αξιωματούχο, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας. «Και δεν υπάρχει κανείς στην ισραηλινή ηγεσία που να έχει διαφορετική άποψη, από τον πρωθυπουργό μέχρι τον αρχηγό του γενικού επιτελείου στρατού», πρόσθεσε.

Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι εντός των επόμενων 60 ημερών, μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, θα προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις για όλους τους όρους της συμφωνίας, με στόχο την αντιμετώπιση των ανησυχιών τόσο των ΗΠΑ όσο και του Ισραήλ, ιδιαίτερα όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ωστόσο, Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανέφεραν στο Reuters ότι εκτιμούν πως η περίοδος των διαπραγματεύσεων ενδέχεται να παραταθεί, γεγονός που θα εμποδίσει το Ισραήλ να αναλάβει στρατιωτική δράση, ενώ ταυτόχρονα οι ανησυχίες του θα παραμένουν ανεπίλυτες.

Ο Νετανιάχου και ο Τραμπ είχαν προηγουμένως συγκρουστεί αρκετές φορές, κυρίως λόγω της άρνησης του Ισραήλ να περιορίσει τις επιχειρήσεις του εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, μια στάση που το Ιράν είχε θέσει ως προϋπόθεση για τη σύναψη συμφωνίας. Στις αρχές του μήνα, ο Αμερικανός πρόεδρος, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας, χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «τρελό» και του ζήτησε να μην εξαπολύσει επιθέσεις κατά της Βηρυτού, τη στιγμή που οι ΗΠΑ επιδίωκαν τη συμφωνία με το Ιράν.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός πάυσε τις προγραμματισμένες επιθέσεις εκείνη την ημέρα. Ωστόσο, μία εβδομάδα αργότερα, ο ισραηλινός στρατός πραγματοποίησε πλήγματα στα νότια προάστια της Βηρυτού, οδηγώντας το Ιράν σε ανταπόδοση με πυραυλικές επιθέσεις κατά του Ισραήλ, κάτι που προκάλεσε την επίπληξη του Τραμπ. Λίγες ώρες πριν την ανακοίνωση της προκαταρκτικής συμφωνίας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου, το Ισραήλ έπληξε τη Βηρυτό την Κυριακή, μετά την εκτόξευση ρουκετών από τον Λίβανο προς ισραηλινό έδαφος, πυρά τα οποία ο Τραμπ χαρακτήρισε «μικρά και ασήμαντα».

Ο Νετανιάχου, ενόψει των φθινοπωρινών εκλογών, στις οποίες φαίνεται να αντιμετωπίζει την πιθανότητα ήττας, μπορεί να είναι πιο διατεθειμένος να αψηφήσει τον Τραμπ. Αυτό οφείλεται, εν μέρει, στην επιφύλαξη της ισραηλινής κοινής γνώμης, η οποία, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, δεν βλέπει με απόλυτη βεβαιότητα τη δέσμευση του Αμερικανού προέδρου στην ασφάλεια της χώρας.

«Αυτή είναι μια κρίσιμη στιγμή σημαντικής απόκλισης συμφερόντων», εκτιμά ο Νταν Σαπίρο, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Ισραήλ επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος τώρα εργάζεται στο think tank Atlantic Council. «Θα προσπαθήσει να μην αντιταχθεί ανοιχτά (στη συμφωνία), ώστε να αποφύγει την αντιπαράθεση με τον Τραμπ», προσθέτει. «Ωστόσο, θα καταστήσει σαφές ότι το Ισραήλ δεν δεσμεύεται από αυτήν και επιφυλάσσεται των δικαιωμάτων του».