Νέα Ψηφιακά Εργαλεία για την Ολοκληρωμένη Πληροφόρηση Ιδιωτικού Χρέους και Πιστοληπτικής Αξιολόγησης

Η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους παρουσίασε δύο καινοτόμα ψηφιακά συστήματα, τα οποία στοχεύουν στη δημιουργία ενός πιο ολοκληρωμένου πλαισίου πληροφόρησης για το ιδιωτικό χρέος και την πιστοληπτική εικόνα πολιτών και επιχειρήσεων. Πρόκειται για το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης και το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους, έργα που υλοποιήθηκαν με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Στην εισαγωγική της ομιλία, η Γενική Γραμματέας, Θεώνη Αλαμπάση, τόνισε ότι οι επενδύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης οδηγούν τη χώρα σε μια νέα εποχή, υποστηρίζοντας μια θεμελιώδη αλλαγή του οικονομικού υποδείγματος προς ένα πιο εξωστρεφές, ανταγωνιστικό και παραγωγικό μοντέλο. Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έδωσε τη δυνατότητα αντιμετώπισης διαχρονικών προκλήσεων, όπως η έλλειψη συγκεντρωτικών δεδομένων για το ιδιωτικό χρέος και η απουσία πληροφοριών για την πιστοληπτική ικανότητα. Αναφέρθηκε στις συνθήκες της οικονομικής κρίσης, όπου ένα στα δύο δάνεια δεν εξυπηρετούνταν, εκθέτοντας το χρηματοπιστωτικό σύστημα σε σοβαρούς κινδύνους.

Το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης

Το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης χαρακτηρίστηκε ως μια νέα δικλίδα ασφαλείας για ιδιώτες, επιχειρήσεις και το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ο βασικός του στόχος είναι η προληπτική λειτουργία, αποτρέποντας φαινόμενα υπερχρέωσης μέσω της παροχής μιας πληρέστερης εικόνας της πραγματικής δυνατότητας δανεισμού και ανταπόκρισης σε δανειακές υποχρεώσεις. Η ορθή πληροφόρηση συμβάλλει στον περιορισμό του ηθικού κινδύνου και της υπερβολικής πιστωτικής επέκτασης.

Παρά την ανησυχία ότι το νέο σύστημα μπορεί να δυσχεράνει τη χορήγηση δανείων, η κ. Αλαμπάση υπογράμμισε ότι η ύπαρξη θετικής πιστοληπτικής εικόνας μπορεί να οδηγήσει σε δικαιότερη αντιμετώπιση και ευνοϊκότερους όρους δανεισμού. Ένας υποψήφιος δανειολήπτης με καλή πιστοληπτική εικόνα αποκτά ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση.

Το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους

Το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους περιγράφηκε ως μια μεγάλη μεταρρύθμιση και ισχυρό εργαλείο για τον σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών. Η ύπαρξη αξιόπιστων και συγκεντρωμένων δεδομένων παρέχει την απαραίτητη εικόνα για αποτελεσματικές αποφάσεις, πρόληψη συστημικών κινδύνων και ενίσχυση της οικονομικής σταθερότητας. Η χώρα περνά από τη διαχείριση της κρίσης στην έγκαιρη και αποτελεσματική πρόληψη, με τον σχεδιασμό προληπτικών πολιτικών που ενισχύουν την οικονομική σταθερότητα.

Η πιστοληπτική αξιολόγηση, η οποία υφίσταται ήδη μέσω των τραπεζικών δεδομένων, δεν αποτυπώνει το σύνολο των οικονομικών υποχρεώσεων, ιδίως προς το Δημόσιο. Η νέα προσέγγιση επιδιώκει να προσφέρει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της συμπεριφοράς ενός πολίτη απέναντι στις οικονομικές του υποχρεώσεις. Το σύστημα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο με επιφυλακτικότητα, αλλά και ως εργαλείο που μπορεί να ενισχύσει τη θέση του συνεπούς δανειολήπτη.

Προστασία Προσωπικών Δεδομένων και Διαφάνεια

Δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των προσωπικών δεδομένων και τη διαφάνεια. Θα εκδοθεί σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση. Δεν θα συλλέγονται στοιχεία για ενοίκια, ενώ η αξιολόγηση θα βασίζεται αποκλειστικά σε στοιχεία οφειλών προς το Δημόσιο (ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ) με αναδρομή δύο ετών. Κάθε πολίτης θα έχει πρόσβαση στην προσωπική του πιστοληπτική εικόνα και στο σχετικό σκορ μέσω της πλατφόρμας gov.gr.

Κατά την πιλοτική λειτουργία, το σκορ δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από χρηματοδοτικούς φορείς ή πολίτες. Η λειτουργία του συστήματος θα βασίζεται στην πλήρη διαφάνεια, με πρόσβαση και αξιοποίηση δεδομένων μόνο με ρητή συναίνεση. Η μεθοδολογία βασίζεται στην αξιολόγηση δεδομένων (εισοδήματα, ακίνητη περιουσία, οφειλές, πληρωμές, ρυθμίσεις) ώστε να εντοπίζονται οι παράγοντες με τη μεγαλύτερη προβλεπτική ικανότητα για τη μελλοντική αθέτηση υποχρεώσεων. Η πιστοληπτική βαθμολογία θα αποτυπώνεται σε κλίμακα αξιολόγησης (Α-D για φυσικά πρόσωπα, αντίστοιχη για νομικά).

Ο Δημήτρης Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής Έργων της Κοινωνίας της Πληροφορίας, αναφέρθηκε στη συμβολή της εταιρείας στην υλοποίηση των έργων. Η πρόσβαση στο σύστημα θα γίνεται μέσω του gov.gr, με δυνατότητα ενημέρωσης, διόρθωσης στοιχείων και χορήγησης ενημέρωσης σε τρίτους όπου επιτρέπεται.