Λαμβάνει το Κράτος Ψηφιακό «Μάτι» για το Ιδιωτικό Χρέος – Παρουσιάζονται Δύο Νέα Εργαλεία

Το κράτος αποκτά πλέον ένα ψηφιακό «μάτι» για το ιδιωτικό χρέος, το οποίο αγγίζει τα 420 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω δύο καινοτόμων εργαλείων που αναπτύχθηκαν από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Τα εργαλεία αυτά είναι το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, που απευθύνεται τόσο σε ιδιώτες όσο και σε επιχειρήσεις, και το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους.

Οι δύο αυτές νέες πλατφόρμες στοχεύουν στην παροχή ενιαίας πληροφόρησης και στην καθιέρωση απόλυτης διαφάνειας αναφορικά με την οικονομική συμπεριφορά και την πιστοληπτική ικανότητα των πολιτών. Με αυτόν τον τρόπο, θα διευκολύνεται η διαχείριση των υπαρχουσών οφειλών, ενώ παράλληλα θα ενισχύεται η πρόληψη της υπερχρέωσης.

Το ιδιωτικό χρέος, που αφορά τόσο νοικοκυριά όσο και επιχειρήσεις προς τράπεζες, το Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία, ανέρχεται στα 420 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 169% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), σημειώνοντας μείωση σε σχέση με το 206% που καταγραφόταν πριν από πέντε χρόνια.

Μέσω του Συστήματος Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, κάθε φυσικό και νομικό πρόσωπο θα έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει ένα εξατομικευμένο πιστοληπτικό σκορ. Στο μέλλον, προβλέπεται ότι και τρίτοι, όπως τράπεζες, επιχειρήσεις καταναλωτικών προϊόντων και άλλες, θα μπορούν να ζητούν την πιστοληπτική αξιολόγηση πολιτών ή επιχειρήσεων με τις οποίες συνεργάζονται, εφόσον βέβαια υπάρχει η ρητή και σαφής συναίνεση των τελευταίων.

Το πιστοληπτικό αυτό σκορ θα έχει διάρκεια τριών μηνών. Σε περίπτωση αλλαγής στα οικονομικά δεδομένα του ιδιώτη ή της επιχείρησης, δίνεται το δικαίωμα στους ενδιαφερόμενους να ζητήσουν επανεκτίμηση του σκορ τους, προβάλλοντας τυχόν αντιρρήσεις τους ενώπιον του αρμόδιου διοικητικού δικαστηρίου.

Τρόπος Λειτουργίας

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία άμεσα, με την πλήρη εξυπηρέτηση των πολιτών να αναμένεται τον Σεπτέμβριο. Αρχικά, θα καλύπτει οφειλές προς το Δημόσιο (μέσω της ΑΑΔΕ) και τα ασφαλιστικά ταμεία (ΕΦΚΑ). Σε επόμενη φάση, για την παροχή μιας ενοποιημένης βαθμολόγησης που θα περιλαμβάνει και τις οφειλές προς τις τράπεζες, το σύστημα θα αντλεί στοιχεία από τον «Τειρεσία», συνδυάζοντάς τα με τη βαθμολόγηση των οφειλών προς το Δημόσιο. Τα στοιχεία που θα συλλέγονται θα καλύπτουν χρονικό διάστημα έως και δύο έτη πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Επί του παρόντος, τα δεδομένα συναλλακτικής συμπεριφοράς που θα συγκεντρώνει το Σύστημα από δημόσιους φορείς δεν περιλαμβάνουν στοιχεία σχετικά με ενοίκια ή λογαριασμούς κοινής ωφέλειας.

Η λειτουργία του συστήματος, στο οποίο οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν πρόσβαση χρησιμοποιώντας τους κωδικούς του Taxisnet, περιλαμβάνει τα εξής βασικά στάδια:

• α) Συλλογή και διασταύρωση δεδομένων από διαθέσιμες δημόσιες πηγές.
• β) Επεξεργασία των δεδομένων και παραγωγή του πιστοληπτικού σκορ.
• γ) Πλήρης ενημέρωση του πολίτη ή της επιχείρησης για το αποτέλεσμα της αξιολόγησης.
• δ) Παροχή πρόσβασης στο ιστορικό των αιτήσεων, δυνατότητα ελέγχου του αποτελέσματος της αξιολόγησης και, εφόσον κρίνεται απαραίτητο, υποβολή αιτήματος διόρθωσης της πιστοληπτικής βαθμολόγησης.

Πώς θα Αντλούνται τα Στοιχεία

Τα στοιχεία θα αντλούνται από τους εξής φορείς:

• ΑΑΔΕ: Οικονομική κατάσταση, δημογραφικά στοιχεία, συμπεριφορά πληρωμών.
• ΕΦΚΑ: Οφειλές, πληρωμές, ρυθμίσεις.
• Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας: Πτωχεύσεις, πλειστηριασμοί.
• «Τειρεσίας»: Ιστορικά στοιχεία συναλλακτικής συμπεριφοράς έναντι τραπεζών και του ιδιωτικού τομέα.

Τα δεδομένα θα αξιολογούνται κατόπιν κατηγοριοποίησης, τόσο για τα φυσικά πρόσωπα (μισθωτοί, συνταξιούχοι, επιχειρηματίες, αγρότες, εισοδηματίες με/χωρίς Ε3) όσο και για τα νομικά πρόσωπα (μεγάλες – μεσαίες επιχειρήσεις, μικρές, πολύ μικρές, πολύ μικρές πλην υπηρεσιών, μη κερδοσκοπικές εταιρείες).

6 Βαθμίδες Πιστοληπτικής Αξιολόγησης

Η πιστοληπτική αξιολόγηση για τα φυσικά πρόσωπα διαρθρώνεται σε έξι βαθμίδες:

• Α (εξαιρετική)
• Α- (πολύ υψηλή)
• Β (υψηλή)
• Β- (μέτρια)
• C (χαμηλή)
• D (ουσιώδη ληξιπρόθεσμα ποσά)

Η κατάταξη για τα νομικά πρόσωπα αναλύεται σε:

• Α, Α- (εξαιρετική)
• Β1, Β2 (υψηλή)
• Β-1, Β-2 (μέτρια)
• C1, C2 (χαμηλή)
• C- (πολύ χαμηλή)
• D (ουσιώδη ληξιπρόθεσμα ποσά)

Επιπλέον, το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους, το δεύτερο ψηφιακό εργαλείο της ΓΓΧΤΔΙΧ, θα διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην ενίσχυση της διαφάνειας και στην καλύτερη αξιολόγηση του κινδύνου. Στόχος του είναι η δημιουργία ενός πιο υπεύθυνου και δημόσιου οικονομικού περιβάλλοντος για πολίτες και επιχειρήσεις. Το Μητρώο θα συλλέγει ανώνυμα και συγκεντρωτικά δεδομένα από πιστωτές, όπως το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, χρηματοδοτικούς φορείς, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, τηλεπικοινωνιών, καθώς και κάθε είδους νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες ιδιωτικού δικαίου. Με αυτόν τον τρόπο, θα συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας πιο σαφούς και ολοκληρωμένης εικόνας για το ιδιωτικό χρέος στη χώρα.