Η Λειψυδρία στο Αιγαίο: Πέρα από την Ξηρασία, οι Βασικές Υποδομές και η Διαχείριση του Νερού στο Επίκεντρο

Το φαινόμενο της λειψυδρίας που πλήττει ορισμένα νησιά του Αιγαίου και των Κυκλάδων, αποδίδεται πρωτίστως στις ελλείψεις υποδομών και στη μη ορθολογική διαχείριση του πολύτιμου αυτού αγαθού, όπως επισημαίνει ο καθηγητής υδρολογίας Παναγιώτης Σαμπατακάκης. Ο ίδιος τονίζει ότι πριν από την υλοποίηση οποιουδήποτε νέου έργου, η προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην αποτελεσματική διαχείριση τόσο της υδροληψίας όσο και της διανομής του νερού.

Ο κ. Σαμπατακάκης, διδάκτορας Υδρογεωλογίας του Πανεπιστημίου της Μπολόνια και διευθυντής Υδατικών Πόρων του Ι.Γ.Μ.Ε., σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Στις περισσότερες περιπτώσεις, υπαίτιος δεν είναι η ξηρασία, αλλά η απουσία των κατάλληλων υποδομών. Στη χώρα μας, οι ανάγκες σε νερό των νησιών παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις, τόσο ως προς τον απαιτούμενο όγκο όσο και ως προς τη δυνατότητα επίλυσης των προβλημάτων. Τα νησιά που αντιμετωπίζουν ελλείψεις νερού μπορούν να καταταχθούν σε δύο κύριες κατηγορίες:

• Νησιά με υδρολογικές συνθήκες που επιτρέπουν την κάλυψη των αναγκών, εφόσον υλοποιηθούν τα απαραίτητα έργα. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν αρκετά νησιά, ιδιαίτερα αυτά με σημαντικό γεωγραφικό εύρος, όπου οι σημερινές καταγεγραμμένες ανάγκες μπορούν να καλυφθούν.
• Νησιά με περιορισμένη υδρολογική δυναμικότητα. Σε αυτά, ακόμα και με την κατασκευή έργων υδρομάστευσης (γεωτρήσεις) και ταμίευσης (λιμνοδεξαμενές, μικρά φράγματα), οι ανάγκες νερού κατά την καλοκαιρινή περίοδο ενδέχεται να μην καλύπτονται. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται κυρίως τα μικρά νησιά των Κυκλάδων και άλλων περιοχών, τα οποία τα τελευταία χρόνια γνωρίζουν εκρηκτική τουριστική ανάπτυξη. Για αυτά, η λύση της αφαλάτωσης φαντάζει μονόδρομος. Η αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) μπορεί να συμβάλει στον χαμηλό ενεργειακό κόστος λειτουργίας των μονάδων αφαλάτωσης, οι οποίες, παρά την καχυποψία που ενίοτε αντιμετωπίζουν, αποτελούν την πιο εγγυημένη λύση σε παρόμοιες συνθήκες. Επιπλέον, οι τεχνολογίες στον τομέα αυτό βελτιώνονται συνεχώς.»

Σε ερώτηση σχετικά με τα βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν για τον περιορισμό και την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης, ο καθηγητής τόνισε: «Πριν και πάνω από οποιοδήποτε σχεδιασμό νέων έργων, βρίσκεται η ορθή διαχείριση των υφιστάμενων υποδομών υδροληψίας και διανομής νερού. Με άλλα λόγια, απαιτείται “νοικοκύρεμα” σε αυτά που ήδη διαθέτουμε, και στη συνέχεια να προσδιορίσουμε τι μας λείπει. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που Δήμοι της χώρας μας, αντιμετωπίζοντας την πίεση της ξηρασίας των τελευταίων δύο ετών, και εφαρμόζοντας στοχευμένες παρεμβάσεις κατά της σπατάλης, των λαθροχειριών και στα δίκτυα, κατάφεραν να εξασφαλίσουν επάρκεια νερού.»