Η Ευρώπη αντιμετωπίζει έλλειψη πυρηνικής ενέργειας λόγω καύσωνα που αναγκάζει κλείσιμο αντιδραστήρων

Από τη Γαλλία έως τη Ρουμανία και την Ουγγαρία, οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες και η πτώση της στάθμης των ποταμών οδηγούν σε διακοπή λειτουργίας πυρηνικών αντιδραστήρων. Αυτό, με τη σειρά του, περιορίζει τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας και αναγκάζει την επαναφορά σε λειτουργία μονάδων που καίνε άνθρακα, φυσικό αέριο και λιγνίτη. Η πέμπτη περίοδος έντονου καύσωνα που πλήττει την Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι αναμένεται να μειώσει την παραγωγή του γαλλικού πυρηνικού στόλου κατά περίπου 15% την Παρασκευή. Σύμφωνα με στοιχεία της EDF που αναφέρει το Reuters, οι περικοπές στην ισχύ θα φτάσουν τα 9,4 γιγαβάτ, επηρεάζοντας εννέα αντιδραστήρες, έξι εκ των οποίων αναμένεται να τεθούν πλήρως εκτός λειτουργίας. Η μείωση της πυρηνικής παραγωγής, σε συνδυασμό με τη χαμηλή παραγωγή από αιολικές πηγές, έχει ήδη προκαλέσει άνοδο των τιμών. Το γαλλικό συμβόλαιο ηλεκτρικής ενέργειας για την επόμενη ημέρα σημείωσε αύξηση 4,4%, φτάνοντας τα 154,50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, το υψηλότερο επίπεδο από τις 23 Ιουνίου. Αυτή η αύξηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς καταγράφεται τον Αύγουστο, περίοδο που συνήθως παρατηρείται πτώση της ζήτησης και των τιμών στη Γαλλία λόγω των θερινών διακοπών.

Όταν το νερό είναι πολύ ζεστό ή πολύ λίγο

Οι πυρηνικοί σταθμοί απαιτούν μεγάλες ποσότητες νερού για την ψύξη τους. Στη Γαλλία, όπου η πυρηνική ενέργεια καλύπτει περίπου το 70% της ετήσιας ηλεκτροπαραγωγής, το πρόβλημα δεν είναι τόσο η χαμηλή στάθμη των ποταμών, όσο η υψηλή θερμοκρασία τους. Η γαλλική νομοθεσία θέτει περιορισμούς στη θερμοκρασία του νερού που μπορούν να απορρίπτουν οι σταθμοί στους ποταμούς, με στόχο την προστασία των οικοσυστημάτων. Όταν το νερό εισέρχεται ήδη σε υπερβολικά υψηλή θερμοκρασία, οι αντιδραστήρες υποχρεούνται να μειώσουν την παραγωγή τους ή να διακοπούν. Στον Δούναβη, η κατάσταση είναι αντίστροφη: η στάθμη του ποταμού έχει πέσει τόσο πολύ που καθίσταται δύσκολη η άντληση των απαραίτητων ποσοτήτων νερού για την ψύξη των εγκαταστάσεων.

Πλήρης διακοπή στη Ρουμανία

Η κρατική εταιρεία Nuclearelectrica ξεκίνησε την Πέμπτη τη διαδικασία αποσύνδεσης του τελευταίου ενεργού αντιδραστήρα του πυρηνικού σταθμού της Cernavoda, λόγω των ιστορικά χαμηλών επιπέδων του Δούναβη, σύμφωνα με νεότερο τηλεγράφημα του Reuters. Ο πρώτος αντιδραστήρας είχε τεθεί εκτός λειτουργίας στα τέλη Ιουλίου. Οι δύο μονάδες, με ισχύ 706 μεγαβάτ η καθεμία, καλύπτουν συνολικά περίπου το 20% της ηλεκτροπαραγωγής της Ρουμανίας. Σύμφωνα με το Bloomberg, είναι η πρώτη φορά από το 2003 που η ξηρασία οδηγεί σε πλήρη διακοπή λειτουργίας του σταθμού. Η χώρα έχει κηρύξει κατάσταση ενεργειακής έκτακτης ανάγκης για ολόκληρο τον Αύγουστο, απευθύνοντας έκκληση σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά να περιορίσουν εθελοντικά την κατανάλωση κατά τις ώρες αιχμής το βράδυ. Η κυβέρνηση έχει επίσης εκπονήσει σχέδιο για σταδιακές και προαναγγελθείσες περικοπές ρεύματος σε βιομηχανικούς καταναλωτές, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο. Για την κάλυψη του ελλείμματος, τέθηκε σε λειτουργία λιγνιτική μονάδα ισχύος 330 μεγαβάτ, ενώ η χώρα στηρίζεται στην αιολική και την υδροηλεκτρική παραγωγή, καθώς και στις εισαγωγές. Το ρουμανικό δίκτυο διαθέτει διασυνοριακή δυναμικότητα περίπου 4.000 μεγαβάτ. Οι αρχές είχαν προχωρήσει ακόμη και σε πρωτοφανείς παρεμβάσεις στον Δούναβη για να διατηρήσουν σε λειτουργία τον αντιδραστήρα: ανατίναξαν ένα βραχώδες εμπόδιο, προχώρησαν σε εκβάθυνση της κοίτης και βύθισαν φορτηγίδες γεμάτες πέτρες, ώστε να κατευθύνουν περισσότερο νερό προς τον σταθμό. Οι παρεμβάσεις αυτές κέρδισαν χρόνο, αλλά δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τη διακοπή.

Φορτηγίδες και στρατός στην Ουγγαρία

Παρόμοια μάχη δίνει η Ουγγαρία για να διατηρήσει σε λειτουργία τον Paks, τον μοναδικό της πυρηνικό σταθμό, ισχύος 2.000 μεγαβάτ, ο οποίος καλύπτει περίπου το 40% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας. Με τρεις από τους τέσσερις αντιδραστήρες εκτός λειτουργίας, οι αρχές ξεκίνησαν την κατασκευή αναχώματος στην κοίτη του Δούναβη, κινητοποιώντας περίπου 145.000 κυβικά μέτρα πετρωμάτων και στρατιωτικό προσωπικό. Παράλληλα, δύο φορτηγίδες μήκους 80 μέτρων έχουν μεταφερθεί στην περιοχή και ενδέχεται να βυθιστούν ελεγχόμενα για να αυξήσουν προσωρινά τη στάθμη του νερού κοντά στις αντλίες ψύξης, σύμφωνα με το Associated Press. Η παραγωγή του Paks είχε υποχωρήσει την προηγούμενη εβδομάδα περίπου στο 10% της δυναμικότητάς του. Μια προσωρινή άνοδος της στάθμης του Δούναβη κατά 19 εκατοστά, μετά από βροχοπτώσεις στην Αυστρία, επέτρεψε την επανεκκίνηση μιας δεύτερης τουρμπίνας, χωρίς όμως να απομακρύνει τον κίνδυνο νέων διακοπών.

Η πίεση περνά τα σύνορα

Οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στις χώρες όπου βρίσκονται οι αντιδραστήρες. Η μειωμένη παραγωγή της Γαλλίας περιορίζει τις δυνατότητες εξαγωγών, αναγκάζοντας αγορές όπως η Βρετανία και η Γερμανία να αυξήσουν την παραγωγή τους από άνθρακα και φυσικό αέριο. Ταυτόχρονα, η ξηρασία πλήττει και την υδροηλεκτρική ενέργεια. Στην Αυστρία, τα αποθέματα νερού βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη των καταγραφών, περίπου έναν αιώνα πριν. Στον υδροηλεκτρικό σταθμό του Greifenstein, η ροή του Δούναβη έχει υποχωρήσει στα 700 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο, από περίπου 2.000 που είναι συνήθως το καλοκαίρι. Η παραγωγή της Verbund από υδροηλεκτρικά στο πρώτο εξάμηνο ήταν 32 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη από τον μακροχρόνιο μέσο όρο, σύμφωνα με το Reuters. Η ενεργειακή κρίση αυτού του καλοκαιριού δεν οφείλεται σε έλλειψη καυσίμων, αλλά σε έλλειψη κατάλληλου νερού. Και καθώς η ζέστη αυξάνει τη ζήτηση για ηλεκτρισμό, τα ίδια καιρικά φαινόμενα περιορίζουν τη λειτουργία ορισμένων από τις μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής της Ευρώπης.

MoneyReview.gr με πληροφορίες Reuters, AP, Bloomberg

Διαβάστε επίσης:

• Ρουμανία: Προς πλήρες κλείσιμο ο πυρηνικός σταθμός – Αναζητά 600 MW
• Ανοίγει η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια