Σοβαρές Προβλέψεις Eurostat: Η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει το 30% του πληθυσμού της μέχρι το 2100

Σύμφωνα με τις νέες δημογραφικές προβολές της Eurostat, η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια δραματική πληθυσμιακή συρρίκνωση, με τον πληθυσμό της να αναμένεται να φτάσει μόλις τα 7,25 εκατομμύρια κατοίκους έως το τέλος του αιώνα, σε σύγκριση με τα 10,37 εκατομμύρια που καταγράφονται σήμερα. Αυτοί οι αριθμοί αποτυπώνουν με ανησυχητική σαφήνεια την έκταση της δημογραφικής κρίσης που πλήττει τη χώρα.

Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις μεγαλύτερες αναμενόμενες απώλειες πληθυσμού. Μέχρι το 2100, προβλέπεται ότι ο πληθυσμός της θα μειωθεί κατά 30,1%, ένα ποσοστό που την κατατάσσει στην 4η χειρότερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.

Ωστόσο, η πιο ανησυχητική πτυχή αυτών των προβλέψεων δεν είναι μόνο το τελικό μέγεθος του πληθυσμού, αλλά η αιτία της μείωσης. Οι υπολογισμοί της Eurostat δείχνουν ότι η Ελλάδα θα χάσει περίπου 5,026 εκατομμύρια ανθρώπους λόγω της φυσικής μεταβολής του πληθυσμού, δηλαδή της διαφοράς μεταξύ γεννήσεων και θανάτων. Παράλληλα, εκτιμάται ότι η καθαρή μετανάστευση θα προσθέσει περίπου 1,901 εκατομμύρια ανθρώπους την ίδια περίοδο.

Αυτό σημαίνει ότι η μετανάστευση λειτουργεί ως το κύριο «ανάχωμα» απέναντι στη δημογραφική συρρίκνωση, χωρίς όμως να είναι σε θέση να την ανατρέψει πλήρως. Εάν δεν υπήρχε η θετική συμβολή της καθαρής μετανάστευσης, η πληθυσμιακή απώλεια που προκαλεί η φυσική μεταβολή θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη.

Η τάση αυτή δεν αφορά μόνο το μακρινό μέλλον. Η δημογραφική κάμψη βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, και η Ελλάδα εισέρχεται στις επόμενες δεκαετίες με ένα εξαιρετικά δυσμενές ισοζύγιο γεννήσεων και θανάτων. Η πρόβλεψη της Eurostat αποτυπώνει τη συσσώρευση μιας τάσης που συνδέεται με τη χαμηλή γονιμότητα, τη γήρανση του πληθυσμού και τη συρρίκνωση των νεότερων ηλικιακών ομάδων.

Η Ελλάδα σε σύγκριση με την Ευρώπη
Το ελληνικό δημογραφικό πρόβλημα εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή δημογραφική αλλαγή, αλλά η έντασή του είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Σε επίπεδο ΕΕ, ο πληθυσμός αναμένεται να αυξηθεί ελαφρά από 451,8 εκατομμύρια το 2025 σε 453,3 εκατομμύρια το 2029, προτού αρχίσει η σταδιακή υποχώρησή του. Το 2050 προβλέπεται να έχει μειωθεί στα 445 εκατομμύρια και το 2100 στα 398,8 εκατομμύρια, δηλαδή μια συνολική απώλεια 53 εκατομμυρίων ανθρώπων ή 11,7%.

Η Ελλάδα, με την πρόβλεψη για -30,1%, κινείται επομένως σε σαφώς δυσμενέστερη τροχιά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στις χώρες της ΕΕ με τις μεγαλύτερες αναμενόμενες απώλειες πληθυσμού περιλαμβάνονται η Λετονία, η Λιθουανία και η Πολωνία, ενώ συνολικά 18 κράτη-μέλη αναμένεται να εμφανίσουν μείωση πληθυσμού έως το 2100. Αντίθετα, σε ορισμένες χώρες, η θετική καθαρή μετανάστευση είναι επαρκής για να αντισταθμίσει τη φυσική μείωση και να οδηγήσει ακόμη και σε αύξηση του πληθυσμού.

Ποια χώρα… και πώς
Εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία για την Ελλάδα: το δημογραφικό δεν αφορά μόνο το πόσοι θα είμαστε το 2100, αλλά το πώς θα είναι η χώρα μέχρι τότε. Λιγότερες γεννήσεις σημαίνουν λιγότερα παιδιά, μικρότερες γενιές εργαζομένων, μεγαλύτερη πίεση στο ασφαλιστικό και στο σύστημα υγείας, και μεγαλύτερη ανάγκη κάλυψης των αναγκών της οικονομίας από εργατικό δυναμικό που θα προέρχεται από το εξωτερικό.

Η Eurostat υπογραμμίζει, πάντως, ότι οι προβολές EUROPOP2025 δεν αποτελούν «πρόβλεψη» με την αυστηρή έννοια, αλλά ένα σενάριο «τι θα γινόταν αν» οι παραδοχές για τη γονιμότητα, τη θνησιμότητα και την καθαρή μετανάστευση διατηρούνταν στον χρόνο. Πρόκειται, επομένως, για μια εικόνα της πιθανής δημογραφικής πορείας υπό συγκεκριμένες συνθήκες και όχι για ένα αναπόφευκτο μέλλον.

Ωστόσο, τα μεγέθη είναι τόσο σημαντικά ώστε να λειτουργούν ως προειδοποίηση: ακόμη και με σχεδόν δύο εκατομμύρια επιπλέον ανθρώπους από τη μετανάστευση, η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει σχεδόν έναν στους τρεις κατοίκους της έως το τέλος του αιώνα. ΔΗΜ. ΚΥΡ.