Στεγαστική Πολιτική: Οι 7 Νέες Παρεμβάσεις για την Ενίσχυση της Αγοράς Ακινήτων και την Αντιμετώπιση των Προκλήσεων

Η κυβέρνηση δρομολογεί ένα ολοκληρωμένο πακέτο μέτρων στήριξης για την αγορά ακινήτων, με στόχο την αντιμετώπιση των προκλήσεων στο στεγαστικό. Το πακέτο περιλαμβάνει την παράταση φορολογικών κινήτρων για μακροχρόνιες μισθώσεις και ανακαινίσεις κατοικιών έως το 2030, την αναστολή έκδοσης νέων αδειών βραχυχρόνιων μισθώσεων σε κεντρικές περιοχές Αθήνας και Θεσσαλονίκης, καθώς και πάγωμα του ΦΠΑ στις νεόδμητες οικοδομές για επιπλέον 4 χρόνια. Επιπλέον, καταργείται ο ΕΝΦΙΑ για 131 οικισμούς και περίπου 62.000 ιδιοκτήτες, ενώ εγκαινιάζεται το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» ύψους 2 δισ. ευρώ για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων.

Ωστόσο, εισάγεται και ένα νέο μέτρο που αφορά την αύξηση του φόρου μεταβίβασης σε 15% για κατοικίες που αγοράζονται από πολίτες τρίτων χωρών (εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης), από 3% που ήταν αρχικά. Ο στόχος αυτού του μέτρου είναι ο περιορισμός της επενδυτικής ζήτησης από ξένους αγοραστές και, κατ’ επέκταση, η συγκράτηση των πιέσεων στις τιμές των ακινήτων, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη ζήτηση από το εξωτερικό.

Αναλυτικά τα Μέτρα Στήριξης για το Στεγαστικό

Τα νέα μέτρα στήριξης για το στεγαστικό τομέα είναι τα εξής:

1. Νέο Πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ»:

• Προβλέπονται ευνοϊκότεροι όροι και προϋποθέσεις για τη διευκόλυνση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση πρώτης κατοικίας.
• Το ανώτατο όριο ηλικίας αυξάνεται στα 55 έτη (από 50), το μέγιστο ποσό του δανείου στα 230.000 ευρώ (από 190.000), με κάλυψη έως 90% της αξίας.
• Η ανώτατη εμπορική αξία του επιλέξιμου ακινήτου ανεβαίνει στα 300.000 ευρώ (από 250.000), ώστε το πρόγραμμα να ανταποκρίνεται στις τρέχουσες τιμές της αγοράς.
• Αυξάνεται το όριο τετραγωνικών μέτρων για πολύτεκνες οικογένειες: για κάθε παιδί άνω των 4, προστίθενται 10 τετραγωνικά επί των αρχικών 150.
• Τροποποιούνται τα εισοδηματικά κριτήρια: αυξάνονται στις 35.000 ευρώ για κάθε ζευγάρι, με προσαύξηση 7.000 ευρώ (από 5.000) για κάθε παιδί. Ως αποτέλεσμα, μια τετραμελής οικογένεια με εισοδηματικά κριτήρια έως 49.000 ευρώ μπορεί να ενταχθεί στο πρόγραμμα.

Υπενθυμίζεται ότι οι προηγούμενοι κύκλοι του «Σπίτι μου» εστίασαν κυρίως στους νέους, καθώς τα ποσοστά ιδιοκατοίκησης στις ηλικίες 25-34 ετών έχουν υποχωρήσει σημαντικά (περίπου 11%). Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία του «Σπίτι μου ΙΙ», η μέση ηλικία των ωφελούμενων ήταν 38 έτη.

2. Κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε Οικισμούς:

• Ο ΕΝΦΙΑ καταργείται από το 2027 σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και σε οικισμούς έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.
• Το μέτρο αφορά 131 επιπλέον οικισμούς (συνολικά 12.855) και περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες ακινήτων. Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, τόνισε ότι πρόκειται για κίνητρο παραμονής και επιστροφής στην Περιφέρεια, στήριξη της μικρής ιδιοκτησίας και συμβολή στην αντιμετώπιση της δημογραφικής συρρίκνωσης.

3. Αύξηση του Φόρου Μεταβίβασης:

Ο φόρος μεταβίβασης για αγορά κατοικίας από πολίτες τρίτων χωρών (εκτός ΕΕ) αυξάνεται σε 15% (από 3%), με σκοπό τον περιορισμό των στρεβλώσεων από την εξωτερική επενδυτική ζήτηση σε περιοχές με στεγαστική πίεση και την ενίσχυση των μόνιμων κατοίκων στην αγορά. Το μέτρο τίθεται σε ισχύ από τον Ιούλιο του 2027.

Η αύξηση αφορά αποκλειστικά αγορά κατοικίας από φυσικά πρόσωπα που είναι πολίτες χωρών εκτός ΕΕ και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και δεν διαθέτουν καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος. Μαζί με την εισφορά 3% υπέρ δήμων, η συνολική επιβάρυνση ανέρχεται στο 15,45% (από 3,09% σήμερα). Εξαιρούνται οι ομογενείς και οι επί μακρόν διαμένοντες. Η επιβάρυνση αφορά μόνο μεταβιβάσεις κατοικιών και όχι επαγγελματικών χώρων, οικοπέδων ή άλλων ακινήτων. Οι αγορές επαγγελματικών και βιομηχανικών κτιρίων δεν επηρεάζονται, εφόσον κατά τη μεταβίβαση δεν έχουν χρήση κατοικίας. Λεπτομέρειες θα διευκρινιστούν με επικείμενη νομοθετική ρύθμιση.

4. Επέκταση της Απαλλαγής από τον Φόρο των Κενών Ακινήτων που Ενοικιάζονται για τα Έτη 2027-2030:

Έχει καθιερωθεί ενδιάμεσος συντελεστής 25% (μεταξύ 15% και 35%) στην κλίμακα φορολόγησης ακινήτων, για πιο αναλογική φορολογία.

5. Παράταση της Μείωσης του Φόρου Εισοδήματος για Δαπάνες Αναβάθμισης Κτιρίων για τα Έτη 2027-2030:

6. Επέκταση της Απαλλαγής ΦΠΑ στα Νέα Κτίρια για τα Έτη 2027-2030:

7. Νέες Άδειες Βραχυχρόνιας Μίσθωσης (Airbnb):

Δεν θα εκδοθούν νέες άδειες βραχυχρόνιας μίσθωσης (όπως Airbnb) στα 3 δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και στο α’ διαμέρισμα της Θεσσαλονίκης ούτε το 2027.

Ενοίκια

Η αναδρομική διπλή επιστροφή ενοικίου σε εκπαιδευτικούς, ιατρούς και νοσηλευτές της επαρχίας αναμένεται να ξεκινήσει εντός Σεπτεμβρίου. Τον Νοέμβριο, θα πραγματοποιηθεί η γενική επιστροφή ενοικίου με διευρυμένα όρια: από 20.000 σε 25.000 ευρώ για άγαμους, από 28.000 σε 35.000 ευρώ συν 5.000 για κάθε παιδί για έγγαμους, και για μονογονεϊκές οικογένειες από 39.000 συν 5.000 για κάθε παιδί μετά το πρώτο. Το μέτρο αυτό απευθύνεται στο 85% των ενοικιαστών, δηλαδή περίπου 70.000 επιπλέον και συνολικά 1 εκατομμύριο ενοικιαστές.