Aqua Montis: 123 εκατομμύρια ευρώ για 1.300 έργα αντιπλημμυρικής προστασίας στη Θεσσαλία και τη Φθιώτιδα
Ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της αντιπλημμυρικής προστασίας της Θεσσαλίας και της Φθιώτιδας πραγματοποιείται με το Aqua Montis, ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα έργων ορεινής υδρονομίας, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 123 εκατομμυρίων ευρώ. Η χρηματοδότηση του προγράμματος προέρχεται από το ΕΣΠΑ 2021-2027 και το Πράσινο Ταμείο.
Μετά από στενή συνεργασία μεταξύ του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρου Παπασταύρου, και του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκου Παπαθανάση, εγκρίθηκε η δημόσια δαπάνη ύψους 96.103.914,96 ευρώ από το Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» του ΕΣΠΑ 2021-2027. Η χρηματοδότηση αυτή αφορά την πράξη «Έργα ορεινής υδρονομίας στην Περιφέρεια Θεσσαλίας – Aqua Montis».
Παράλληλα, έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί έργα συνολικού προϋπολογισμού 26.556.721,59 ευρώ, τα οποία εστιάζουν στις ορεινές λεκάνες αρμοδιότητας του Δασαρχείου Βόλου. Η χρηματοδότηση αυτών των έργων προέρχεται από το Πράσινο Ταμείο και η υλοποίησή τους έχει αναληφθεί από τη Γενική Γραμματεία Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ).
Το πρόγραμμα Aqua Montis περιλαμβάνει την υλοποίηση περίπου 1.300 έργων ορεινής υδρονομίας, όπως φράγματα βάρους, μονά και διπλά φράγματα, καθώς και προφράγματα. Αυτά τα έργα θα αναπτυχθούν στο Υδατικό Διαμέρισμα της Θεσσαλίας, καλύπτοντας τις διοικητικές περιοχές της Περιφέρειας Θεσσαλίας και της Περιφερειακής Ενότητας Φθιώτιδας.
Τα έργα σχεδιάζονται σύμφωνα με τις αρχές των «λύσεων βασισμένων στη φύση», με βασικό στόχο την ουσιαστική αναβάθμιση της αντιδιαβρωτικής και αντιπλημμυρικής προστασίας στις ορεινές περιοχές. Ως αποτέλεσμα, αναμένεται να συμβάλλουν καθοριστικά στην αποτροπή ή τη μείωση των καταστροφικών συνεπειών από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως αυτά που προκάλεσαν οι καταιγίδες Daniel και Elias τον Σεπτέμβριο του 2023.
Οι παρεμβάσεις θα υλοποιηθούν στις ορεινές λεκάνες που υπάγονται στα δασαρχεία Αγιάς, Λάρισας, Μουζακίου, Τρικάλων και Λαμίας. Οι κύριοι στόχοι του προγράμματος είναι:
- Η πρόληψη πλημμυρικών και κατολισθητικών φαινομένων στις πεδινές περιοχές, μέσω της αποτελεσματικής συγκράτησης των υδάτων και των φερτών υλικών στην ορεινή ζώνη.
- Η αναβάθμιση των υφιστάμενων έργων ορεινής υδρονομίας, με σκοπό την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς τους και την προσαρμογή τους στις νέες κλιματικές συνθήκες.
- Η προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων μέσω αναδασώσεων και φυτοτεχνικών ενισχύσεων, συμβάλλοντας στη διατήρηση και τη συνοχή των δασών, καθώς και στη σταθερότητα των εδαφών.
- Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ευρύτερης περιοχής του υδατικού διαμερίσματος Θεσσαλίας απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, που περιλαμβάνουν φράγματα, αναβαθμούς, τοίχους αντιστήριξης και προστασίας πρανών, καθώς και έργα καθαρισμού και διευθέτησης τμημάτων κοιτών χειμάρρων, στοχεύουν στη ρύθμιση της απορροής, τον περιορισμό της διάβρωσης και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ορεινών περιοχών, προστατεύοντας ταυτόχρονα τα ορεινά οικοσυστήματα.
Στην πεδινή ζώνη, οι παρεμβάσεις αυτές θα οδηγήσουν σε μείωση της πλημμυρικής αιχμής, προστασία των εδαφών από αποθέσεις και διαβρώσεις, διασφάλιση της βιωσιμότητας των κατάντη αντιπλημμυρικών έργων, μείωση της ποσότητας των φερτών υλικών που καταλήγουν στις πεδινές κοίτες, αύξηση της διάρκειας ζωής των ταμιευτήρων και μείωση του κόστους συντήρησης των εγγειοβελτιωτικών έργων. Συνεπώς, τα έργα του Aqua Montis θα συμβάλλουν αποφασιστικά στη θωράκιση των περιοχών από πλημμυρικά φαινόμενα, στην αποκατάσταση του οικοσυστήματος μετά τις καταστροφικές επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων Daniel και Elias, καθώς και στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και των υποδομών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ ολοκλήρωσε σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα τις προκαταρκτικές μελέτες για όλες τις ορεινές λεκάνες του Aqua Montis. Αυτό σημαίνει ότι σήμερα υπάρχουν συγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις, ώριμες διαδικασίες και σαφή επόμενα βήματα για την υλοποίηση των έργων.
Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι για τις ορεινές λεκάνες εντός της αρμοδιότητας του Δασαρχείου Βόλου, το έργο, προϋπολογισμού 26.556.721,59 ευρώ και χρηματοδοτούμενο από το Πράσινο Ταμείο, έχει ήδη συμβασιοποιηθεί από τη Γενική Γραμματεία Δασών του ΥΠΕΝ. Στην ανάληψη των διαδικασιών ανάθεσης, το ΥΠΕΝ λαμβάνει τεχνογνωσία από την ΕΕΣΥΠ Α.Ε. (πρώην ΤΑΙΠΕΔ Α.Ε.), γεγονός που καταδεικνύει την υψηλή ωριμότητα του συνολικού έργου. Όλοι μαζί, προχωράμε δυναμικά προς την ολοκλήρωση της αντιπλημμυρικής προστασίας της Θεσσαλίας και της Φθιώτιδας.
