Νέο “Εξοικονομώ” 2027: Οδηγός για Ιδιοκτήτες Ακινήτων – Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε

Το ανανεωμένο πρόγραμμα «Εξοικονομώ», με συνολικό προϋπολογισμό 1,19 δισ. ευρώ, βρίσκεται στην τελική ευθεία και αναμένεται να προκηρυχθεί εντός του 2027. Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι αρμόδιες υπηρεσίες επεξεργάζονται τις τελευταίες λεπτομέρειες, προκειμένου το πρόγραμμα να είναι έτοιμο προς παρουσίαση τους επόμενους μήνες.

Η νέα εκδοχή του προγράμματος θα δώσει έμφαση στα κοινωνικά ευάλωτα νοικοκυριά, με τα ακριβή εισοδηματικά κριτήρια να παραμένουν υπό διαμόρφωση. Παρόλα αυτά, ειδικές κατηγορίες, όπως τα ΑμεΑ και οι πολύτεκνοι, αναμένεται να λάβουν τα υψηλότερα ποσοστά επιχορήγησης, τα οποία ενδέχεται να ξεπεράσουν το 80%, καλύπτοντας επιπλέον και τον ΦΠΑ.

Μια καινοτομία του προγράμματος, όπως επισημαίνεται, είναι η υλοποίησή του με τη συνδρομή των παρόχων ρεύματος και τη χρήση του εργαλείου «on-bill financing». Αυτό σημαίνει ότι οι παρεμβάσεις θα χρηματοδοτούνται από τις ενεργειακές εταιρείες, με την εξόφληση να γίνεται σταδιακά μέσω των λογαριασμών ρεύματος.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια μορφή έμμεσης δανειοδότησης από τους παρόχους προς τους καταναλωτές, η οποία θα επιτρέπει σε νοικοκυριά να προχωρούν σε ενεργειακές αναβαθμίσεις χωρίς να επιβαρύνονται άμεσα με το κόστος. Αναμένονται, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, οι σχετικές συμφωνίες μεταξύ ΥΠΕΝ και παρόχων για το ακριβές μοντέλο και τη διαδικασία.

Ενδεικτικά, όπως είχε παρουσιάσει η ηγεσία του ΥΠΕΝ, ένα νοικοκυριό που θα προχωρήσει σε παρεμβάσεις συνολικής αξίας 24.800 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), θα λάβει επιδότηση 19.800 ευρώ, καταβάλλοντας μόνο 5.000 ευρώ.

Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η βελτίωση της ενεργειακής κλάσης των κατοικιών, επιτυγχάνοντας εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας άνω του 30% για κάθε δικαιούχο, μέσω της αναβάθμισης κατά τουλάχιστον 3 ενεργειακές κατηγορίες.

Για τους ιδιοκτήτες, σημαντικές προϋποθέσεις είναι το πρόγραμμα να αφορά σε κτίρια που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία (μονοκατοικίες και διαμερίσματα). Οι κατοικίες πρέπει να είναι νόμιμες, να μην είναι κατεδαφιστέες και να μην μισθώνονται βραχυχρόνια (τύπου Airbnb). Μετά την επιβεβαίωση της επιλεξιμότητας της αίτησης, θα απαιτείται η έκδοση και υποβολή Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εκτιμά ότι, με την ολοκλήρωση του προγράμματος, θα ωφεληθούν ενεργειακά επιπλέον 62.000 νοικοκυριά.

Υπενθυμίζεται ότι στο πλαίσιο του «Εξοικονομώ 2025», υπέβαλαν αιτήσεις 54.112 νοικοκυριά, με την πλειονότητα των αιτήσεων να αφορά ειδικές κατηγορίες, όπως πληγέντες από φυσικές καταστροφές (19.212), ευάλωτα νοικοκυριά (6.680) και οικογένειες με ΑμεΑ (7.366).

Η υλοποίηση του προγράμματος θα γίνει μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Οι πόροι προέρχονται από τα έσοδα του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, γεγονός που σημαίνει ότι η χρηματοδότηση θα ξεκινήσει μετά τη συγκέντρωση των αντίστοιχων εσόδων.

Επιλέξιμες Παρεμβάσεις

Οι πολίτες θα μπορούν να επιλέξουν τις ακόλουθες παρεμβάσεις:

• Αντικατάσταση κουφωμάτων.
• Τοποθέτηση ή αναβάθμιση θερμομόνωσης.
• Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης.
• Εγκατάσταση συστημάτων ζεστού νερού χρήσης (ΖΝΧ) με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
• Λοιπές παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, όπως εγκατάσταση έξυπνων συστημάτων διαχείρισης (smart home), έξυπνων συστημάτων διαχείρισης ηλεκτρικών φορτίων, έξυπνων συστημάτων ελέγχου θέρμανσης/ψύξης και έξυπνων συστημάτων απομακρυσμένου ελέγχου και παρακολούθησης.

Προϋποθέσεις Συμμετοχής

Αναλυτικά, οι βασικές προϋποθέσεις για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι:

• Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν εμπράγματο δικαίωμα (πλήρης κυριότητα, επικαρπία, ψιλή κυριότητα) σε επιλέξιμη κατοικία, ή μισθωτές με μισθωτήριο συμβόλαιο που έχει υπολειπόμενη ισχύ τουλάχιστον επτά ετών κατά την υποβολή της αίτησης.
• Σε περίπτωση συγκυριότητας, εάν η κατοικία ιδιοκατοικείται από έναν εκ των συγκυρίων, μόνο αυτός έχει δικαίωμα συμμετοχής. Εάν η κατοικία μισθώνεται ή παραχωρείται δωρεάν σε μη συγκύριο, δικαίωμα συμμετοχής έχει οποιοσδήποτε εκ των συγκυρίων με πλήρη κυριότητα ή επικαρπία. Για τις περιπτώσεις ενοικίασης, δεν υπάρχει χρονική δέσμευση για το μισθωτήριο συμβόλαιο.
• Η κατοικία πρέπει να είναι νόμιμη, να χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία, να μην είναι κατεδαφιστέα και να κατατάσσεται ενεργειακά έως και την κατηγορία Γ’ βάσει του πρώτου πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης.
• Δυνατότητα υποβολής μιας μόνο αίτησης ανά φυσικό πρόσωπο.
• Κάτοικοι που έχουν ήδη ενεργή αίτηση σε άλλο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης δεν μπορούν να υποβάλουν αίτηση.