Εκρηκτική άνοδος τιμών καυσίμων: Ευρώπη σε συναγερμό λόγω γεωπολιτικών εντάσεων

Οι ανησυχίες των ευρωπαϊκών και εθνικών αρχών εντείνονται εξαιτίας του νέου ράλι των τιμών ενέργειας. Οι εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα της Μέσης Ανατολής και της Ουκρανίας διαψεύδουν τα αισιόδοξα σενάρια, φέρνοντας την Ευρώπη για δεύτερη φορά μέσα σε τέσσερα χρόνια αντιμέτωπη με τις συνέπειες της υψηλής εξάρτησής της από τις εισαγωγές ενέργειας. Παρότι η αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου με LNG περιόρισε τη γεωπολιτική εξάρτηση από τη Ρωσία, η Ευρώπη παραμένει εκτεθειμένη στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Καθημερινής, το πρόσθετο κόστος των ενεργειακών εισαγωγών για την Ευρώπη, από την έναρξη των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, ανέρχεται ήδη σε 90 δισ. ευρώ, όπως τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Στην Ελλάδα, ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ανέφερε ότι η κυβέρνηση έχει διαθέσει 800 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των πολιτών. Όλα δείχνουν ότι ο εθνικός και ευρωπαϊκός λογαριασμός για την αντιμετώπιση της νέας ενεργειακής κρίσης θα διευρυνθεί, με το κυβερνητικό επιτελείο να εξετάζει τα δημοσιονομικά περιθώρια για νέες παρεμβάσεις στήριξης.

Η σταθεροποίηση της τιμής του αργού πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και του φυσικού αερίου στο μεγαλύτερο κόμβο αερίου (TTF) πάνω από τα 80 ευρώ/μεγαβατώρα, που αποτελούν τα υψηλότερα επίπεδα από το 2022, προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς η χώρα εισέρχεται στη χειμερινή περίοδο όπου οι ανάγκες για θέρμανση αυξάνονται σημαντικά. Η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης βενζίνης ξεπερνά τις τελευταίες εβδομάδες τα 2 ευρώ το λίτρο, φτάνοντας χθες τα 2,168 ευρώ/λίτρο, ενώ η τιμή του ντίζελ κίνησης διαμορφώθηκε στα 2,139 ευρώ/λίτρο. Εκτιμήσεις της αγοράς κάνουν λόγο για πιθανή τιμή του πετρελαίου θέρμανσης πάνω από 2 ευρώ/λίτρο, εάν η διάθεσή του ξεκινούσε σήμερα.

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι κίνδυνοι για τις τιμές του πετρελαίου παραμένουν ανοδικοί, καθώς μια σειρά εξελίξεων έχει προκαλέσει νέα «σοκ» στην πλευρά της προσφοράς.

Η ακύρωση φορτίων αργού πετρελαίου από τη Saudi Aramco με προορισμό Ευρωπαίους αγοραστές στα τέλη Σεπτεμβρίου άσκησε νέα πίεση στις τιμές. Η εξέλιξη αυτή, μετά τη διακοπή λειτουργίας του αγωγού Ανατολής – Δύσης, αποτελεί την πρώτη σημαντική επίπτωση στην προσφορά μετά τις επιθέσεις των Χούθι, καθώς οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα περιορίζουν τις διαθέσιμες οδούς μεταφοράς μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου.

Πρόσθετες πιέσεις προέρχονται και από το πολεμικό μέτωπο στην Ουκρανία, με τις ουκρανικές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας να συνεχίζονται. Ο ουκρανικός στρατός ανακοίνωσε ότι έπληξε τη μονάδα επεξεργασίας αργού πετρελαίου του διυλιστηρίου Syzran της Rosneft, δυναμικότητας 170.000 βαρελιών ημερησίως.

Οι αγορές πετρελαίου καλούνται να αντιμετωπίσουν την εκ νέου κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή με περιορισμένα περιθώρια ασφαλείας. Τα στρατηγικά αποθέματα των ΗΠΑ βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, ενώ η Κίνα, που μείωσε στρατηγικά τις εισαγωγές αργού τον Μάιο και τον Ιούνιο, έχει αρχίσει να αυξάνει σταδιακά τις αγορές της, ενισχύοντας τη στενότητα στην παγκόσμια προσφορά.

Στο μέτωπο του φυσικού αερίου, η εικόνα για την Ευρώπη είναι ακόμη πιο ανησυχητική. Οι τιμές κινούνται σταθερά ανοδικά από την έναρξη της κρίσης στο Ιράν. Από περίπου 30 ευρώ/μεγαβατώρα πριν από τον πόλεμο, η τιμή στο TTF έχει εκτοξευθεί πάνω από τα 80 ευρώ/μεγαβατώρα. Η Ευρώπη οδεύει προς τη χειμερινή περίοδο με χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου, ενώ ο ανταγωνισμός με την Ασία για την εξασφάλιση φορτίων LNG εντείνει τις πιέσεις στις τιμές. Η πορεία των τιμών του φυσικού αερίου θα εξαρτηθεί από την ένταση του χειμώνα. Σε περίπτωση χαμηλών θερμοκρασιών, η κατανάλωση για θέρμανση θα αυξηθεί σημαντικά, με αναλυτές να εκτιμούν ότι οι τιμές θα μπορούσαν να φτάσουν τα 100 ή 150 ευρώ/μεγαβατώρα. Η εξέλιξη των τιμών του φυσικού αερίου θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό και τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, με τις χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη να έχουν ήδη αυξηθεί. Στην Ελλάδα, η μέση τιμή της μεγαβατώρας τον Σεπτέμβριο κινείται 20% υψηλότερα σε σχέση με τον Αύγουστο, στα 159,11 ευρώ/μεγαβατώρα.

H εφιαλτική «συνταγή» που στέλνει το πετρέλαιο θέρμανσης στα 2 ευρώ το λίτρο

Ο εφιάλτης του ρεζερβουάρ – Η τέλεια καταιγίδα χτυπά τις ενεργειακές αγορές 

Ντίζελ στα 2,109 ευρώ: Ακριβότερο κατά 31% από τον Ιούνιο – Πού περνά το κόστος