Μαύρη Θάλασσα: Τουρκία Προτείνει Συμφωνία Κειμένου για Τερματισμό Επιθέσεων σε Εμπορικά Πλοία
Η Τουρκία υπέβαλε ένα πρωτόκολλο συμφωνίας στο Κίεβο και τη Μόσχα με στόχο τον τερματισμό των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, σύμφωνα με πληροφορίες από τουρκική διπλωματική πηγή που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022, η Τουρκία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές επιπτώσεις. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, μόνο τον Αύγουστο του τρέχοντος έτους, τουλάχιστον 90 πλοία δέχτηκαν επίθεση στη Μαύρη Θάλασσα, εκ των οποίων τα 25-30 ανήκαν σε τουρκικές εταιρείες.
Στις αρχές Αυγούστου, η Άγκυρα είχε απευθυνθεί και στις δύο εμπόλεμες χώρες, ζητώντας την εφαρμογή ενός «μορατόριουμ» στις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων σε μια θαλάσσια περιοχή που είναι ήδη επιβαρυμένη με πολεμικά πλοία, drones, νάρκες και μαχητικά αεροσκάφη. Ωστόσο, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, είχε εκτιμήσει τότε ότι η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου «θα ήταν αδύνατον να επιτηρηθεί».
Πολλά πλοία έχουν γίνει στόχος επιθέσεων από drones που αποδίδονται στην Ουκρανία, με σκοπό την παρεμπόδιση της μεταφοράς δημητριακών και υδρογονανθράκων προς όφελος της Ρωσίας. Στα τέλη Αυγούστου, η Τουρκία είχε καλέσει τον πρέσβη της Ουκρανίας στην Άγκυρα, μετά την επίθεση αρχικά στο τουρκικό πλοίο Lider Bordo Mavi και στη συνέχεια στο Lider Kocatepe, το οποίο έσπευσε να ρυμουλκήσει το πρώτο.
Το πλοίο Lider Bordo Mavi, αγκυροβολημένο στο λιμάνι της Τραπεζούντας, φέρει εμφανείς ζημιές στη γέφυρα και στα δύο υποκείμενα καταστρώματα, καθώς και σημάδια από πυρκαγιά, όπως κατέγραψαν δημοσιογράφοι του AFP.
Πρόσφατα, σε ημερομηνία που δεν διευκρινίζεται, η Τουρκία μοιράστηκε ένα προσχέδιο μνημονίου συνεργασίας με Ρώσους και Ουκρανούς αξιωματούχους, με σκοπό την εξεύρεση λύσης στα συνεχιζόμενα πλήγματα, όπως ανέφερε η ίδια διπλωματική πηγή.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το κείμενο που εξετάζεται αυτή τη στιγμή έχει ως πρότυπο τη συμφωνία για τα σιτηρά, η οποία συνήφθη τον Ιούλιο του 2002 μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, με τη διαμεσολάβηση της Τουρκίας και του ΟΗΕ. Η συμφωνία αυτή είχε τηρηθεί για έναν χρόνο, έως ότου η Ρωσία αποχώρησε, επικαλούμενη εμπόδια στις δικές της εξαγωγές αγροτικών προϊόντων. Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής της, είχαν εξαχθεί περίπου 33 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών.
Έκτοτε, η Ουκρανία εξάγει σιτηρά μέσω μιας θαλάσσιας διαδρομής κατά μήκος των ακτών των ευρωπαϊκών χωρών στη Μαύρη Θάλασσα. Αυτή η διαδρομή, αν και μακρύτερη, προσφέρει μια σχετική απόσταση από τα ρωσικά πολεμικά πλοία.
Ο Τούρκος διπλωμάτης υπενθύμισε ότι στο πλαίσιο του προτεινόμενου μηχανισμού, τα ουκρανικά πλοία θα παραμένουν στα χωρικά ύδατα της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας μέχρι να εκφορτώσουν τα προϊόντα τους. «Υπάρχει ένα τμήμα μήκους τεσσάρων-πέντε μιλίων όπου τα ουκρανικά πλοία αναγκάζονται να εξέρχονται από τα εθνικά χωρικά ύδατα και να ταξιδεύουν στην ανοιχτή θάλασσα. Αυτό είναι το επικίνδυνο κομμάτι» της διαδρομής, εξήγησε.
«Η πρότασή μας βασίζεται σε αυτόν τον μηχανισμό. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε τα χωρικά ύδατα των γειτονικών χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, καθώς και της Γεωργίας, εφόσον είναι διατεθειμένη να συμμετάσχει»», συνέχισε.
Ο διπλωμάτης απέφυγε να αναφέρει αν η Άγκυρα έχει λάβει κάποια απάντηση, ωστόσο διαβεβαίωσε ότι οι βασικοί «πρωταγωνιστές» μελετούν το σχέδιο.
Στο μεταξύ, ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών, Άντριι Σιμπίχα, επιβεβαίωσε την επιθυμία της χώρας του για κατάπαυση του πυρός και προετοιμάζει μια συνάντηση μεταξύ του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και του Αμερικανού ομολόγου του, Ντόναλντ Τραμπ, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
