Το Νερό στο Επίκεντρο: Η Ελληνική Στρατηγική σε Σύμπραξη με Ευρωπαϊκά Εργαλεία
Η διαχείριση του νερού αναδεικνύεται σε κορυφαία στρατηγική προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κλιματική κρίση, η λειψυδρία, οι αυξανόμενες ανάγκες και οι πιέσεις στις υποδομές καθιστούν τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων κρίσιμη για την οικονομική και κοινωνική ανθεκτικότητα, ξεπερνώντας τα στενά περιβαλλοντικά όρια.
Αυτή την κατεύθυνση σηματοδότησε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης. Έδωσε έμφαση στις επενδύσεις σε υδατικές υποδομές, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για την ασφάλεια και την επάρκεια του νερού. Κεντρικό ρόλο σε αυτούς τους σχεδιασμούς θα διαδραματίσει η νέα Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για το Νερό, η οποία θα λειτουργήσει ως μηχανισμός συντονισμού πολιτικών και επενδύσεων.
Η νέα αυτή ευρωπαϊκή προσέγγιση δημιουργεί ένα ανανεωμένο περιβάλλον και για την Ελλάδα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδέει πλέον πιο άμεσα τις πολιτικές για το νερό με τη χρηματοδότηση υποδομών, την αντιμετώπιση φυσικών κινδύνων και την κλιματική προσαρμογή. Στο πλαίσιο της αναθεωρημένης Πολιτικής Συνοχής, αναμένεται ενίσχυση των πόρων για έργα που αφορούν τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων, την προστασία από πλημμύρες και ξηρασίες, καθώς και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρατών-μελών.
Το Νερό ως Κρίσιμη Υποδομή και το Ελληνικό Σχέδιο 3,4 Δισ. Ευρώ
Στην ίδια ευρωπαϊκή στρατηγική εντάσσονται το σχέδιο αντιμετώπισης καυσώνων, η Συμμαχία για την Κλιματική Ασφάλιση, αλλά και η πρωτοβουλία OceanEye για την παρακολούθηση των θαλάσσιων και υδάτινων οικοσυστημάτων και την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών. Το κοινό νήμα είναι ότι το νερό αντιμετωπίζεται πλέον ως κρίσιμη υποδομή και ως παράμετρος που επηρεάζει την οικονομία, την ασφάλεια, την ποιότητα ζωής και την ανθεκτικότητα των πόλεων.
Από την ελληνική πλευρά, σε αυτήν ακριβώς τη λογική κινούνται οι πρωτοβουλίες που προωθεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο Υπουργός, κ. Σταύρος Παπασταύρου, έχει θέσει στο επίκεντρο τη θεσμική μεταρρύθμιση για το νερό, την πρώτη Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, την ενίσχυση των υποδομών και την αξιοποίηση τεχνογνωσίας και νέων τεχνολογιών. Παράλληλα, υλοποιούνται έργα συνολικού ύψους 3,4 δισ. ευρώ, που καλύπτουν περίπου τους μισούς δήμους της χώρας.
Η Συμφωνία της ΕΥΑΘ με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, στη στρατηγική αυτή ενσωματώνονται ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και τεχνογνωσία. Μετά τη συμφωνία του ΥΠΕΝ με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) τον Ιούλιο, για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας κρίσιμων υπηρεσιών και υποδομών στους τομείς του νερού και της ενέργειας, το επόμενο βήμα εστιάζει στη Θεσσαλονίκη.
Μάλιστα, την περασμένη Παρασκευή, η ΕΥΑΘ υπέγραψε συμφωνία με την ΕΤΕπ, μέσω του InvestEU Advisory Hub, με στόχο την κατάρτιση ενός μακροπρόθεσμου επενδυτικού προγράμματος. Η συνεργασία θα εξετάσει τις υφιστάμενες υποδομές ύδρευσης, αποχέτευσης, επεξεργασίας λυμάτων και κυκλικής οικονομίας, καθώς και τις μελλοντικές επενδυτικές ανάγκες της ευρύτερης περιοχής.
Το ζητούμενο για το ΥΠΕΝ δεν είναι μόνο η υλοποίηση νέων έργων, αλλά και η ιεράρχηση των αναγκών. Στο πλαίσιο της συμβουλευτικής υποστήριξης, θα αξιολογηθούν οι υφιστάμενες υποδομές και θα καταρτιστεί ένα επενδυτικό πρόγραμμα με βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Στις πιθανές παρεμβάσεις περιλαμβάνονται ο εκσυγχρονισμός των δικτύων, η μείωση των απωλειών νερού, η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, η ψηφιακή παρακολούθηση, η αναβάθμιση της επεξεργασίας λυμάτων, η επαναχρησιμοποίηση νερού και οι λύσεις κυκλικής οικονομίας.
«Δεν Υπάρχει Περιθώριο Αδράνειας»
«Σε συνέχεια της συμφωνίας μεταξύ ΥΠΕΝ και ΕΤΕπ για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας κρίσιμων υπηρεσιών και υποδομών σε νερό και ενέργεια τον Ιούλιο, σήμερα προχωρά και η ΕΥΑΘ σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την αξιοποίηση της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας», επεσήμανε χαρακτηριστικά ο κ. Παπασταύρου, προσθέτοντας: «Τα πεπαλαιωμένα δίκτυα και οι απώλειες νερού, οι αυξημένες ανάγκες σε νερό και οι τουριστικές πιέσεις, οι προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και της λειψυδρίας σε όλο τον κόσμο δεν επιτρέπουν αδράνεια ούτε μπορούν να αντιμετωπιστούν μεμονωμένα και αποσπασματικά. Γι’ αυτό και προχωρήσαμε σε μία γενναία θεσμική μεταρρύθμιση.»
Ο Νέος Κομβικός Ρόλος της ΕΥΑΘ σε Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική
Η διάσταση της Θεσσαλονίκης είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η ΕΥΑΘ παρέχει υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων σε περίπου 1,3 εκατομμύρια ανθρώπους στην ευρύτερη περιοχή. Η αξιοπιστία και η ανθεκτικότητα των συγκεκριμένων υπηρεσιών αποκτούν αυξημένη σημασία υπό την πίεση της κλιματικής αλλαγής, της ζήτησης και της ανάγκης για αποδοτικότερη χρήση νερού και ενέργειας.
Παράλληλα, η συνεργασία αποκτά πρόσθετη θεσμική διάσταση μετά τη μεταρρύθμιση στον χάρτη των υδάτων, βάσει της οποίας η ΕΥΑΘ αναλαμβάνει κεντρικότερο ρόλο με την ενσωμάτωση 25 παρόχων ύδρευσης και άρδευσης σε Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική. Σύμφωνα με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΕΥΑΘ, κ. Άνθιμο Αμανατίδη, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί την ανάγκη για μια νέα αρχιτεκτονική διαχείρισης του υδατικού πόρου, με τεκμηριωμένο επενδυτικό σχεδιασμό, σαφείς προτεραιότητες και αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Πηγή πληροφοριών: ΑΠΕ-ΜΠΕ
