2026: Προμηνύεται “φρένο” στην πτώση των γεννήσεων – Νέες πολιτικές στήριξης για οικογένειες με παιδιά

Σημαντική επιβράδυνση στην πτωτική πορεία των γεννήσεων στην Ελλάδα αναμένεται να καταγραφεί το 2026, σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις από τα στοιχεία των ληξιαρχικών πράξεων του υπουργείου Εσωτερικών.

Κατά το πρώτο οκτάμηνο του έτους, σημειώθηκαν 43.339 γεννήσεις. Με μια απλή αναγωγή, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 65.000 γεννήσεις σε ετήσια βάση.

Η τελική επίδοση για το έτος αναμένεται να είναι υψηλότερη, καθώς παραδοσιακά ο Δεκέμβριος παρουσιάζει αυξημένο αριθμό γεννήσεων σε σύγκριση με τον μέσο μηνιαίο ρυθμό.

Από 86.390 γεννήσεις το 2021 σε 66.532 το 2025: Η πορεία των προηγούμενων ετών

Η φετινή εικόνα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα όταν την αντιπαραβάλουμε με την πορεία των γεννήσεων τα προηγούμενα χρόνια.

Οι γεννήσεις μειώθηκαν σταδιακά: από 86.390 το 2021, σε 77.106 το 2022, 72.244 το 2023 και 69.675 το 2024. Το 2025, ο αριθμός υποχώρησε περαιτέρω στις 66.532, σημειώνοντας το χαμηλότερο επίπεδο από το 2013, όταν είχαν καταγραφεί 64.568 γεννήσεις.

Εάν η τρέχουσα τάση διατηρηθεί μέχρι το τέλος του έτους, η ετήσια μείωση το 2026 εκτιμάται ότι θα περιοριστεί περίπου στις 1.500 γεννήσεις. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τις μειώσεις άνω των 3.000 γεννήσεων ετησίως που παρατηρήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα στοιχεία αυτά αποτελούν διοικητικές καταγραφές και όχι μια ολοκληρωμένη δημογραφική ανάλυση. Επομένως, η πλήρης εικόνα του 2026 θα είναι διαθέσιμη μετά την ολοκλήρωση του έτους και σε συνδυασμό με άλλα δημογραφικά δεδομένα.

Νέες πολιτικές στήριξης για τις οικογένειες

Από το 2019 και μετά, έχουν εφαρμοστεί πολυάριθμα μέτρα οικονομικής, φορολογικής και εργασιακής φύσης για την υποστήριξη των οικογενειών. Αυτά περιλαμβάνουν το επίδομα γέννησης, την πρωτοβουλία «Νταντάδες της Γειτονιάς», την ενίσχυση των vouchers για βρεφονηπιακούς σταθμούς, την εννεάμηνη άδεια μητρότητας, την άδεια πατρότητας και φορολογικές ελαφρύνσεις ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών.

Το νέο πακέτο μέτρων που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ, επικεντρώνεται περισσότερο σε μόνιμες φορολογικές και εισοδηματικές ελαφρύνσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στις τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.

Μηδενικός φόρος για τρίτεκνους έως 20.000 ευρώ

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, προβλέπεται μηδενικός φόρος για τρίτεκνους με εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Επιπλέον, αυξάνεται σημαντικά το αφορολόγητο όριο για οικογένειες με τρία παιδιά.

Για παράδειγμα, ένας τρίτεκνος μισθωτός με ετήσιο εισόδημα 30.000 ευρώ, ο οποίος υπό το προηγούμενο φορολογικό καθεστώς πλήρωνε 2.820 ευρώ φόρο, με τη νέα ρύθμιση θα καταβάλλει 1.020 ευρώ, σύμφωνα με τα διαθέσιμα παραδείγματα.

Η φορολογική αυτή ελάφρυνση θα εμφανίζεται άμεσα στη μισθοδοσία των μισθωτών και συνταξιούχων. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, η ευεργετική επίδραση θα καταγράφεται κατά την εκκαθάριση των φορολογικών τους δηλώσεων.

Ενίσχυση επιδόματος γέννησης για πολύτεκνες οικογένειες

Για τις πολύτεκνες οικογένειες, το επίδομα γέννησης ενισχύεται σημαντικά, με κλιμακωτή αύξηση από το τέταρτο παιδί και μετά.

Στο ισχύον σύστημα, τα ποσά του επιδόματος είναι:

• 2.400 ευρώ για το πρώτο παιδί
• 2.700 ευρώ για το δεύτερο
• 3.000 ευρώ για το τρίτο
• 3.500 ευρώ για το τέταρτο και κάθε επόμενο.

Με τη νέα ρύθμιση, τα ποσά αυξάνονται ως εξής:

• 4.500 ευρώ για το τέταρτο παιδί
• 5.500 ευρώ για το πέμπτο
• 6.500 ευρώ για το έκτο
• 7.500 ευρώ για το έβδομο, με αντίστοιχη προσαύξηση για κάθε επόμενο παιδί.

Στην πράξη, μια οικογένεια που αποκτά 14ο παιδί, θα λάβει επίδομα 14.500 ευρώ.

Αυτή η αλλαγή σηματοδοτεί μια νέα φιλοσοφία στην ενίσχυση, όπου η οικονομική στήριξη αυξάνεται αναλογικά με τον αριθμό των παιδιών.

Ειδικός επενδυτικός λογαριασμός για κάθε παιδί

Στα νέα μέτρα περιλαμβάνεται και η δημιουργία ενός ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για παιδιά, ο οποίος θα μπορούν να ανοίγουν οι γονείς εντός των δύο πρώτων ετών από τη γέννηση του παιδιού τους.

Η κρατική συνεισφορά θα αντιστοιχεί στο ποσό που καταθέτει ο γονέας, με ανώτατο όριο 1.200 ευρώ ετησίως, έως ότου το παιδί συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του.

Βάσει του σχεδιασμού, εάν πραγματοποιούνται οι μέγιστες προβλεπόμενες καταθέσεις, στον λογαριασμό μπορεί να συγκεντρωθεί ένα συνολικό ποσό 49.304 ευρώ. Από αυτό, τα 24.652 ευρώ θα προέρχονται από την κρατική συνεισφορά.

Κίνητρα για μεγαλύτερες κατοικίες

Παρεμβάσεις προβλέπονται και στον τομέα της στεγαστικής πολιτικής, με την επέκταση των φορολογικών κινήτρων για την εκμετάλλευση κενών κατοικιών μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης.

Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, το όριο των 120 τ.μ. για την κατοικία τους θα αυξάνεται κατά 20 τ.μ. για κάθε εξαρτώμενο παιδί πέραν των δύο.

Επιπλέον, σχεδιάζονται προνομιακοί όροι ένταξης στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» για μέλη πολύτεκνων οικογενειών.

Το μεγάλο ζήτημα του δημογραφικού

Η επιβράδυνση στην πτώση των γεννήσεων αποτελεί ένα νέο, ενδιαφέρον στοιχείο στην ήδη σύνθετη δημογραφική εικόνα της χώρας. Η διαπίστωση του αν πρόκειται για μια παροδική μεταβολή ή για μια διατηρήσιμη τάση θα προκύψει από την ανάλυση των στοιχείων των επόμενων ετών.

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: είναι οι παρεμβάσεις αυτές ικανές όχι μόνο να μειώσουν το οικονομικό βάρος για τις οικογένειες που ήδη έχουν παιδιά, αλλά και να επηρεάσουν τις αποφάσεις των νέων ζευγαριών να αποκτήσουν παιδιά;

Όπως τονίζει η γενική γραμματέας της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδος, Δήμητρα-Ινές Αγγελή, το δημογραφικό πρόβλημα είναι στενά συνδεδεμένο με την οικονομία, την αγορά εργασίας και τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος. Η ίδια ζητά τη δημιουργία ενός «Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Οικογένεια», με πρωταρχικό στόχο την αντιστροφή της πληθυσμιακής συρρίκνωσης.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ- ΜΠΕ