Η ΠΟΜΙΔΑ χαιρετίζει την ψηφιακή πλατφόρμα κληρονομιών για ενεργητικό και χρέη
Η ΠΟΜΙΔΑ εκφράζει την έντονη ικανοποίησή της για την πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, η οποία αφορά στη δημιουργία ενός νέου νομοθετικού πλαισίου και μιας ψηφιακής πλατφόρμας. Στόχος της πλατφόρμας είναι η καταγραφή του ενεργητικού κάθε κληρονομιάς και η παροχή στους κληρονόμους έγκυρης και έγκαιρης πληροφόρησης σχετικά με τα κληρονομικά χρέη.
Η πρωτοβουλία αυτή κρίθηκε απαραίτητη μετά τη ριζική αλλαγή του νέου Κληρονομικού Δικαίου, η οποία ορίζει ότι ο κληρονόμος ευθύνεται για τα χρέη του κληρονομούμενου μόνο μέχρι του ύψους της αξίας της κληρονομικής περιουσίας, και όχι με την υπόλοιπη προσωπική του περιουσία. Αυτή η ρύθμιση στοχεύει στην εξάλειψη του φαινομένου του «Δεν Κληρονομώ», που αποτελούσε σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Μόνο με τη δημιουργία ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού μηχανισμού έγκαιρης και ακριβούς προσδιορισμού των χρεών, μπορεί να εφαρμοστεί η σημαντική αυτή διάταξη. Διαφορετικά, οι κληρονόμοι θα παραμένουν σε αβεβαιότητα για τυχόν αφανή χρέη, με αποτέλεσμα να μην αναλαμβάνουν τη διαχείριση της κληρονομικής περιουσίας, κάτι που θα τους καθιστούσε υπεύθυνους για όλα τα χρέη.
Η ΠΟΜΙΔΑ θεωρεί επιτακτική ανάγκη η νέα νομοθετική ρύθμιση να περιλαμβάνει τη δυνατότητα αναδρομικής ανάκλησης αποποιήσεων κληρονομιών για την περίοδο από 1.1.2010 έως 15.9.2026, καθώς και αντίστοιχη προθεσμία για την καταγραφή – αναβίωση χρεών, ακόμη και παραγεγραμμένων (εφόσον δεν είχαν παραγραφεί κατά τον χρόνο της αποποίησης). Αυτό θα γίνει χωρίς τόκους για το διάστημα από την αποποίηση έως σήμερα. Σκοπός είναι οι κληρονόμοι, ιδίως όσοι αφορούν σε ακίνητα πρώτης κατοικίας και είχαν ταλαιπωρηθεί για αποποιήσεις, να μπορούν πλέον να αποδεχτούν νόμιμα τις κληρονομιές σύμφωνα με το νέο Κληρονομικό Δίκαιο και να τις δηλώσουν στο Κτηματολόγιο. Έτσι, ακίνητα που παραμένουν κλειστά και εγκαταλελειμμένα ή κατοικούνται χωρίς νομιμοποίηση και φορολογική συμμόρφωση, θα επανέλθουν σε χρήση. Αυτή η ρύθμιση θα επιλύσει ένα ανοιχτό κοινωνικό ζήτημα και θα φέρει στην αγορά χιλιάδες κλειστά διαμερίσματα, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό στη σημερινή στεγαστική πραγματικότητα.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Δικαιοσύνης, η νέα ρύθμιση επιδιώκει την πλήρη διαφάνεια, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την προστασία των πολιτών από απρόβλεπτα χρέη της κληρονομιάς.
Τι αναφέρει το Υπουργείο Δικαιοσύνης
Ειδικότερα, στην ανακοίνωση του Υπουργείου Δικαιοσύνης επισημαίνονται τα εξής:
«Μέχρι σήμερα, η διερεύνηση της πραγματικής οικονομικής κατάστασης ενός κληρονομούμενου ήταν μια χρονοβόρα και πολύπλοκη διαδικασία, που συχνά οδηγούσε τους κληρονόμους στον κίνδυνο ακούσιας αποδοχής χρεών. Με το νέο νομικό πλαίσιο, θα εισαχθούν ψηφιακά εργαλεία και ενιαίες διαδικασίες που θα διασφαλίζουν την άμεση απεικόνιση της περιουσιακής κατάστασης.
Για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, το Υπουργείο Δικαιοσύνης ανέθεσε σε ομάδα εργασίας, αποτελούμενη από διακεκριμένους νομικούς, δικαστικούς λειτουργούς και υπηρεσιακά στελέχη, υπό την προεδρία του καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, κ. Γεώργιου Λέκκα, τη διαμόρφωση κατάλληλου νομικού πλαισίου. Σκοπός είναι οι πολίτες, μέσω ταχέων και αποτελεσματικών διαδικασιών, να πληροφορούνται για το ενεργητικό και το παθητικό της κληρονομίας.
Οι κύριοι άξονες της νέας νομοθεσίας θα περιλαμβάνουν:
Δημιουργία κεντρικής ψηφιακής πλατφόρμας κληρονομιάς: Οι πιστοποιημένοι κληρονόμοι θα έχουν, με μία μόνο αίτηση, πρόσβαση σε μια ενιαία ψηφιακή πύλη. Η πλατφόρμα θα συγκεντρώνει δεδομένα από τη φορολογική διοίκηση, τις τράπεζες, τα ασφαλιστικά ταμεία και τα υποθηκοφυλακεία/κτηματολογικά γραφεία.
Ολοκληρωμένη απεικόνιση ενεργητικού και παθητικού: Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να λαμβάνουν πληροφορίες που θα καλύπτουν:
- Ενεργητικό: Ακίνητη περιουσία, τραπεζικοί λογαριασμοί, επενδυτικά προϊόντα και εταιρικά μερίδια.
- Παθητικό: Οφειλές προς το Δημόσιο (ΑΑΔΕ, e-ΕΦΚΑ), δάνεια και πιστωτικές κάρτες σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και λοιπά βεβαιωμένα χρέη προς τρίτους.
- Αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας και προστασίας δεδομένων: Οι νέες διαδικασίες θα είναι σύμφωνες με τις αυστηρότερες απαιτήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων (GDPR).
Με αυτή τη μεταρρύθμιση, το Υπουργείο Δικαιοσύνης προχωρά περαιτέρω στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους, στηρίζοντας ενεργά τους πολίτες, ενισχύοντας τη διαφάνεια, προστατεύοντας τα δικαιώματα των πολιτών και εδραιώνοντας την ασφάλεια δικαίου στις κληρονομικές σχέσεις, προσαρμόζοντας το κληρονομικό δίκαιο στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες μέσω της αξιοποίησης σύγχρονων τεχνολογικών δυνατοτήτων.»
