«Το Σφυρί χωρίς Αφέντη»: Μια Συναρπαστική Ομαδική Έκθεση Δώδεκα Νέων Καλλιτεχνών στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα»

YOUTHS III. «Το Σφυρί χωρίς Αφέντη»
Ομαδική έκθεση δώδεκα ανερχόμενων καλλιτεχνών και καλλιτέχνιδων

Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» Δήμου Αθηναίων
2 – 16 Οκτωβρίου 2026

Το Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» του Δήμου Αθηναίων έχει τη χαρά να φιλοξενήσει από τις 2 έως 16 Οκτωβρίου 2026 την τρίτη διοργάνωση της σειράς YOUTHS. Με τον τίτλο «Το Σφυρί χωρίς Αφέντη», εμπνευσμένο από το εμβληματικό έργο του Πιερ Μπουλέζ που βασίζεται σε ποιήματα του Ρενέ Σαρ, η έκθεση αναδεικνύει τη νέα γενιά δημιουργών.

Η έκθεση, σε επιμέλεια του Δημήτρη Τρίκα και με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ), παρουσιάζει το έργο 12 νέων καλλιτεχνών και καλλιτέχνιδων που βρίσκονται στην αρχή της πορείας τους, πριν ακόμη γίνουν γνωστοί στην ευρύτερη αγορά τέχνης. Το project YOUTHS έχει ως στόχο να συστήσει στο κοινό, αλλά και στους χώρους τέχνης, ταλαντούχους νέους δημιουργούς που δεν έχουν πραγματοποιήσει ακόμη ατομική έκθεση σε γκαλερί.

Το Επιμελητικό Ερώτημα

Το επιμελητικό κείμενο της έκθεσης εξερευνά μια βαθιά αντίφαση: πώς γίνεται η πιο ριζοσπαστική τέχνη να καταλήγει συχνά να ενσωματώνεται στο σύστημα που αρχικά αμφισβητούσε; Ο επιμελητής, Δημήτρης Τρίκας, παρακολουθεί αυτή τη διαδρομή μέσα από την εξέλιξη του ίδιου του Πιερ Μπουλέζ, από την επαναστατική φιγούρα του μεταπολεμικού μοντερνισμού έως τον διευθυντή του Bayreuth Festival και ιδρυτή του IRCAM. Παράλληλα, ανατρέχει σε μια σειρά στοχαστών και καλλιτεχνών που διερεύνησαν αυτή την ένταση, όπως ο Γκυ Ντεμπόρ και η θεωρία του θεάματος, η συλλογικότητα Luther Blissett και το κείμενό της για τον θάνατο του Ντεμπόρ, ο Ρόμπερτ Κουρτς και η «αποτυχία» της τέχνης να υπερβεί το καλλιτεχνικό της πλαίσιο, καθώς και ο Γκρέιλ Μάρκους και η «μυστική ιστορία της ανταρσίας» από το Νταντά έως τους Sex Pistols. Απέναντι σε αυτή την τάση αφομοίωσης, το κείμενο προτείνει δύο αντικρουόμενες στρατηγικές αντίστασης: την αδιάκοπη εξέλιξη του Φρανκ Ζάπα, που ξεπερνούσε διαρκώς την αγορά δημιουργώντας νέες φόρμες, και την πρόταση της γαλλικής συλλογικότητας Tiqqun για την αποφυγή της τυποποίησης, παραμένοντας «ασχημάτιστος» και άρα απροσδιόριστος.

Το κείμενο δεν προσφέρει εύκολες λύσεις. Αντλώντας από τη διάγνωση του Mark Fisher για τον «καπιταλιστικό ρεαλισμό», όπου το τέλος του κόσμου φαντάζει πιο πιθανό από το τέλος του καπιταλισμού, ο Τρίκας επισημαίνει ότι ακόμη και η αφήγηση της «αθώας, ασχημάτιστης νεότητας» μπορεί να γίνει ένα αναγνωρίσιμο, εμπορεύσιμο επιμελητικό σχήμα. Έτσι, αντί να προτείνει στους/ις συμμετέχοντες/χουσες καλλιτέχνες/νιδες μια ρομαντική επιστροφή σε μια φανταστική κατάσταση «πριν» την αγορά, τους καλεί σε μια πιο απαιτητική προσέγγιση: να διατηρήσουν την ακεραιότητά τους, γνωρίζοντας ότι ακόμη και η άρνηση να είναι αρεστοί έχει τη δική της θέση στην αγορά τέχνης.

Το κεντρικό ερώτημα της έκθεσης είναι κατά πόσον η ριζοσπαστική τέχνη μπορεί ακόμη να διεκδικείται, έχοντας επίγνωση της αναπόφευκτης αφομοίωσης από το σύστημα της αγοράς, των συλλεκτών και των ιδρυμάτων, και αν αυτή η διεκδίκηση αξίζει, γνωρίζοντας εκ των προτέρων τις προκλήσεις.

Συμμετέχουν: Λεωνίδας Αργυρός, Βασίλης Γεωργούλας, Ζωή Δαλίδου, Κυριακή Ευαγγελούδη, Μαρία Κιρλή, Αναστάσης Κλης, Γιώργος Λιάπης, Ανδριάνα Μήλα, Στεφανία Μοσκόβη, Άμη Μπενέκου, Φρόσω Παπαδοπούλου, Γιάννης Τούρλας.

Την επιμέλεια της έκθεσης έχει ο Δημήτρης Τρίκας.

Εγκαίνια: Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026, ώρα 18:00 – 21:30
Διάρκεια: 2 – 16 Οκτωβρίου 2026

Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» Δήμου Αθηναίων: Ηρακλειδών 66 & Θεσσαλονίκης, Θησείο
Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη – Παρασκευή 11:00 – 19:00, Σάββατο & Κυριακή 10:00 – 15:00
Διοργάνωση: ΑΜΚΕ Art For Society