Εθνική Λυρική Σκηνή: Πρεμιέρα με sold out – Τρεις νέες παραστάσεις για το “Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι”
Λόγω της τεράστιας ζήτησης και του sold out για τις έξι πρώτες παραστάσεις του έργου Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι, η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής ανακοινώνει με χαρά τρεις επιπλέον παραστάσεις, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν στις 16, 17 και 18 Οκτωβρίου 2026.
Το ανανεωμένο πρόγραμμα παραστάσεων για το Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι διαμορφώνεται πλέον ως εξής: 2, 3, 4, 9, 10, 11, 16, 17, 18 Οκτωβρίου 2026
Η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής εγκαινιάζει με ενθουσιασμό την καλλιτεχνική περίοδο 2026/27 με το πολυαναμενόμενο νέο έργο του συνθέτη και Καλλιτεχνικού Διευθυντή της ΕΛΣ Γιώργου Κουμεντάκη, Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι. Το έργο ζωντανεύει στη σκηνή τέσσερα εμβληματικά ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη, μέσα από τη σύμπραξη τριών καταξιωμένων χορογράφων, εννέα ταλαντούχων χορευτών του Μπαλέτου της ΕΛΣ, ενός διακεκριμένου τραγουδιστή, μιας πρωτότυπης γλυπτικής εγκατάστασης και δύο δυναμικών μουσικών συνόλων. Πρόκειται για μια παράσταση που ξεφεύγει από την παραδοσιακή αφήγηση, προσκαλώντας τον θεατή σε μια βαθιά συναισθηματική εμπειρία, μια τελετουργία που αφυπνίζει εσωτερικές διεργασίες. Η δημιουργία αυτής της μοναδικής παραγωγής καθίσταται εφικτή χάρη στην πολύτιμη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Στο έργο, ο σύγχρονος χορός και το μουσικό θέατρο συνυφαίνονται αρμονικά, αντλώντας έμπνευση από νέες και παλαιότερες συνθέσεις του Γιώργου Κουμεντάκη, ενός από τους κορυφαίους και πιο πολυδιάστατους Έλληνες συνθέτες, ο οποίος υπογράφει και τη δραματουργία. Τρία έργα μουσικής δωματίου, επηρεασμένα από την πλούσια ελληνική παραδοσιακή μουσική, διαπλέκονται με τέσσερα ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη. Τα ποιήματα αυτά, μελοποιημένα από τον Γιώργο Κουμεντάκη στο ιδιαίτερο ύφος του αμανέ, ερμηνεύονται επί σκηνής από τον χαρισματικό τραγουδιστή Ζαχαρία Καρούνη. Οι χορευτές και οι μουσικοί πλαισιώνουν τον ερμηνευτή με διακριτικά ισοκρατήματα, τα οποία ο συνθέτης έχει συνθέσει και διδάξει, δημιουργώντας έναν ατμοσφαιρικό, σχεδόν μεταφυσικό μουσικό κόσμο, γεμάτο ζωντανά χρώματα και δυναμικούς ρυθμούς.
Τρεις διακεκριμένοι χορογράφοι, η Πατρίσια Απέργη, ο Ηλίας Χατζηγεωργίου και η Εύα Γεωργιτσοπούλου, παρουσιάζουν νέες χορογραφίες που αντλούν υλικό από ένα μουσικό ιδίωμα με βαθιές ρίζες στην ελληνική παραδοσιακή και βυζαντινή μουσική. Το σώμα αναδεικνύεται ως κεντρικός φορέας μνήμης, πόθου και απώλειας, ενώ η κίνηση άλλοτε εναρμονίζεται σε συλλογικό επίπεδο και άλλοτε αποκλίνει σε προσωπική έκφραση. Οι εννέα χορευτές κινούνται σε ένα περιβάλλον συνεχούς μεταμόρφωσης, όπου ο χρόνος μοιάζει να επιβραδύνεται, να επαναλαμβάνεται και να αποκτά μια σχεδόν τελετουργική διάσταση. Τη σκηνοθετική επιμέλεια υπογράφουν ο Γιώργος Κουμεντάκης και ο Πέτρος Τουλούδης, του οποίου η ευρηματική γλυπτική εγκατάσταση μεταμορφώνει τη σκηνή σε ένα δυναμικό ηχητικό τοπίο.
Ο Γιώργος Κουμεντάκης εξηγεί τη φιλοσοφία πίσω από τις νέες του συνθέσεις, εμπνευσμένες από τα ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη: «Η μουσική του αμανέ, όταν συνομιλεί με την καβαφική ποίηση, δεν εντάσσεται ούτε στη θρηνωδία ούτε στην εξομολόγηση. Αντιθέτως, αποτελεί ένα είδος μεταφυσικού μονολόγου που πλανάται ανάμεσα στην επιθυμία και τη φθορά. Ο αμανές, με την αργή αναπνοή του και τις μελισματικές του στροφές, δεν θρηνεί – ανοίγει τον πόνο στον χρόνο. Δεν αναζητά λύτρωση, αλλά αισθητικοποιεί τον πόνο, τον μετατρέπει σε μορφή σκέψης. Αυτή ακριβώς η αναστολή είναι η ουσία της καβαφικής μουσικότητας. Ο Καβάφης δεν γράφει με σκοπό να συγκινήσει. Η συγκίνηση είναι ήδη εμπεριέχεται, είναι εκλογικευμένη μέσα στο ποίημα, όπως στον αμανέ η συγκίνηση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη φόρμα. Το πάθος του είναι μετρημένο, πειθαρχημένο, σχεδόν αρχιτεκτονικό. Κάθε ποίημά του λειτουργεί ως μουσικό μακάμι, ως μια σταδιακή άνοδος και πτώση της φωνής εντός αυστηρών ορίων. Ο ρυθμός δεν ρέει, αλλά κρατιέται. Η φράση επαναλαμβάνεται, επανέρχεται, σαν μια μνήμη που αρνείται να ησυχάσει.
Σε αντίθεση με το ελληνικό μοιρολόι – το οποίο είναι εξωστρεφές, συλλογικό, σχεδόν λειτουργικό – ο αμανές αποτελεί εσωτερική τελετουργία. Ομιλεί στο σκοτάδι του εαυτού. Έτσι και ο Καβάφης: η φωνή του δεν απευθύνεται στο πλήθος, αλλά στον εκάστοτε ακροατή του, εκείνον που γνωρίζει την αίσθηση της ήττας και της ηδονής ταυτόχρονα. Ο ποιητής δεν τραγουδά την απώλεια, αλλά την επίγνωση της απώλειας, γι’ αυτό και δεν αναζητά παρηγοριά. Αν η ποίηση του Καβάφη είχε ήχο, θα ήταν ένας αμανές όπου κάθε συλλαβή σέρνει πίσω της το βάρος του χρόνου και καθυστερεί τη συγκίνηση. Μια φωνή που δεν σπάει. Μια φωνή που γνωρίζει ότι ο πόνος, όταν ειπωθεί σωστά, μετατρέπεται σε μορφή».
Tο Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι, το οποίο παρουσιάστηκε αρχικά με μεγάλη επιτυχία τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2026 στο πλαίσιο του SNF Nostos 2026 του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) και στο 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, αναδεικνύεται ως μια χορογραφική δημιουργία τριών χορογράφων, όπου ο καθένας ερμηνεύει διαφορετικά μουσικά έργα του Γιώργου Κουμεντάκη και ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη. Οι χορογραφίες προσεγγίζουν το μουσικό υλικό μέσω ποικίλων αισθητικών και κινησιολογικών γλωσσών. Κάθε χορογραφία φωτίζει μια ξεχωριστή πτυχή της σχέσης που διαπλέκει το σώμα, τον ρυθμό και τη συλλογική μνήμη.
Η χορογράφος Πατρίσια Απέργη αναπτύσσει διάλογο με το έργο Point of No Return του Γιώργου Κουμεντάκη, αντλώντας έμπνευση από το ποίημα «Γκρίζα» του Καβάφη. «Κατά την πρώτη επαφή με τα έργα, ένιωσα μια αίσθηση συνεχούς μετάβασης, όπου το πριν και το μετά συνυπήρχαν. Αντιλήφθηκα μια μουσική που δεν αφηγείται, αλλά επιμένει, αφήνοντας χώρο στο σώμα να υπάρξει εντός αυτού του ανοιχτού, αβέβαιου παρόντος.
Έτσι, διαμόρφωσα έναν ενδιάμεσο τόπο, όπου ο χρόνος δεν κορυφώνεται αλλά συσσωρεύεται. Έναν τόπο όπου το συναίσθημα δεν εκρήγνυται, αλλά κατακάθεται. Όπου η κίνηση δεν διεκδικεί, αλλά κατορθώνει να υπάρχει. Το σώμα κινείται μέσα σε ένα τοπίο απώλειας, μνήμης και εξάντλησης. Ο χορός μετατρέπεται σε πράξη επιβίωσης και εμμονικής επανάληψης. Το Point of No Return δεν αποτελεί επιλογή. Είναι συνθήκη. Είναι η ανθρώπινη ανάγκη να συνεχίζουμε, ακόμα κι όταν αγνοούμε την ακριβή κατεύθυνσή μας», δηλώνει η Πατρίσια Απέργη.
Βασισμένη στο ποίημα «Μακρυά» του Καβάφη, η χορογραφία του Ηλία Χατζηγεωργίου διερευνά τη μετάβαση από την υπνηλία της σκληρής καθημερινότητας στην αφύπνιση, από τη λήθη και τον αυτοματισμό στην ανάμνηση της ανθρώπινης δημιουργίας και του έρωτα, για να επιστρέψει ξανά πίσω. «Θυμίζει ότι κάποτε όλοι υπήρξαμε ποιητές / καλλιτέχνες – προτού η επανάληψη των κοινωνικών μοτίβων και η λήθη της κανονικότητας σβήσουν την επιθυμία μας. Ο ποιητής / καλλιτέχνης που κρύβουμε μέσα μας, ένα παιδί που ασφυκτιά προσπαθώντας να επιβιώσει, την ίδια στιγμή που εμείς επιμένουμε να τον σπρώχνουμε στη λησμονιά», σημειώνει ο Ηλίας Χατζηγεωργίου.
Στη χορογραφία της Εύας Γεωργιτσοπούλου, εμπνευσμένη από το ποίημα «Ο Σεπτέμβρης του 1903» του Καβάφη, τα σώματα χορεύουν σε έναν εύθραυστο ενδιάμεσο χώρο: έναν τόπο μετάβασης όπου οι καταστάσεις μεταμορφώνονται. Από την επιθυμία στην έμπνευση, από τη γιορτή στην έκρηξη, από τον αισθησιασμό στην απουσία. «Η κίνησή τους δημιουργεί εντάσεις και η μουσική μετατρέπεται σε σκηνική παρουσία. Σκέψεις, κινήσεις και συνθέσεις επανέρχονται και μεταβάλλονται σαν κύματα ενσώματης μνήμης. Ντροπές μεταλλάσσονται σε εξωστρέφεια, παύσεις σε εμμονική επιστροφή στην κίνηση. Μια χορογραφία, ένας συλλογικός χορός, που βασίζεται στην ευθραυστότητα και την έκθεση. Τελετουργίες, έρωτες και φαντασίες. Στιγμές που εμφανίζονται για να σβήσουν», υπογραμμίζει η Εύα Γεωργιτσοπούλου.
Η γλυπτική εγκατάσταση του Πέτρου Τουλούδη επιδιώκει να δημιουργήσει έναν χώρο όπου η ένταση δεν εκρήγνυται, αλλά παραμένει σε αναμονή, όπως συμβαίνει και στην ποίηση του Καβάφη. Τα τραπέζια, που θυμίζουν τετράποδα σώματα σε κίνηση – με μια στάση που παραπέμπει διακριτικά στην αρχαϊκή μορφή των Λαμασσού – μοιάζουν με υβριδικά πλάσματα που διασχίζουν τον χώρο, μεταφέροντας μαζί τους ένα κινητό πεδίο ήχου. Η εγκατάσταση λειτουργεί ως ένας μηχανισμός που παράγει και μεταφέρει ήχο, μετατρέποντας τη σκηνή σε ένα πεδίο όπου η ποίηση, η μουσική και το σώμα συναντιούνται μέσω της υλικότητας της δόνησης – ένας χώρος όπου το συναίσθημα δεν κραυγάζει, αλλά αντηχεί στον χρόνο, αφήνοντας χώρο στη φαντασία. «Η αρχική μου σκέψη για την εγκατάσταση δεν ήταν να δημιουργήσω μια εικόνα για την ποίηση του Καβάφη, αλλά να διαμορφώσω έναν χώρο όπου κάτι θα μπορούσε να συμβεί. Έναν χώρο που να κινείται, να παράγει ήχο, να μεταβάλλεται παράλληλα με τα σώματα και τη μουσική. Η μουσική του Γιώργου Κουμεντάκη υπήρξε καθοριστική από νωρίς, θέτοντας τη γραμμή του συναισθήματος, πάνω στην οποία χτίσαμε σταδιακά τα διαφορετικά επίπεδα της παράστασης», αναφέρει ο Πέτρος Τουλούδης.
Τα μελοποιημένα ποιήματα ερμηνεύει επί σκηνής με μοναδική μαεστρία ο διακεκριμένος τραγουδιστής Ζαχαρίας Καρούνης. Στη μουσική συμμετέχουν η Αγγελίνα Τκάτσεβα στο σαντούρι, ο Όσβαλντ Αμιράλης στα κρουστά και τα μουσικά σύνολα Oros Ensemble και Osmosis Saxophone Quartet. Τη διδασκαλία κρουστών έχει αναλάβει ο Γιάννης Παπατζανής, ο οποίος, μαζί με τους χορευτές, ερμηνεύει μια ευρεία γκάμα κρουστών επί σκηνής. Τα κοστούμια φέρουν την υπογραφή της Daglara και τον σχεδιασμό φωτισμών ο Νίκος Βλασόπουλος.
Συμμετέχουν οι χορευτές του Μπαλέτου της ΕΛΣ Άγγελος Αντωνίου, Γιάννης Γκάντσιος, Έλενα Κέκκου, Μαρίτα Νικολίτσα, Στέφανος Πιετραγκάλλα, Ντανιέλε Πεκοράρι, Γιώργος Χατζόπουλος, Σεσίλια Χατζηεμμανουήλ, Δέσποινα Χρυσοστόμου.
Η προπώληση εισιτηρίων για τις επιπλέον παραστάσεις έχει ήδη ξεκινήσει στα Ταμεία της ΕΛΣ και στην ιστοσελίδα ticketservices.gr.
