Φον ντερ Λάιεν στα Σκόπια: Πρώτα η συνταγματική αλλαγή για την ένταξη στην ΕΕ
Ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, συναντήθηκε σήμερα στα Σκόπια με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας τη διαμεσολάβηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επίλυση των διαφορών της χώρας του με τη Βουλγαρία, οι οποίες έχουν «παγώσει» την ενταξιακή πορεία των Σκοπίων.
«Συζητήσαμε ανοιχτά για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στις σχέσεις με τον ανατολικό μας γείτονα (σ.σ. Βουλγαρία). Επιθυμία μας είναι τα θέματα αυτά να ξεπερνιούνται μέσω του διαλόγου, με καλή βούληση και αμοιβαίο σεβασμό. Τόνισα ότι αναμένουμε να συμμετέχει και η ΕΕ σε αυτή τη διαδικασία.
Δεν ζητούμε από την Ένωση να πάρει το μέρος κάποιας πλευράς, ζητούμε να βοηθήσει στη δημιουργία των προϋποθέσεων για μια βιώσιμη ευρωπαϊκή λύση», δήλωσε ο Χρ. Μίτσκοσκι σε συνέντευξη Τύπου μετά τη συνάντηση με την φον ντερ Λάιεν.
Ωστόσο, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ξεκαθάρισε ότι η ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας μπορεί να προχωρήσει μόνο αφού η χώρα τροποποιήσει το Σύνταγμά της, ώστε να συμπεριληφθεί σε αυτό η βουλγαρική μειονότητα που διαμένει στη χώρα. Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η επίλυση του ζητήματος μέσω της συνταγματικής τροποποίησης θα επιτρέψει στη Βόρεια Μακεδονία να επιταχύνει την πορεία της προς την ΕΕ.
«Μόλις αρθεί αυτό το αδιέξοδο, η ενταξιακή διαδικασία της Βόρειας Μακεδονίας μπορεί να προχωρήσει με ταχείς ρυθμούς, καθώς ήδη υλοποιούνται εντατικά οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις», σημείωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η Σόφια, από την πλευρά της, δεν δείχνει διάθεση να επαναδιαπραγματευτεί με τα Σκόπια την υποχρέωση συνταγματικής αναγνώρισης της βουλγαρικής μειονότητας στη Βόρεια Μακεδονία. Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Ρούμεν Ράντεφ, έχει δηλώσει ότι η Βόρεια Μακεδονία οφείλει να σεβαστεί τα δικαιώματα της βουλγαρικής μειονότητας και να την εντάξει στο Σύνταγμά της, υπογραμμίζοντας ότι η ενταξιακή πορεία των Σκοπίων εξαρτάται από την εκπλήρωση των κριτηρίων που έχει θέσει η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι περίπλοκες σχέσεις Βόρειας Μακεδονίας-Βουλγαρίας
Η ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας παραμένει σε στασιμότητα, καθώς τα Σκόπια δεν έχουν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που είχαν αναλάβει – βάσει πρότασης που παρουσίασε η ΕΕ το καλοκαίρι του 2022. Η πρόταση αυτή προβλέπει την τροποποίηση του Συντάγματος της Βόρειας Μακεδονίας για να συμπεριληφθεί σε αυτό η βουλγαρική μειονότητα που κατοικεί στη χώρα.
Η πρόταση είχε γίνει αποδεκτή από την προηγούμενη κεντροαριστερή κυβέρνηση, η οποία όμως δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων στο κοινοβούλιο. Το δεξιό VMRO-DPMNE του Χρίστιαν Μίτσκοσκι, το οποίο τότε βρισκόταν στην αντιπολίτευση και ανέλαβε τη διακυβέρνηση τον Ιούνιο του 2024, αντιτάχθηκε στην τροποποίηση.
Ο Χρ. Μίτσκοσκι εξακολουθεί να απορρίπτει την αλλαγή του Συντάγματος της χώρας του υπό τις τρέχουσες συνθήκες, ενώ οι Βρυξέλλες και η Σόφια επιμένουν ότι η υλοποίησή της είναι απαραίτητο βήμα για να ανοίξουν τα κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή πληθυσμού που διεξήχθη το 2021 στη Βόρεια Μακεδονία, οι Βούλγαροι αποτελούν μόλις το 0,2% του πληθυσμού της χώρας (συνολικά 3.500 άτομα). Η επίσημη Σόφια αμφισβητεί αυτό το στοιχείο, θεωρώντας ότι το ποσοστό των Βούλγαρων στη Βόρεια Μακεδονία είναι σημαντικά υψηλότερο.
Η Σόφια υποστηρίζει ότι η απογραφή διεξήχθη με μεθόδους που δεν διασφάλισαν τη συμμετοχή όλων των Βούλγαρων πολιτών της χώρας και κατηγορεί τα Σκόπια για απόκρυψη της ιστορικής βουλγαρικής παρουσίας.
Το ζήτημα της βουλγαρικής μειονότητας στη Βόρεια Μακεδονία επιβαρύνει περαιτέρω τις σχέσεις των δύο γειτονικών χωρών, οι οποίες χαρακτηρίζονται εδώ και δεκαετίες από διαφωνίες γύρω από την ιστορία, την εθνική ταυτότητα και τη γλώσσα. Οι εντάσεις έχουν ενταθεί μετά την επιστροφή του VMRO-DPMNE στην εξουσία, τον Ιούνιο του 2024.
Η περιοδεία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Τα Σκόπια ήταν ο τελευταίος σταθμός της περιοδείας της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, η οποία ξεκίνησε στις 30 Σεπτεμβρίου και ολοκληρώθηκε σήμερα.
Προηγήθηκαν επισκέψεις στα Τίρανα, την Πρίστινα και την Ποντγκόριτσα, όπου η φον ντερ Λάιεν συζήτησε με τις ηγεσίες της Αλβανίας, του Κοσόβου και του Μαυροβουνίου την ευρωπαϊκή τους προοπτική.
Το Βελιγράδι και το Σεράγεβο δεν περιλήφθηκαν στο πρόγραμμα, λόγω των επικείμενων εκλογών στη Σερβία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σκοπεύει να επισκεφθεί τις δύο αυτές χώρες σε μεταγενέστερη ημερομηνία.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
