Πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας»: Ξεκινούν οι αιτήσεις εντός Οκτωβρίου με επιδοτήσεις έως 95% – Ποιοι είναι οι δικαιούχοι, τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις

Ο χρόνος πιέζει για την έναρξη υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης στο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», το οποίο συνδυάζει την ανανέωση παλαιών κατοικιών με την ήπια ενεργειακή τους αναβάθμιση.

Συντάκτης: Δημήτρης Χριστούλιας

Με βάση τις τρέχουσες πληροφορίες και εφόσον δεν υπάρξουν απρόοπτα, οι αιτήσεις χρηματοδότησης για κλειστές κατοικίες, που δεν έχουν κατοικηθεί το 2024 και το 2025, αναμένεται να ξεκινήσουν εντός του Οκτωβρίου, πιθανότατα στα μέσα του μήνα. Ακολούθως, το πρόγραμμα θα επεκταθεί και στις κατοικίες που είναι ήδη σε χρήση. Σημαντικές αλλαγές έχουν γίνει στο πρόγραμμα για να διευρυνθεί ο αριθμός των δικαιούχων.

Σύμφωνα με δηλώσεις του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, «όλοι όσοι διαθέτουν κλειστά σπίτια και υποβάλουν αίτηση στο πρόγραμμα Ανακαίνιση Κατοικίας, θα λάβουν επιδότηση». Αξίζει να αναφερθεί ότι μέχρι την 30η Σεπτεμβρίου, ημερομηνία λήξης της προθεσμίας, είχαν εκδοθεί 93.500 βεβαιώσεις εκλεξιμότητας. Από αυτές, περίπου 80.000 αφορούν κατοικίες που κατοικούνται («ανοιχτά σπίτια») και 13.500 αφορούν κλειστά σπίτια. Η πλατφόρμα δέχτηκε συνολικά πάνω από 420.000 επισκέψεις.

Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης, που θα ξεκινήσει τις επόμενες ημέρες, θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις: η πρώτη φάση θα αφορά τις κλειστές κατοικίες και η δεύτερη φάση τις ανοιχτές.

Προϋπολογισμός

Το πρόγραμμα διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 500 εκατομμυρίων ευρώ. Το ενδιαφέρον των ιδιοκτητών έχει ήδη ξεπεράσει κάθε προσδοκία, ενώ εκτιμάται ότι η δράση μπορεί να καλύψει έως και 20.000 κατοικίες, συμβάλλοντας στην αύξηση της προσφοράς ακινήτων για μίσθωση και στην ενίσχυση της βιώσιμης ιδιοκατοίκησης. Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης δίνει προτεραιότητα στην επαναλειτουργία κλειστών κατοικιών και στην αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση, με στόχο την αύξηση της προσφοράς και τη μείωση των τιμών ενοικίων. Για την άμεση υλοποίηση του προγράμματος, προβλέπεται προκαταβολή ίσως και 60% του εγκεκριμένου ποσού, ώστε οι εργασίες να μπορούν να ξεκινήσουν άμεσα. Στις επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνονται γενικές επισκευές, χρωματισμοί εσωτερικά και εξωτερικά, επισκευή τοιχοποιίας, καθώς και ανακαίνιση μπάνιου και κουζίνας. Ουσιαστικά, ένας ιδιοκτήτης παλαιού σπιτιού μπορεί να το ανακαινίσει, λαμβάνοντας επιδότηση που μπορεί να φτάσει έως και το 95% των δαπανών.

Επιδότηση

Η επιδότηση μπορεί να ανέλθει έως και 36.000 ευρώ, ή 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Στην περίπτωση έγγαμου δικαιούχου με δύο παιδιά, η επιδότηση μπορεί να φτάσει τα 46.000 ευρώ. Επιπλέον, καλύπτονται δαπάνες έως 2.500 ευρώ για μηχανικούς, άδειες, ελέγχους ολοκλήρωσης και άλλες σχετικές δαπάνες.

Για την ένταξη στο πρόγραμμα, ισχύουν εισοδηματικά κριτήρια, βάσει των οποίων καθορίζεται το ύψος της επιδότησης. Τα ετήσια εισοδήματα λαμβάνονται υπόψη από τα εκκαθαριστικά του φορολογικού έτους 2025.

Για την Κατηγορία Ι, με ετήσια εισοδήματα έως 18.000 ευρώ για άγαμο και έως 25.000 ευρώ για έγγαμο, συν 5.000 ευρώ για κάθε παιδί, παρέχεται επιχορήγηση 80%.

Για την Κατηγορία ΙΙ, με ετήσια εισοδήματα έως 25.000 ευρώ για άγαμο και έως 35.000 ευρώ για έγγαμο, συν 5.000 ευρώ για κάθε παιδί, παρέχεται επιχορήγηση 70%.

Σε ό,τι αφορά τις μονογονεϊκές οικογένειες με ένα παιδί, για την Κατηγορία Ι το ετήσιο εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 28.000 ευρώ, και για την Κατηγορία ΙΙ τα 39.000 ευρώ.

Υπάρχει επιπλέον προσαύξηση 5% για κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, για μονογονεϊκές, τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και για ΑμεΑ. Η κατοικία θα πρέπει να έχει οικοδομική άδεια έως 31/12/1990 και να είναι έως 120 τ.μ. (ή έως 150 τ.μ. για τρίτεκνους/πολύτεκνους). Οι ενεργειακές παρεμβάσεις πρέπει να αναβαθμίζουν την ενεργειακή κλάση του ακινήτου κατά τουλάχιστον μία βαθμίδα και να αντιστοιχούν στο 20%-40% του συνολικού προϋπολογισμού του έργου.

Για 5 χρόνια, οι ανοιχτές κατοικίες πρέπει να παραμένουν σε ιδιοκατοίκηση. Οι κλειστές κατοικίες πρέπει να χρησιμοποιούνται είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση. Απαγορεύεται η βραχυχρόνια μίσθωση (τύπου Airbnb), η επαγγελματική χρήση και η υπεκμίσθωση. Η μεταβίβαση του ακινήτου εντός της πενταετίας θα έχει ως συνέπεια την επιστροφή της επιχορήγησης.

Οι Δικαιούχοι

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων για τις βεβαιώσεις επιλεξιμότητας, έγιναν σημαντικές τροποποιήσεις που διεύρυναν την πρόσβαση των ιδιοκτητών στο πρόγραμμα. Μία από τις αλλαγές είναι η δυνατότητα των πολιτών να υποβάλουν αίτηση χρηματοδότησης για περισσότερες από μία κλειστές κατοικίες. Επιπλέον, για τις κλειστές κατοικίες, το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας μειώθηκε από 50% σε 20%. Παράλληλα, διπλασιάστηκε το ανώτατο όριο κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας που λαμβάνεται υπόψη για τον χαρακτηρισμό μιας κατοικίας ως ουσιαστικά μη χρησιμοποιούμενης, φτάνοντας τις 100 kWh.

Συγκεκριμένα, για τα έτη 2024 και 2025, η συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 100 kWh.

Σημειώνεται ότι για τις κλειστές κατοικίες, μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, ο ιδιοκτήτης οφείλει, για τουλάχιστον πέντε χρόνια, είτε να χρησιμοποιήσει το ακίνητο ως κύρια κατοικία είτε να το διαθέσει για μακροχρόνια μίσθωση. Στη δεύτερη περίπτωση, υπάρχει υποχρέωση διατήρησης σταθερού μισθώματος για τουλάχιστον τα πρώτα τρία χρόνια.

Για τις ανοιχτές κατοικίες, προϋπόθεση είναι να χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία, και αυτή η χρήση πρέπει να διατηρηθεί για τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση της δράσης.

Σε κάθε περίπτωση, οι κατοικίες που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα δεν θα μπορούν να διατεθούν για βραχυχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της δράσης.