Εξαρθρώθηκαν Δύο Δίκτυα Αρχαιοκαπηλίας στη Βόρεια Ελλάδα: Ένας Εν Ενεργεία Στρατιωτικός ως Αρχηγικό Μέλος

Η Αστυνομία κατάφερε την Πέμπτη (8/10) να εξαρθρώσει δύο εγκληματικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνταν στην αρχαιοκαπηλία στη Βόρεια Ελλάδα.

Μια εκτεταμένη αστυνομική επιχείρηση, στην οποία συμμετείχαν 60 αστυνομικοί, πραγματοποιήθηκε σε περιοχές των Νομών Κοζάνης, Καβάλας, Ξάνθης, Δράμας, Ροδόπης και Έβρου. Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, συνελήφθησαν συνολικά 11 άτομα.

Ανάμεσα στους συλληφθέντες βρίσκεται ένας εν ενεργεία στρατιωτικός. Σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος τους για τα αδικήματα της συγκρότησης και ένταξης σε εγκληματική οργάνωση, παράβασης της νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και παράβασης περί όπλων.

Βόρεια Ελλάδα: Ο τρόπος λειτουργίας των εγκληματικών οργανώσεων

Όπως προέκυψε από πολύμηνη έρευνα των Αρχών, η οποία διενεργούνταν τουλάχιστον από τον Σεπτέμβριο του 2025, οι δύο οργανώσεις λειτουργούσαν με παρόμοιο τρόπο. Κύριος σκοπός τους ήταν ο εντοπισμός, η απόκτηση και η μεταπώληση αρχαιοτήτων, είτε μέσω παράνομων ερευνών και λαθρανασκαφών, είτε μέσω της προσέγγισης ατόμων που κατείχαν ήδη αντικείμενα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και επιθυμούσαν να τα πωλήσουν.

Για την υλοποίηση των σκοπών τους, τα μέλη των οργανώσεων είχαν αναπτύξει ένα δίκτυο τοπικών συνεργατών, μέσω των οποίων συγκέντρωναν πληροφορίες για περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και πιθανούς στόχους.

Η επιλογή των σημείων για τις έρευνες δεν βασιζόταν αποκλειστικά στην πιθανότητα εύρεσης αρχαιοτήτων, αλλά λαμβάνονταν υπόψη και παράγοντες όπως η ευκολία πρόσβασης, η αναμενόμενη απόδοση και ο κίνδυνος εντοπισμού από τις Αρχές.

Πραγματοποιούσαν έρευνες χρησιμοποιώντας εξειδικευμένο τεχνικό εξοπλισμό, όπως ανιχνευτές μετάλλων και μηχανήματα διασκόπησης εδάφους. Για τις μετακινήσεις τους σε αρχαιολογικούς χώρους χρησιμοποιούσαν αυτοκίνητα.

Όταν εντόπιζαν ενδείξεις για ύπαρξη αρχαιοτήτων, προχωρούσαν σε ανασκαφές, χρησιμοποιώντας κατάλληλα εργαλεία και υποστηρικτικό εξοπλισμό, όπως αξίνες, κρουστικά δράπανα και ηλεκτρογεννήτριες.

Στην πρώτη εγκληματική οργάνωση, ο φερόμενος ως αρχηγός είχε τον κεντρικό επιχειρησιακό έλεγχο. Ήταν υπεύθυνος για τη συλλογή πληροφοριών, την επιλογή των στόχων, την υλικοτεχνική προετοιμασία, τη λήψη μέτρων προφύλαξης και τη διανομή των παράνομων εσόδων.

Επιπλέον, φέρεται να διέθετε εμπειρία στην εκτίμηση της αξίας των αρχαιοτήτων και να αποφάσιζε την απόκτησή τους έναντι χρηματικού ανταλλάγματος, με σκοπό την περαιτέρω πώλησή τους σε αγοραστές του εξωτερικού. Τα υπόλοιπα μέλη συμμετείχαν στις παράνομες αρχαιολογικές έρευνες και ανασκαφές, ή βοηθούσαν στην απόκτηση και διάθεση αρχαιοτήτων.

Στη δεύτερη εγκληματική οργάνωση, ο φερόμενος ως αρχηγός, ο οποίος είναι εν ενεργεία στρατιωτικός, δραστηριοποιούνταν συστηματικά σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες και λαθρανασκαφές, κυρίως στον Έβρο.

Ένα άλλο μέλος της οργάνωσης είχε δημιουργήσει, με την πάροδο του χρόνου, ένα αρχείο με θέσεις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, αξιοποιώντας παλιά έγγραφα, σχεδιαγράμματα και στοιχεία από επιτόπιες έρευνες. Το αρχείο αυτό χρησιμοποιούνταν για την υποστήριξη των δραστηριοτήτων της οργάνωσης.

Τα υπόλοιπα μέλη φέρονται να συμμετείχαν στη συλλογή πληροφοριών και στη διενέργεια παράνομων αρχαιολογικών ερευνών και λαθρανασκαφών, ακολουθώντας οδηγίες και λαμβάνοντας αμοιβή.

Βόρεια Ελλάδα: Κωδικοποιημένες επικοινωνίες για απόκρυψη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος επικοινωνίας μεταξύ των μελών των δύο οργανώσεων. Σύμφωνα με την έρευνα, προτιμούσαν τις αυτοπρόσωπες συναντήσεις, εφαρμόζοντας μεθόδους αντιπαρακολούθησης. Όταν απαιτούνταν τηλεφωνικές επικοινωνίες, χρησιμοποιούσαν συνθηματικές και κωδικοποιημένες λέξεις και εκφράσεις, με στόχο να αποκρύπτουν το πραγματικό αντικείμενο των συζητήσεών τους από τις διωκτικές Αρχές.

Ενδεικτικά, χρησιμοποιούσαν τις ακόλουθες κωδικοποιημένες εκφράσεις:

• «Δουλειά», «σοβαρή δουλειά», «προθέρμανση» και «αθλήματα»: αναφέρονταν σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες.
• «Jogging», «γυμναστική» και «βόλτα»: χρησιμοποιούνταν για να δηλώσουν τη μετάβαση στην ύπαιθρο με σκοπό την πραγματοποίηση παράνομων αρχαιολογικών ερευνών.
• «Όργανα γυμναστικής»: αναφέρονταν στον τεχνικό εξοπλισμό που χρησιμοποιούνταν για τις παράνομες έρευνες και λαθρανασκαφές, όπως ανιχνευτές μετάλλων και μηχανήματα διασκόπησης εδάφους.
• «Φόρτιση»: παρέπεμπε στην προετοιμασία του απαραίτητου τεχνικού εξοπλισμού, ιδίως των ανιχνευτών μετάλλων.
• «Κέρμα»: χρησιμοποιούνταν για τα αρχαία νομίσματα.
• «Άσπρα»: αναφέρονταν σε ασημένια και χρυσά αρχαία νομίσματα σε καλή κατάσταση, τα οποία παρουσίαζαν σημαντική εμπορική αξία.
• «Θαύμα»: χρησιμοποιούνταν για την ανεύρεση αρχαίων μνημείων μεγάλης αξίας.

Κοινό χαρακτηριστικό των δύο οργανώσεων ήταν η κατοχή και εκτεταμένη χρήση εξειδικευμένου εξοπλισμού ανίχνευσης μετάλλων και διασκόπησης εδάφους, τον οποίο τα μέλη τους χειρίζονταν με ιδιαίτερη εξοικείωση.

Σε έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε σπίτια και επαγγελματικούς χώρους βρέθηκαν και κατασχέθηκαν πολλά αντικείμενα που εμπίπτουν στη νομοθεσία για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς, μεταξύ των οποίων πλήθος αρχαίων νομισμάτων, χάλκινο σύμπλεγμα ιππέα με άλογο, τμήματα χάλκινων καμπανών, μεταλλικά αντικείμενα, όπως δακτύλιοι, πόρπες, περόνες, λαβές αγγείων και διακοσμητικά εξαρτήματα, μολύβδινα αντικείμενα, τμήματα πήλινων αγγείων και αμφορέων, κεραμικά όστρακα με διακόσμηση, τμήμα ακροκέραμου, καθώς και 4 μαρμάρινα τμήματα αρχιτεκτονικών μελών και λίθινο τμήμα αρχιτεκτονικής διακόσμησης.

Επιπλέον, κατασχέθηκαν:

• 24 ανιχνευτές μετάλλων, 11 πηνία ανίχνευσης μετάλλων και ανταλλακτική κεφαλή ανιχνευτή μετάλλων,
• 2 επαναφορτιζόμενες μπαταρίες λιθίου, εντός ενσωματωμένης θήκης με εξάρτηση ώμων,
• Ένα μηχάνημα πλήρους καταγραφής υπεδάφους και φορητός τρισδιάστατος σαρωτής εδάφους,
• Ένα γεωφυσικό σύστημα, αποτελούμενο από τρεις κεραίες, μία ρόδα και μία οθόνη, εντός μεταλλικού κυτίου, καθώς και γεωφυσικός ανιχνευτής καταγραφής δεδομένων,
• 5 ραβδοσκοπικά ή αποστατικά μηχανήματα και ραντάρ με οθόνη,
• 2 ανιχνευτές κρυφών καμερών και πομπών,
• 7 μετασχηματιστές και 5 μπαταρίες εντός μεταλλικών κυτίων, καθώς και μία συσκευή UPS, φορητό GPS χειρός και ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone),
• 8 φτυάρια, 16 αξίνες, 2 δράπανα και 2 γεννήτριες βενζίνης,
• 3 λοστοί, σκαλιστήρι, τσεκούρι, πριόνι, τσαλοκόφτης, λειαντήρας και μιστρί-μαχαίρι, ξύλινο στυλιάρι με προσαρτημένο σπασμένο μεταλλικό εξάρτημα και τεμάχιο σχοινιού,
• 3 Ι.Χ. επιβατηγά αυτοκίνητα,
• 8 κινητά τηλέφωνα, 3 φορητοί ασύρματοι πομποδέκτες και κεραία ασυρμάτων, ραδιοενισχυτής ήχου με 3 βέργες,
• 5 μπλοκ ιδιόχειρων σημειώσεων και 2 φάκελοι που περιείχαν χάρτες και ιδιόχειρες σημειώσεις,
• 7 φύλλα χαρτιού με αναγραφόμενους αριθμούς συχνοτήτων,
• 2 ζευγάρια κυάλια, φακός κεφαλής με ταινία και μπαταρία, φακός και προβολέας που λειτουργεί με πρίζα,
• Ένα ζευγάρι ακουστικά, μαύρη τσάντα, η οποία περιείχε 5 πλαστικούς σωλήνες για την ανίχνευση μετάλλων, χρηματοκιβώτιο,
• Το χρηματικό ποσό των 11.130 ευρώ και 875 τουρκικές λίρες, 3 χρυσές λίρες, χρυσό δαχτυλίδι,
• 3 κυνηγετικά όπλα, αεροβόλο πιστόλι, αμπούλα πεπιεσμένου αέρα για τη λειτουργία του και ξιφολόγχη, δελτίο αστυνομικής ταυτότητας, η απώλεια του οποίου είχε δηλωθεί.

Εκτός από τα παραπάνω εντοπίστηκαν και αντικείμενα που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης ως προς τη φύση τους και την υπαγωγή τους στη νομοθεσία περί αρχαιοτήτων, μεταξύ των οποίων 5 βλήματα φυσιγγίων, 7 μολύβδινα βόλια, 41 νομίσματα, 10 νομίσματα με οπή ανάρτησης, 5 δισκοειδή αντικείμενα με κρίκο ανάρτησης, 11 μεταλλικά αντικείμενα και 21 «άσπρα» νομίσματα, εκ των οποίων 2 με οπή ανάρτησης.

Τα κατασχεθέντα αρχαία μνημεία θα αποσταλούν στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης για φύλαξη και τελική εκτίμηση και αξιολόγηση.

Οι συλληφθέντες θα οδηγηθούν στις αρμόδιες εισαγγελικές Αρχές.