Κώστας Καραγκούνης: Πολιτική επιλογή η προστασία της υγείας και της ασφάλειας στην εργασία, με τον άνθρωπο στο επίκεντρο

«Η Ευρώπη έχει σήμερα μπροστά της μια μεγάλη πρόκληση: να παραμείνει ανταγωνιστική σε έναν κόσμο που αλλάζει, χωρίς να αφήσει τον άνθρωπο πίσω», τόνισε ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Κώστας Καραγκούνης, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του σε εκδήλωση στο πλαίσιο της πανευρωπαϊκής εκστρατείας «Ασφαλείς και Υγιείς Χώροι Εργασίας 2026-2028».

Ο υφυπουργός ανέδειξε επίσης τη σημασία της προαγωγής της ψυχικής υγείας και της πρόληψης των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στον χώρο εργασίας.

Όπως υπογράμμισε, οι ασφαλείς και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας αποτελούν βασική προϋπόθεση για μια βιώσιμη οικονομία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η τεχνολογική εξέλιξη δημιουργεί νέες προκλήσεις για τους εργαζόμενους.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο της πρόληψης, της αποτελεσματικής εφαρμογής της νομοθεσίας και της συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων μερών, επισημαίνοντας ότι η πρόοδος και η παραγωγικότητα πρέπει να συμβαδίζουν με την προστασία των εργαζομένων, χωρίς κανείς να μένει πίσω.

Διαβάστε σήμερα στο enikonomia.grΕΛΣΤΑΤ: Στο 2,1% η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2025 – Τι δείχνουν τα στοιχεία για τις επενδύσεις

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο κ. Καραγκούνης σημείωσε τα εξής:

«Η εργασία είναι κάτι περισσότερο από ένα μέσο βιοπορισμού. Είναι αξιοπρέπεια, αυτονομία, κοινωνική συμμετοχή. Η εργασία βρίσκεται στο επίκεντρο της οικονομικής και κοινωνικής προόδου. Είναι η δύναμη που στηρίζει την ανάπτυξη, δημιουργεί ευκαιρίες και διαμορφώνει προοπτικές για τους ανθρώπους, τις επιχειρήσεις και τις τοπικές κοινωνίες.

Η Ευρώπη έχει σήμερα μπροστά της μια μεγάλη πρόκληση: να παραμείνει ανταγωνιστική σε έναν κόσμο που αλλάζει, χωρίς να αφήσει τον άνθρωπο πίσω, να αξιοποιήσει την τεχνολογία, να ενισχύσει την παραγωγικότητα, να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι η πρόοδος δεν επιτυγχάνεται εις βάρος της υγείας, της ασφάλειας και της αξιοπρέπειας των εργαζομένων. Αυτή η ισορροπία δεν είναι αυτονόητη. Είναι πολιτική επιλογή.

ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Καθαρισμός φωτιστικών οροφής: Πώς να απομακρύνετε τη σκόνη από τα δυσπρόσιτα σημεία

Συνεχίζεται το χάος στη Γαλλία: Έφηβοι έβαλαν φωτιά σε λύκειο και το τράβηξαν βίντεο – «Τρέξε, τρέξε»

«Κόλαση επί γης» στην κατεχόμενη Ολέσκι: Δραματική έκκληση του Πάπα στον Πούτιν από το νοσοκομείο – Θετική απάντηση από το Κρεμλίνο

Δημήτρης Γιαννακόπουλος για Γιώργο Βαρδινογιάννη: «Λίγους ανθρώπους συμπαθούσα στη ζωή μου όσο τον Καπετάνιο – Καλό ταξίδι»

Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα στη
ροή ειδήσεων του enikos.gr

Η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία αποτελούν βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης και του υπουργείου Εργασίας. Η εμπέδωση κουλτούρας πρόληψης, η εφαρμογή της νομοθεσίας, ο εκσυγχρονισμός των ελεγκτικών μηχανισμών και η αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης συνθέτουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής, με επίκεντρο τον εργαζόμενο και τις ανάγκες της σύγχρονης οικονομίας.

Η Ελλάδα κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, με θεσμικές παρεμβάσεις που ενισχύουν το πλαίσιο προστασίας των εργαζομένων και με εργαλεία που επιδιώκουν να καταστήσουν αποτελεσματικότερη την εφαρμογή της νομοθεσίας.

Η χώρα μας ήταν άλλωστε η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα και μια από τις πρώτες χώρες παγκοσμίως που επικύρωσε το 2021 τη Σύμβαση 190 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για την εξάλειψη της βίας και της παρενόχλησης στον κόσμο της εργασίας. Με την πρωτοβουλία αυτή, ενισχύθηκε η θεσμική δέσμευση για τη διαμόρφωση εργασιακών περιβαλλόντων στα οποία η αξιοπρέπεια και ο σεβασμός αποτελούν αδιαπραγμάτευτες αρχές, ενώ, παράλληλα, προστέθηκε για πρώτη φορά στον νόμο για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία ο όρος «ψυχοκοινωνικός κίνδυνος».

Παράλληλα, με τον εργασιακό νόμο 5239/2025, προχωρήσαμε σε παρέμβαση σχετικά με την εκτίμηση των επαγγελματικών κινδύνων, προβλέποντας ρητά ότι πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν οι κίνδυνοι που προκύπτουν από τη διαμόρφωση της μεθόδου εργασίας, τους ρυθμούς και τον χρόνο εργασίας, καθώς και από την αλληλεπίδραση μεταξύ αυτών των παραγόντων.

Η σημασία της ρύθμισης είναι συγκεκριμένη. Η οργάνωση της εργασίας δεν αποτελεί μια ουδέτερη παράμετρο. Μπορεί να συμβάλει στην προστασία της υγείας, αλλά μπορεί και να δημιουργήσει κινδύνους, όταν δεν λαμβάνονται υπ’ όψιν οι πραγματικές συνθήκες μέσα στις οποίες εργάζονται οι άνθρωποι.

Γι’ αυτό και η ευθύνη μας δεν εξαντλείται στη θέσπιση κανόνων. Κρίνεται από την εφαρμογή τους, την αποτελεσματικότητα των ελέγχων και την ικανότητά μας να μετατρέπουμε τις προβλέψεις της νομοθεσίας σε ουσιαστική προστασία στην καθημερινή εργασία.

Στόχος μας είναι μια αγορά εργασίας με περισσότερες ευκαιρίες, καλύτερες συνθήκες και ισχυρότερη προστασία για κάθε εργαζόμενο.

Για να πετύχουμε αυτόν τον στόχο, χρειαζόμαστε θεσμούς που λειτουργούν αποτελεσματικά και υπηρεσίες που διαθέτουν τα κατάλληλα εργαλεία.

Η ψηφιακή μετάβαση μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά σε αυτή την προσπάθεια, όχι ως αυτοσκοπός, αλλά ως μέσο για να μειώσουμε τη γραφειοκρατία, να ενισχύσουμε τη διαφάνεια και να βελτιώσουμε την αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών.

Επίσης, βρίσκεται σε εξέλιξη η δημιουργία του ολοκληρωμένου Πληροφοριακό Συστήματος “ΗΡΙΔΑΝΟΣ” για την επαγγελματική υγεία και ασφάλεια. Ένα σύγχρονο ψηφιακό εργαλείο που θα επιτρέπει την κεντρική καταγραφή και τη διαχείριση δεδομένων και θα συμβάλει στην παρακολούθηση, στην ανάλυση και στην πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων.

Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται η λειτουργία του ψηφιακού βιβλίου υποδείξεων του τεχνικού ασφαλείας και του ιατρού εργασίας, μιας ηλεκτρονικής υπηρεσίας που τέθηκε σε λειτουργία από την Επιθεώρηση Εργασίας στα τέλη Σεπτεμβρίου.

Με τη νέα διαδικασία, οι γραπτές υποδείξεις και συμβουλές του τεχνικού ασφαλείας και του ιατρού εργασίας καταχωρίζονται ηλεκτρονικά στο Πληροφοριακό Σύστημα της Επιθεώρησης Εργασίας, ενώ ο εργοδότης δηλώνει ότι έλαβε γνώση τους.

Η αλλαγή αυτή διευκολύνει την καταγραφή και την παρακολούθηση των υποδείξεων, ενισχύει τη διαφάνεια και δημιουργεί καλύτερες προϋποθέσεις για την άσκηση του ελεγκτικού έργου.

Πάνω απ’ όλα, αναδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο της επιστημονικής γνώσης στην πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων.

Ο τεχνικός ασφαλείας και ο ιατρός εργασίας δεν είναι απλώς πρόσωπα που καλύπτουν μια τυπική υποχρέωση. Η συμβολή τους είναι ουσιαστική για τον εντοπισμό των κινδύνων, την αξιολόγηση των συνθηκών και την υπόδειξη κατάλληλων μέτρων προστασίας.

Επίσης, ιδιαίτερη σημασία έχει η παρέμβαση στις επαγγελματικές ασθένειες, ένα πεδίο στο οποίο υπήρχε διαχρονικά σημαντικό κενό στη χώρα μας.

Δεν υπήρχε ένα ολοκληρωμένο και σαφές σύστημα ούτε για την αναγνώριση ούτε για τη συστηματική αναγγελία και την καταγραφή τους.

Αυτό άλλαξε με τον ν. 5239/2025.

Για πρώτη φορά, θεσπίστηκε σαφής διαδικασία αναγγελίας των επαγγελματικών ασθενειών, με συγκεκριμένη προθεσμία. Ο εργοδότης υποχρεούται να αναγγέλλει την επαγγελματική ασθένεια στην Επιθεώρηση Εργασίας και στον ασφαλιστικό φορέα εντός πέντε ημερών από τη διάγνωση.

Παράλληλα, για πρώτη φορά, δημιουργούνται σαφή και επιστημονικά τεκμηριωμένα κριτήρια αναγνώρισης των επαγγελματικών ασθενειών. Δημιουργείται έτσι ένα σταθερό, αντικειμενικό και αξιόπιστο πλαίσιο αναγνώρισης, με βάση τις ευρωπαϊκές συστάσεις και τα πλέον σύγχρονα διεθνή πρότυπα.

Η τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει αυτόν τον ρόλο, διασφαλίζοντας καλύτερη καταγραφή και παρακολούθηση. Δεν υποκαθιστά, όμως, την επιστημονική γνώση, την ανθρώπινη παρουσία ή την ευθύνη για την εφαρμογή των μέτρων.

Το ζητούμενο είναι να αξιοποιούμε κάθε διαθέσιμο εργαλείο, ώστε η νομοθεσία να εφαρμόζεται αποτελεσματικότερα και η πρόληψη να αποκτά πραγματικό περιεχόμενο.

Στην ίδια λογική εντάσσεται και η ενίσχυση της περιφερειακής παρουσίας της Επιθεώρησης Εργασίας, γιατί η προστασία της εργασίας πρέπει να είναι ουσιαστική σε ολόκληρη τη χώρα. Δεν μπορεί να εξαρτάται από το εάν μια επιχείρηση βρίσκεται σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο ή σε μια απομακρυσμένη περιοχή. Δεν μπορεί να αποτελεί ευκολότερη υπόθεση για ορισμένους εργαζόμενους και δυσκολότερη για άλλους, εξαιτίας της γεωγραφικής τους θέσης.

Η πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ότι οι ελεγκτικές υπηρεσίες βρίσκονται κοντά στις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας και των ανθρώπων της.

Στη Βόρεια Ελλάδα, προχωρούμε στη δημιουργία νέων Τμημάτων Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία. Ειδικότερα, έχει ανακοινωθεί η σύσταση νέου αυτοτελούς Τμήματος στην Πέλλα, με έδρα την Έδεσσα, καθώς και νέου Τμήματος με έδρα την Ξάνθη και αρμοδιότητα στις Περιφερειακές Ενότητες Ξάνθης και Ροδόπης.

Πρόκειται για παρεμβάσεις που ενισχύουν την οργανωτική παρουσία της Επιθεώρησης Εργασίας στην περιφέρεια και ανταποκρίνονται στην ανάγκη καλύτερης κάλυψης των τοπικών αγορών εργασίας.

Η περιφερειακή ανάπτυξη δεν μπορεί να περιορίζεται στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Πρέπει να αφορά τη δημιουργία ποιοτικών, ασφαλών και βιώσιμων θέσεων εργασίας, που προσφέρουν προοπτική στους ανθρώπους και συμβάλλουν στη συνοχή των τοπικών κοινωνιών.

Η προστασία των εργαζομένων και η εύρυθμη λειτουργία της επιχειρηματικής δραστηριότητας δεν είναι αντίθετοι στόχοι. Αντίθετα, η τήρηση των κανόνων, η πρόληψη των κινδύνων και η δημιουργία ασφαλών συνθηκών αποτελούν προϋποθέσεις για μια πιο ανθεκτική και βιώσιμη οικονομία».

«Οι προκλήσεις δεν σταματούν εδώ. Η ψηφιοποίηση, οι νέες μορφές απασχόλησης, οι μεταβολές στην οργάνωση της παραγωγής και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δημιουργούν νέα δεδομένα για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Οι πολιτικές μας πρέπει να προσαρμόζονται σε αυτές τις εξελίξεις, χωρίς να χάνουν τον βασικό τους προσανατολισμό: την προστασία του ανθρώπου», σχολίασε ο κ. Καραγκούνης, προσθέτοντας ότι και η ψυχική υγεία στην εργασία «δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα περιφερειακό ζήτημα. Αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της ποιότητας της εργασίας και της δυνατότητας κάθε ανθρώπου να συμμετέχει δημιουργικά στην οικονομική και κοινωνική ζωή».

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο υφυπουργός Εργασίας ανέφερε ότι η προσπάθεια για καλύτερους και ασφαλέστερους χώρους εργασίας είναι διαρκής.

Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, Χαράλαμπος Βούρτσης, δήλωσε ότι η διασφάλιση της ψυχικής υγείας των εργαζομένων αποτελεί κύρια προτεραιότητα και αναπόσπαστο μέρος της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία, αλλά και θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και καθοριστικό παράγοντα για αξιοπρεπή και ποιοτική εργασία.

Όπως είπε, οι ποιοτικές συνθήκες εργασίας αποτελούν δείκτη πραγματικής ανάπτυξης μιας χώρας, με αμοιβαία οφέλη για τους εργαζόμενους, τις επιχειρήσεις, τα δημόσια συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και για την οικονομία συνολικά.

«Αντίθετα, οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι, η εργασιακή εξουθένωση, η εργασιακή ανασφάλεια, η βία και η παρενόχληση μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική υγεία των εργαζομένων», τόνισε ο κ. Βούρτσης, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στις προκλήσεις που απορρέουν από το σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον, την τεχνολογία, τον ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας και τις νέες μορφές οργάνωσης της εργασίας.

Όπως εξήγησε, «η τηλεργασία και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν, από τη μία πλευρά, να μειώσουν τον χρόνο διεκπεραίωσης ορισμένων εργασιών και τις μετακινήσεις, συμβάλλοντας στην καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Από την άλλη, όμως, ενδέχεται να δημιουργήσουν νέους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, λόγω της εντατικοποίησης της εργασίας, της αίσθησης διαρκούς διαθεσιμότητας και της ανάγκης συνεχούς προσαρμογής και απόκτησης νέων δεξιοτήτων».

Αναφερόμενος στον ρόλο της Επιθεώρησης Εργασίας, ο κ. Βούρτσης υπογράμμισε ότι η Επιθεώρηση Εργασίας έχει πλήρη επίγνωση της αποστολής της και του πολυεπίπεδου ρόλου της, που είναι συμβουλευτικός, καθοδηγητικός, συμφιλιωτικός και εποπτικός.

Ταυτόχρονα, σημείωσε ότι η διαρκής αναβάθμιση της Επιθεώρησης Εργασίας σε θεσμικό, επιχειρησιακό και οργανωτικό επίπεδο έχει αποφέρει τα τελευταία χρόνια αξιοσημείωτα αποτελέσματα, συμβάλλοντας στην εύρυθμη λειτουργία της αγοράς εργασίας, στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και στην ενδυνάμωση των εργασιακών σχέσεων.

Ο κ. Βούρτσης έδωσε έμφαση στην αξιολόγηση των κινδύνων, που αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο για τον στοχευμένο και αποτελεσματικό προγραμματισμό των ελέγχων.

Όπως διευκρίνισε, οι διαδικασίες ελέγχου, καθώς και η διαχείριση καταγγελιών και εργατικών ατυχημάτων, έχουν αναβαθμιστεί με βάση προηγμένα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Επιπλέον, οι Επιθεωρητές αξιοποιούν ψηφιακά εργαλεία, όπως η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας και το ψηφιακό βιβλίο υποδείξεων των τεχνικών ασφαλείας και των ιατρών εργασίας.

Μεταξύ άλλων, ο κ. Βούρτσης αναφέρθηκε στην ανάπτυξη δράσεων εξωστρέφειας και συνεργασιών με άλλους φορείς, καθώς και στην περαιτέρω περιφερειακή επέκταση.

Όπως σημείωσε, για όλους αυτούς τους λόγους δεν είναι τυχαία η ποσοτική και ποιοτική αναβάθμιση του ελεγκτικού έργου της Επιθεώρησης Εργασίας τα τελευταία χρόνια.

Την εκδήλωση προλόγισε ο προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Εργασιακών Σχέσεων, Υγείας & Ασφάλειας στην Εργασία και Ένταξης στην Εργασία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Κωνσταντίνος Αγραπιδάς, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Εκτελεστικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια & Υγεία στην Εργασία, Ανδρέας Στοϊμενίδης.