Πολωνία: Ο Πρόεδρος Καλεί τα Κόμματα σε Διάλογο για την Επίλυση της Πολιτικής Κρίσης μετά την Ένταση στο Συνταγματικό Δικαστήριο

Ο Πρόεδρος της Πολωνίας συγκαλεί σήμερα έκτακτες διαβουλεύσεις με εκπροσώπους τόσο της κυβερνητικής πλειοψηφίας όσο και της αντιπολίτευσης, με στόχο την εξεύρεση λύσης στην τρέχουσα πολιτική και θεσμική κρίση. Η κατάσταση κλιμακώθηκε δραματικά την Παρασκευή με την επέμβαση της αστυνομίας στο χώρο του Συνταγματικού Δικαστηρίου στη Βαρσοβία.

«Λαμβάνοντας υπόψη την απειλή για την εσωτερική ασφάλεια της Δημοκρατίας της Πολωνίας, προχωρώ σήμερα σε επείγουσες διαβουλεύσεις με τη συμμετοχή αντιπροσώπων των κοινοβουλευτικών δυνάμεων», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο Πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι, όπως μεταδόθηκε από τον προσωπάρχη του, Πάβελ Σερφερνάκερ, νωρίς το πρωί έξω από το Συνταγματικό Δικαστήριο.

Το πολωνικό Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρούσε ότι τελούσε υπό υπερβολική επιρροή της πολιτικής εξουσίας, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ των Βρυξελλών και του εθνικιστικού κόμματος PiS (Δίκαιο και Δικαιοσύνη) κατά τη διάρκεια των κυβερνητικών του θητειών (2015-2023).

Μετά το 2015, η κυβέρνηση του PiS προχώρησε σε διορισμούς δικαστών με εμφανή πολιτική ατζέντα, οι οποίοι δεν αναγνωρίζονταν ούτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε από τον νυν πρωθυπουργό, τον κεντροδεξιό Ντόναλντ Τουσκ.

Μετά την επάνοδό του στην εξουσία το 2023, ο Τουσκ, πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, είχε δεσμευτεί να επιλύσει την κρίση, ωστόσο οι προσπάθειές του δεν απέδωσαν. Συγκεκριμένα, οι διορισμοί στο Συνταγματικό Δικαστήριο, που προτάθηκαν από την κυβέρνησή του και τη Δίαιτα (τη Βουλή των Αντιπροσώπων), δεν επικυρώθηκαν από τον αρχηγό του κράτους, ο οποίος εμπόδισε τη διαδικασία.

Τα γεγονότα πήραν ραγδαία τροπή την Παρασκευή: ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας κινητοποιήθηκαν στον χώρο του δικαστηρίου για να αποτρέψουν την πρόσβαση, ο υπουργός Δικαιοσύνης (και γενικός εισαγγελέας) ζήτησε την άρση της ασυλίας του προέδρου του δικαστηρίου, ο οποίος είχε διοριστεί από το PiS, και μια δικαστής, που είχε διοριστεί πρόσφατα από την πλειοψηφία, δήλωσε ότι αναλαμβάνει προσωρινά την προεδρία του δικαστηρίου.

«Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι η αποστολή μας», δήλωσε ο Ντόναλντ Τουσκ. «Μετά από δεκαετίες παρανομίας επί διακυβέρνησης PiS, αυτή η διαδικασία είναι δύσκολη, ενίοτε οδυνηρή, και απαιτεί αποφασιστική δράση. Δεν υπάρχει άλλη επιλογή».

Η ανάπτυξη των δυνάμεων ασφαλείας σημειώθηκε ενώ ο Πρόεδρος Ναβρότσκι βρισκόταν σε πτήση με προορισμό τη Σενεγάλη, όπου επρόκειτο να παραστεί στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων Νέων.

Μόλις πληροφορήθηκε τις εξελίξεις, ο Πρόεδρος ματαίωσε το ταξίδι του, άλλαξε πορεία και μετέβη στο δικαστήριο το βράδυ.

Ο Πρόεδρος, σύμφωνα με τηλεοπτικές εικόνες, κατάφερε με δυσκολία να εισέλθει στο κτίριο, σπρώχνοντας δικαστές που προσπάθησαν να τον εμποδίσουν. Αποχώρησε από το σημείο αργά τη νύχτα.