Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο: Πρόβλεψη για Ανάπτυξη 1,9% φέτος και 2% το 2027 – Ανάλυση για πληθωρισμό, ενέργεια και μέτρα στήριξης
Η ελληνική οικονομία παρουσιάζει θετική πορεία, ωστόσο η διατήρησή της εξαρτάται από τη δημοσιονομική πειθαρχία, τον αποτελεσματικό έλεγχο των δαπανών και την ικανότητα αντιμετώπισης του πληθωρισμού, καθώς και της επικείμενης λήξης της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Αυτά επισημαίνει το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ).
Όπως αναφέρεται στην φθινοπωρινή Έκθεση του ΕΔΣ, «η προσήλωση στη δημοσιονομική σταθερότητα και η προστασία των αποτελεσμάτων που έχει επιδείξει η ελληνική οικονομία μπορούν να μετατρέψουν την ανθεκτικότητα των τελευταίων ετών σε διατηρήσιμη μακροχρόνια ανάπτυξη».
Μόνο μέσω αυτής της προσέγγισης «μπορεί να εξασφαλιστεί ο απαραίτητος δημοσιονομικός χώρος για την αποτελεσματική στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων», τονίζει το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο.
Ο πληθωρισμός και οι κρατικές δαπάνες
Το ΕΔΣ εστιάζει επίσης στο ζήτημα της ακρίβειας. «Οι πληθωριστικές πιέσεις επανήλθαν το 2026, κυρίως λόγω της ενέργειας», επισημαίνει το Συμβούλιο, προσθέτοντας ότι εάν οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, «ο κίνδυνος είναι το κόστος να μετακυλιστεί ευρύτερα στις τιμές και να οδηγήσει σε έναν επίμονο πληθωρισμό. Η δημοσιονομική σταθερότητα, με συγκράτηση της αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών εντός των ορίων του δημοσιονομικού πλαισίου, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής, της εμπιστοσύνης στη χώρα μας, και άρα και της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους».
Σύμφωνα με το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ), είναι απαραίτητη η δημοσιονομική προσοχή απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν:
- τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα,
- τον εισαγόμενο πληθωρισμό που πλήττει τα πραγματικά εισοδήματα,
- το υψηλότερο κόστος δανεισμού διεθνώς
- και τη λήξη των πόρων από το ΤΑΑ
Για την οικονομία
Η αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να συνεχιστεί με ρυθμό μεγέθυνσης του πραγματικού ΑΕΠ 1,9% για το 2026, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου (ΕΔΣ).
Βασικοί μοχλοί ανάπτυξης αναμένεται να αποτελέσουν η ισχυρή επενδυτική δραστηριότητα, η οποία υποστηρίζεται από προγράμματα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ, και η ιδιωτική κατανάλωση, η οποία ενισχύεται από τις ευνοϊκές εξελίξεις στην απασχόληση και την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Η ελληνική οικονομία κατέγραψε ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης 1,9% κατά το Α΄ εξάμηνο του 2026, παρά την αβεβαιότητα που επικρατεί στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον. Η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής κατά το υπόλοιπο του έτους αναμένεται να υποστηριχθεί από την ολοκλήρωση των επενδύσεων από το ΤΑΑ, την ενίσχυση των δημοσίων επενδύσεων και τη διατήρηση της εγχώριας ζήτησης. Οι μακροοικονομικές προβλέψεις του ΥΠΕΘΟ, στις οποίες βασίζεται το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΠΣΑ) 2027, εκτιμούν ρυθμό μεγέθυνσης του πραγματικού ΑΕΠ 2,0% για το 2026, ευθυγραμμιζόμενες με την αντίστοιχη πρόβλεψη του ΕΔΣ.
Η πρόβλεψη του ΕΔΣ παραμένει αμετάβλητη σε σχέση με την Εαρινή Έκθεση (1,9% για τον Ιούλιο του 2026). Η αναθεώρηση αυτή του ΥΠΕΘΟ αντανακλά κυρίως την αυξημένη αβεβαιότητα που συνδέεται με τις ενδεχόμενες επιπτώσεις των συνεχιζόμενων γεωπολιτικών εντάσεων και των διαταραχών στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, καθώς και την ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων λόγω της σημαντικής αύξησης των τιμών της ενέργειας. Επιπλέον, στην αναθεώρηση συνέβαλαν τα ασθενέστερα του αναμενόμενου στοιχεία για την εξέλιξη του ΑΕΠ κατά το Α΄ εξάμηνο του 2026 (1,9% σε ετήσια βάση). Ωστόσο, παρά την αναμενόμενη ήπια επιβράδυνση της οικονομικής μεγέθυνσης σε σύγκριση με το 2025, η ελληνική οικονομία αναμένεται να διατηρήσει ρυθμό μεγέθυνσης σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η μεγέθυνση της οικονομίας της Ευρωζώνης εκτιμάται σε 0,9% για το 2026, ενώ κατά το Α΄ εξάμηνο του έτους καταγράφηκε ελαφρώς υψηλότερος ρυθμός (1,2% σε ετήσια βάση).
Οι προβλέψεις για το ΑΕΠ του 2027
Για το 2027, το ΕΔΣ προβλέπει ρυθμό μεγέθυνσης του πραγματικού ΑΕΠ της τάξης του 2,0%, ενώ η αντίστοιχη πρόβλεψη του ΥΠΕΘΟ, σύμφωνα με το ΠΣΑ 2027, διαμορφώνεται στο 2,3%, εντός του εύρους εκτιμήσεων του ΕΔΣ.
Η πρόβλεψη του ΠΣΑ 2027 για το 2027 έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω σε σχέση τόσο με τον Προϋπολογισμό (ΠΚ) 2026 (Νοέμβριος 2025) όσο και με την Εαρινή Έκθεση (ΕΕ) 2026 (Απρίλιος 2026), αντανακλώντας κυρίως ευνοϊκότερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη της επενδυτικής δραστηριότητας, σε συνδυασμό με τη θετική συμβολή της ιδιωτικής κατανάλωσης.
Η διατήρηση υψηλών ρυθμών αύξησης των επενδύσεων και μετά την ολοκλήρωση του ΤΑΑ το 2026, δύναται να υποστηριχθεί από την ετεροχρονισμένη επίδραση των πόρων του μηχανισμού, ιδίως μέσω της συνέχισης των εκταμιεύσεων εγκεκριμένων δανείων και της υλοποίησης των σχετικών επενδυτικών σχεδίων, καθώς και από την ενίσχυση του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ) και τη σταδιακή αύξηση της συμμετοχής των ιδιωτικών επενδύσεων. Ωστόσο, το ΕΔΣ αποδίδει μεγαλύτερο βάρος στους καθοδικούς κινδύνους που περιβάλλουν τις προοπτικές της οικονομίας, ιδίως σε σχέση με το διεθνές οικονομικό περιβάλλον και την αβεβαιότητα ως προς την ένταση της επενδυτικής δυναμικής μετά την ολοκλήρωση του ΤΑΑ, γεγονός που αντανακλάται στην πιο συγκρατημένη πρόβλεψή του για το 2027.
Τα μέτρα στήριξης και ο δημοσιονομικός χώρος
Το 2026, τα έκτακτα μέτρα για την ενέργεια εκτιμώνται σε περίπου 670 εκατομμύρια ευρώ. Τα κυριότερα από αυτά περιλαμβάνουν την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης (216 εκατ. ευρώ), τη χορήγηση έκτακτης ενίσχυσης σε οικογένειες με παιδιά (232 εκατ. ευρώ) και το Fuel Pass (113 εκατ. ευρώ). Αυτά αποτελούν ένα μικρό μέρος των συνολικών δημοσιονομικών παρεμβάσεων του έτους, οι οποίες φτάνουν τα 4,1 δισεκατομμύρια ευρώ.
Για το 2027, προβλέπονται μέτρα ενεργειακής προσαρμογής ύψους 0,2% του ΑΕΠ μέσω της διευρυμένης εθνικής ρήτρας διαφυγής, καθώς και πρόσθετη πίστωση 200 εκατομμυρίων ευρώ για ενδεχόμενες ανάγκες επιδότησης του ενεργειακού κόστους στους πρώτους μήνες του έτους.
Το περιθώριο για περαιτέρω μέτρα είναι ήδη περιορισμένο. Οι καθαρές πρωτογενείς δαπάνες αυξάνονται κατά 8% φέτος έναντι του συνιστώμενου ορίου 3,6% και σωρευτικά για την περίοδο 2024-2026 κατά 10,8% έναντι του ορίου 10,3%. Ακόμη και μετά την αξιοποίηση της ευελιξίας της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την άμυνα και την ενέργεια, το υπόλοιπο του ενισχυμένου λογαριασμού ελέγχου περιορίζεται σχεδόν στο μηδέν.
Οι κίνδυνοι
Η ελληνική οικονομία «εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από χαμηλή παραγωγικότητα της εργασίας και χαμηλή ιδιωτική αποταμίευση», ενώ το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών «παραμένει ελλειμματικό», παρά τη βελτίωση του ισοζυγίου αγαθών και υπηρεσιών κατά περίπου 2,4 δισεκατομμύρια ευρώ. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις επενδύσεις, οι οποίες «ως ποσοστό του ΑΕΠ υπολείπονται ακόμη του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης», σημειώνει μεταξύ άλλων το Συμβούλιο, προειδοποιώντας ότι «η διατήρηση της δυναμικής τους μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) θα αποτελέσει κρίσιμο ζητούμενο τα επόμενα χρόνια».
Σημειώνεται επίσης ότι, σύμφωνα με το Συμβούλιο, παρόλο που η ανεργία μειώνεται στη χώρα μας, εξακολουθεί να παραμένει υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης λόγω διαρθρωτικών παραγόντων.
