Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026
Attica Online
Η περιοχή σου Βόρεια Νότια Ανατολική Δυτική Αθήνα Πειραιάς

Μενού

Η περιοχή σου

Ενότητες

FacebookYouTubeX

Η ΑΑΔΕ «φρενάρει» τους αχυρανθρώπους: Πρόσω ολοταχώς για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, της απάτης και του ξεπλύματος χρήματος

Το σχέδιο της ΑΑΔΕ για «μπλόκο» στους αχυρανθρώπους – "Πρόσω ολοταχώς" για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, της απάτης και του ξεπλύματος χρήματος

Ο ελεγκτικός μηχανισμός θα δίνει προτεραιότητα σε υποθέσεις όπου η ταχεία αύξηση των φορολογικών και ασφαλιστικών εισφορών συμπίπτει με αλλαγές στους επικεφαλής των ύποπτων εταιρειών. Στο στόχαστρο θα μπουν άτομα που αναλαμβάνουν κατά καιρούς τη διοίκηση πολλών διαφορετικών επιχειρήσεων, οι οποίες ανοιγοκλείνουν ανά τακτά διαστήματα. Στη μάχη κατά των επιτήδειων εντάσσεται εξειδικευμένη ομάδα στελεχών με πείρα στις «σκοτεινές» εταιρικές και τραπεζικές συναλλαγές.

Της ΣΙΣΣΥΣ ΣΤΑΥΡΟΠΙΕΡΡΑΚΟΥ -ΠΗΓΗ: Realnews

Τα απανωτά κρούσματα υποθέσεων που αποκαλύφθηκαν με τις εταιρείες-φαντάσματα και τους αχυρανθρώπους, πίσω από τους οποίους κρύβονται οι πραγματικοί ιδιοκτήτες που αφήνουν απλήρωτους φόρους και ασφαλιστικές εισφορές εκατομμυρίων ευρώ, έχουν σημάνει συναγερμό στο οικονομικό επιτελείο και στην ΑΑΔΕ. Το τέχνασμα που χρησιμοποιούν τα κυκλώματα είναι παλαιό και απλό: Συστήνουν εταιρείες στο όνομα τρίτων προσώπων, τα οποία εμφανίζονται στα χαρτιά ως μέτοχοι, εταίροι ή διαχειριστές, χωρίς όμως να έχουν τον πραγματικό έλεγχο της επιχείρησης. Πίσω τους βρίσκονται οι πραγματικοί ιδιοκτήτες, οι οποίοι εισπράττουν τα κέρδη και παραμένουν στο παρασκήνιο.

Ιδρύουν εταιρείες χωρίς να καταβάλλουν φόρους και εισφορές και λίγο αργότερα εμφανίζεται μια άλλη εταιρεία με την ίδια δραστηριότητα. Ο φοροελεγκτικός μηχανισμός καλείται να διαπιστώσει αν πίσω από τους δύο ΑΦΜ βρίσκονται τα ίδια πρόσωπα. Η νέα εταιρεία μπορεί να έχει διαφορετικούς εταίρους και διαχειριστές στα χαρτιά, ενώ στην πράξη οι αποφάσεις, η χρηματοδότηση και οι εισπράξεις εξακολουθούν να ελέγχονται από εκείνους που διοικούσαν την προηγούμενη.

Πώς θα μπει φρένο

Το υπουργείο Οικονομικών και η φορολογική διοίκηση εξετάζουν παρεμβάσεις, ώστε να μπει φρένο σε αυτή τη διαδρομή, από την έναρξη της επιχείρησης μέχρι τη μεταφορά των συναλλαγών της σε άλλη εταιρεία. Σε ευρεία σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην ΑΑΔΕ υπό τον Γιώργο Πιτσιλή, εξετάστηκαν προτάσεις που θα εισηγηθούν στο υπουργείο Οικονομικών. Σχεδιάζεται να διαμορφωθεί ένα νέο πλαίσιο για τον πρόσθετο έλεγχο πριν από την έναρξη λειτουργίας των επιχειρήσεων, για την ανταλλαγή στοιχείων μεταξύ των φορέων και για τη λήψη μέτρων όταν τεκμηριώνεται καταχρηστική μεταφορά δραστηριότητας. Στόχος είναι να υπάρξουν ασφαλιστικές δικλείδες για την αποφυγή ανάλογων κρουσμάτων, χωρίς όμως να τίθενται εμπόδια στο επιχειρείν.

Όπως αναφέρουν στελέχη του οικονομικού επιτελείου, χρειάζονται σαφή όρια ως προς τα δεδομένα που μπορεί να αντλεί κάθε υπηρεσία, συγκεκριμένες προθεσμίες και δυνατότητα του ενδιαφερομένου να προσκομίζει εξηγήσεις και δικαιολογητικά. Η ΑΑΔΕ θα αναλάβει την εφαρμογή των διασταυρώσεων, την αξιολόγηση των ενδείξεων και την τεκμηρίωση κάθε υπόθεσης. Στόχος είναι η φορολογική διοίκηση να μπορεί εγκαίρως να εντοπίζει ποιος διατηρεί τον έλεγχο, αλλά και να παρεμβαίνει όσο η δραστηριότητα βρίσκεται σε εξέλιξη, πριν ο ίδιος μηχανισμός δημιουργήσει νέο κύκλο απλήρωτων φόρων και εισφορών.

Το παρελθόν

Η πρώτη παρέμβαση που εξετάζεται αφορά τη στιγμή που ένα φυσικό πρόσωπο εμφανίζεται ως ιδιοκτήτης, εταίρος ή διαχειριστής νέας επιχείρησης. Με διασταυρώσεις στο ΓΕΜΗ και στα αρχεία της φορολογικής διοίκησης, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να ανασυνθέτει την προηγούμενη επιχειρηματική του δραστηριότητα. Ιδιαίτερη σημασία έχει αν το ίδιο πρόσωπο έχει αναλάβει επανειλημμένα εταιρείες που έπαψαν να λειτουργούν αφήνοντας μεγάλα ληξιπρόθεσμα χρέη, ή αν αναλαμβάνει τη διοίκηση λίγο πριν από τη διακοπή εργασιών και εμφανίζεται αμέσως μετά σε νέα επιχείρηση του ίδιου κλάδου.

Όταν συμπίπτουν περισσότερες τέτοιες ενδείξεις, η ολοκλήρωση της έναρξης θα παραπέμπεται σε υπάλληλο για πρόσθετη επαλήθευση. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ο ενδιαφερόμενος θα καλείται να παρουσιαστεί στη φορολογική Αρχή, να επιβεβαιώσει τα στοιχεία του και να εξηγήσει ποιος είναι ο ρόλος του, από πού προέρχεται η αρχική χρηματοδότηση και ποιος θα έχει την ευθύνη της καθημερινής λειτουργίας. Για τις συνήθεις ενάρξεις, η διαδικασία θα ολοκληρώνεται ηλεκτρονικά. Η παραπομπή θα ενεργοποιείται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια κινδύνου και θα έχει σαφή προθεσμία, ώστε ο πρόσθετος έλεγχος να ολοκληρώνεται έγκαιρα.

Διασταυρώσεις

Στο τραπέζι βρίσκεται η πρόταση για ένα σύστημα ανάλυσης κινδύνου που θα μπορούσε να συσχετίζει τα στοιχεία του ΓΕΜΗ, του Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων, του myDATA και των φορολογικών δηλώσεων με στοιχεία απασχόλησης και ασφαλιστικών οφειλών. Όπου επιτρέπεται, θα μπορούν να αξιοποιούνται και δεδομένα από POS και τραπεζικές συναλλαγές. Η τακτική ενημέρωση αυτών των διασταυρώσεων θα επιτρέπει στους ελεγκτές να εντοπίζουν επαναλαμβανόμενες αλλαγές διαχειριστών, κοινά πρόσωπα σε πολλές εταιρείες και διαδοχικές μεταφορές συναλλαγών σε νέους ΑΦΜ.

Για παράδειγμα, όταν μια εταιρεία με αυξανόμενες οφειλές παύει να εκδίδει παραστατικά και μια άλλη αρχίζει να τιμολογεί την ίδια πελατεία από την ίδια έδρα, το σύστημα θα μπορεί να ειδοποιεί την αρμόδια υπηρεσία. Ο ελεγκτής θα εξετάζει αν μεταφέρθηκαν επίσης εργαζόμενοι, εξοπλισμός ή συμβάσεις και ποιος είχε τον έλεγχο πριν και μετά την αλλαγή. Μια κοινή έδρα ή η μετακίνηση εργαζομένων μπορεί να εξηγείται από νόμιμη μεταβίβαση επιχείρησης. Η χρονική αλληλουχία και η σύμπτωση περισσότερων ευρημάτων θα καθορίζουν αν απαιτείται άμεσος έλεγχος. Με αυτόν τον τρόπο, εξετάζονται η νέα εταιρεία και εκείνες των οποίων φαίνεται να συνεχίζει τη δραστηριότητα.

Πριν διογκωθούν οι οφειλές

Ο έλεγχος κατά την έναρξη χρειάζεται συνέχεια και συνέπεια, επειδή η αλλαγή διαχειριστή ή η μεταφορά της δραστηριότητας μπορεί να γίνουν μήνες αργότερα. Η ΑΑΔΕ θα δίνει προτεραιότητα στις υποθέσεις όπου η ταχεία αύξηση φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών συμπίπτει με αλλαγές στη διοίκηση, υποχώρηση των δηλωμένων συναλλαγών και έναρξη αντίστοιχης δραστηριότητας από συνδεδεμένη εταιρεία. Η ειδοποίηση θα οδηγεί σε επαλήθευση των στοιχείων, σε επιτόπιο έλεγχο όπου χρειάζεται και, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, σε αναλογικά μέτρα διασφάλισης των απαιτήσεων του Δημοσίου.

Μια εξειδικευμένη ομάδα στελεχών με φορολογικούς ελεγκτές, αναλυτές δεδομένων και στελέχη με εμπειρία στις εταιρικές και στις τραπεζικές συναλλαγές, θα αναλαμβάνει ολόκληρο το δίκτυο. Έτσι, τα ευρήματα από τον έλεγχο ενός ΑΦΜ θα αξιοποιούνται αμέσως για τη διερεύνηση των υπόλοιπων εταιρειών. Ο συντονισμός με τον e-ΕΦΚΑ θα επιτρέπει να εξετάζεται από κοινού η πορεία φόρων και εισφορών, ενώ οι υποθέσεις με ενδείξεις οργανωμένης απάτης θα μπορούν να διαβιβάζονται στις αρμόδιες διωκτικές και εισαγγελικές Αρχές.

Πραγματικοί δικαιούχοι

Περισσότερο φως στα στοιχεία των μετόχων των εταιρειών θα ρίξει διάταξη του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Οικονομικών που ψηφίστηκε και προβλέπει τη διαχείριση, τη λειτουργία και την εποπτεία του Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων, το οποίο θα συμβάλει στην καταπολέμηση φαινομένων φοροδιαφυγής. Η ΑΑΔΕ καθίσταται ο βασικός ελεγκτικός μηχανισμός για τη διακρίβωση της ακρίβειας των στοιχείων που καταχωρίζονται στο Μητρώο και θα έχει άμεση πρόσβαση στο σύστημα, χωρίς κανέναν περιορισμό και χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση των ελεγχόμενων νομικών προσώπων, ενώ θα μπορεί να διενεργεί και επιτόπιους ελέγχους στην έδρα των επιχειρήσεων για το εσωτερικό μητρώο τους.

Το Μητρώο αποτελεί τη βάση στην οποία καταγράφονται τα φυσικά πρόσωπα που τελικά κατέχουν ή ελέγχουν εταιρείες και άλλες νομικές οντότητες. Στον ίδιο μηχανισμό συγκεντρώνεται η αρμοδιότητα ελέγχου της ακρίβειας των καταχωρίσεων. Οφείλουν να γνωρίζουν και να δηλώνουν τους πραγματικούς δικαιούχους τους, διατηρώντας τεκμηριωμένα και επικαιροποιημένα στοιχεία. Τα στοιχεία των μετόχων στα οποία διευρύνεται η πρόσβαση είναι το ονοματεπώνυμο του πραγματικού δικαιούχου, ο μήνας και το έτος γέννησης, η χώρα διαμονής, η υπηκοότητα, το είδος και η έκταση των δικαιωμάτων που κατέχει στην εταιρεία.

Στην περίπτωση που οι πληροφορίες αυτές δεν επαρκούν για την ταυτοποίησή του, μπορεί να επιτραπεί πρόσβαση και σε πρόσθετα στοιχεία, όπως η πλήρης ημερομηνία γέννησης, τα στοιχεία επικοινωνίας και ο ΑΦΜ. Επιπρόσθετα, παρέχεται η δυνατότητα πρόσβασης και σε ιστορικά στοιχεία σε βάθος πέντε ετών, για μετόχους εταιρειών που έχουν διαλυθεί.

Στο ίδιο πλαίσιο, μπορεί να υπάρξουν προσθήκες προκειμένου να ελέγχεται η οικονομική δυνατότητα του εμφανιζόμενου ιδιοκτήτη. Αν ένα πρόσωπο με περιορισμένα δηλωθέντα εισοδήματα εμφανιστεί σε μικρό χρονικό διάστημα ως ιδιοκτήτης δεκαπέντε επιχειρήσεων, ο έλεγχος θα αναζητήσει τα ποσά που πράγματι κατέβαλε και την προέλευσή τους. Δάνεια, εισφορές άλλων εταίρων ή τεκμηριωμένη χρηματοδότηση από τρίτους μπορούν να εξηγήσουν τη συμμετοχή του. Εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, η εξέταση των τραπεζικών κινήσεων μπορεί να δείξει ποιος χρηματοδότησε την έναρξη και πού κατευθύνονται στη συνέχεια τα έσοδα. Η αναντιστοιχία αποτελεί αφετηρία διερεύνησης και η αξιολόγησή της εξαρτάται από τα ευρήματα.