Η «πράσινη» μετάβαση της Ελλάδας αντιμετωπίζει εμπόδια: Η πρόκληση της αποθήκευσης ενέργειας και οι καθυστερήσεις

Η Ελλάδα έχει επιτύχει σημαντική εγκατάσταση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), φτάνοντας τα 18.000 MW. Ωστόσο, η χρονική στιγμή παραγωγής αυτής της ενέργειας δεν συμπίπτει πάντα με τις ώρες αιχμής κατανάλωσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Ως αποτέλεσμα, τις μεσημεριανές ώρες, οι φθηνές, «πράσινες» μεγαβατώρες από τα φωτοβολταϊκά είτε κατευθύνονται προς εξαγωγή στη Βουλγαρία είτε μειώνονται για να διασφαλιστεί η σταθερότητα του ηλεκτρικού δικτύου. Αντίθετα, τις βραδινές ώρες, η ενεργειακή επάρκεια διασφαλίζεται μέσω ακριβότερων πηγών, όπως το φυσικό αέριο, ή μέσω εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από τη Βουλγαρία. Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο σενάριο όπου η Βουλγαρία αγοράζει φθηνά ενέργεια από το ελληνικό σύστημα κατά τη διάρκεια της ημέρας και την πωλεί ακριβότερα το βράδυ.
Αυτό το φαινόμενο, όπως επισημαίνεται σε σχετικό ρεπορτάζ της Καθημερινής, αναδεικνύει αδυναμίες στην υλοποίηση της κυβερνητικής πολιτικής για την ενεργειακή μετάβαση. Παρότι η Ελλάδα κατατάσσεται υψηλά παγκοσμίως στην παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά (τρίτη) και αιολικά (ένατη), σύμφωνα με μελέτη της δεξαμενής σκέψης Ember, υστερεί σημαντικά στην κρίσιμη τεχνολογία της αποθήκευσης ενέργειας. Συγκεκριμένα, βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ε.Ε. όσον αφορά την αναλογία αποθηκευτικής δυναμικότητας προς εγκατεστημένη ισχύ ΑΠΕ. Η αποθήκευση δεν αντιμετωπίστηκε εξαρχής ως βασικό εργαλείο για την αποτελεσματική αξιοποίηση της φθηνής ενέργειας των ΑΠΕ και την εξισορρόπηση του συστήματος. Παρά την αναγνώριση του προβλήματος και τη συμφωνία μεταξύ επενδυτών, φορέων και της πολιτείας για την ανάγκη επιτάχυνσης, οι διαδικασίες προχωρούν εξαιρετικά αργά. Το αρμόδιο υπουργείο φαίνεται να εστιάζει κυρίως στην επικοινωνιακή διαχείριση του θέματος, ιδίως μετά την εντυπωσιακή ανάπτυξη της αποθηκευτικής δυναμικότητας της Βουλγαρίας και την εντεινόμενη δημόσια κριτική.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB1 –>
Σε απάντηση στις κοινοβουλευτικές επικρίσεις σχετικά με τις καθυστερήσεις, ο αρμόδιος υφυπουργός Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, επικαλέστηκε τη δημοσιονομική υπευθυνότητα της κυβέρνησης. «Είναι φθηνό να παράγεις ενέργεια από φωτοβολταϊκά, είναι πολύ ακριβό να την αποθηκεύεις», είχε δηλώσει στις 3 Ιουλίου, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι το κόστος των μπαταριών έχει μειωθεί περίπου κατά 32% από το 2021. «Εμείς ως κυβέρνηση πιστεύουμε στη δημοσιονομική υπευθυνότητα. Αν τρέχαμε να επιδοτήσουμε τις μπαταρίες, θα τις είχαμε χρυσοπληρώσει», πρόσθεσε, προσπαθώντας να αιτιολογήσει τις καθυστερήσεις στα επιδοτούμενα έργα αποθήκευσης συνολικής ισχύος 900 MW, τα οποία χρηματοδοτούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB2 –>
Σύμφωνα με το αρχικό χρονοδιάγραμμα, τα εν λόγω έργα θα έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί και τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2025. Ωστόσο, πολλά από αυτά παραμένουν ημιτελή, ενώ η συνολική εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης σήμερα ανέρχεται σε περίπου 800 MW, συμπεριλαμβανομένων και έργων που υλοποιήθηκαν χωρίς κρατική ενίσχυση.
Η επίκληση της δημοσιονομικής υπευθυνότητας, ωστόσο, δεν επαρκεί για να εξηγήσει τις σημαντικές καθυστερήσεις που παρατηρούνται στα έργα χωρίς επιδότηση. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) χρειάστηκε σχεδόν 20 μήνες για να δημοσιοποιήσει τους πίνακες προτεραιότητας για 4,7 GW μπαταριών που θα αναπτυχθούν αποκλειστικά με όρους αγοράς (merchant έργα). Η πρόσκληση για τα εν λόγω έργα αποθήκευσης ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2025, με στόχο την παροχή προτεραιότητας σύνδεσης σε επενδύσεις χωρίς λειτουργική ενίσχυση, σε αντίθεση με το καθεστώς των προηγούμενων διαγωνισμών.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB1 –>
Η αρχική προθεσμία υποβολής αιτήσεων για μια σημαντική κατηγορία έργων έληγε στις 11 Ιουνίου 2025. Την τελευταία ημέρα, ωστόσο, η προθεσμία παρατάθηκε αρχικά έως τις 30 Σεπτεμβρίου και στη συνέχεια μετατέθηκε εκ νέου για τις 31 Οκτωβρίου. Παρότι η υποβολή αιτήσεων ολοκληρώθηκε τότε, η Επιτροπή Αξιολόγησης συνεδρίασε για πρώτη φορά μόλις στις 28 Απριλίου 2026, έπειτα από περίπου έξι μήνες αδράνειας. Ακολούθησαν περαιτέρω καθυστερήσεις. Ο στόχος για δημοσιοποίηση των πρώτων πινάκων έργων ισχύος περίπου 2 GW τον Ιούνιο δεν επιτεύχθηκε. Τα χρονοδιαγράμματα μετακινήθηκαν διαδοχικά προς το καλοκαίρι, τον Σεπτέμβριο και τελικά τον Νοέμβριο. Οι πίνακες προτεραιότητας δημοσιοποιήθηκαν στις 13 Νοεμβρίου 2026, σχεδόν 20 μήνες μετά την έναρξη της πρόσκλησης.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB2 –>
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, τα πρώτα έργα αυτής της κατηγορίας αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία το νωρίτερο το 2028. Προηγούνται ακόμη η εξέταση ενστάσεων, η χορήγηση Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης από τον ΑΔΜΗΕ και τον ΔΕΔΔΗΕ, οι επενδυτικές αποφάσεις, η εξασφάλιση χρηματοδότησης και η κατασκευή.
Παρά τις παρατεταμένες καθυστερήσεις, η δημοσιοποίηση των πινάκων ανέδειξε το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον. Υποβλήθηκαν 831 αιτήματα για έργα συνολικής ισχύος περίπου 12,3 GW, ενώ οι πίνακες κατάταξης περιλαμβάνουν 640 έργα ισχύος περίπου 7,8 GW. Από αυτά, προσφορές σύνδεσης θα χορηγηθούν εντός του προβλεπόμενου ορίου των 4,7 GW.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB_1 –>
Το επιχείρημα: Πωλούμε φθηνά ρεύμα τη μέρα, αγοράζουμε ακριβά το βράδυ.
Αρκεί το αφηγηματικό πλαίσιο ότι εξάγουμε ηλεκτρισμό, άρα έχουμε κέρδος;
Αποθήκευση ενέργειας: «Έκρηξη» επενδυτικού ενδιαφέροντος με 831 αιτήσεις για έργα 12.319 MW


