«Συνάψεις»: Όταν ο πηλός και η κλωστή συναντιούνται στη νέα συναρπαστική έκθεση της Βανέσσας Αναστασοπούλου

Την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026 εγκαινιάζεται στη Νηματουργία Μέντης – Αντωνόπουλος (ΝΗ.Μ.Α.) του Μουσείου Μπενάκη η ατομική έκθεση της Βανέσσας Αναστασοπούλου με τίτλο «Συνάψεις», υπό την επιμέλεια του Wolfgang Lösche. Η έκθεση θα είναι διαθέσιμη στο κοινό έως τις 27 Φεβρουαρίου 2027.
Στην έκθεση, κεραμικά γλυπτά, εγκαταστάσεις και σχέδια αναπτύσσουν έναν διάλογο με την ιστορία και τα υλικά του χώρου, εστιάζοντας στη σύνδεση, τη φροντίδα και τη διαδικασία της μεταμόρφωσης. Η κλωστή αναδεικνύεται σε κοινό σημείο αναφοράς, συνδέοντας την κεραμική πρακτική της καλλιτέχνιδας με την τέχνη της νηματουργίας. Ο τίτλος «Συνάψεις» υπαινίσσεται τις απρόσμενες σχέσεις που διαμορφώνονται όχι μόνο μεταξύ υλικών, μορφών και χειρονομιών, αλλά και ανάμεσα στα έργα και την ιστορική ταυτότητα του χώρου.
Στο καλλιτεχνικό σύμπαν της Αναστασοπούλου, ο πηλός αποκτά την ιδιότητα του υλικού μνήμης. Οι μορφές παρουσιάζονται σε συνεχή μετάβαση, άλλοτε εύθραυστες και άλλοτε ανθεκτικές, ρηγματωμένες αλλά πάντα σε διαδικασία εξέλιξης. Η διαμόρφωσή τους προκύπτει από την επιδιόρθωση, τη διάβρωση και την ανανέωση. Οι επιφάνειες των έργων φέρουν εμφατικά τα ίχνη του αγγίγματος, της επεξεργασίας, των προσθηκών και των αφαιρέσεων.
Η διαδικασία δημιουργίας κατέχει κεντρική θέση στο έργο της. Πολλές φόρμες ξεκινούν στον τροχό και εν συνεχεία υφίστανται επαναπλάσεις, τρυπήματα, διαστρωματώσεις, επεκτάσεις ή τριψίματα. Οι επιφάνειες διαμορφώνονται μέσα από πολλαπλά ψησίματα σε θερμοκρασίες 1200–1260°C, χρησιμοποιώντας μπαντανάδες, χρωστικές ουσίες και υαλώματα στάχτης. Κλωστές, βελόνες, λουλούδια, τσόφλια αυγών και άλλα μικρά ευρήματα ενσωματώνονται στα έργα μετά από εμβάπτισή τους σε πορσελάνη, αφήνοντας πίσω τους ίχνη, κελύφη και αποτυπώματα.
Οι εγκαταστάσεις λειτουργούν ως μικρόκοσμοι και χαρτογραφήσεις, όπου ο πηλός, η στάχτη, η οργανική ύλη, το σχέδιο και διάφορα ευρήματα συνθέτουν δυναμικά, μεταβαλλόμενα τοπία. Μικρές κατασκευές παραπέμπουν σε κειμήλια, φυλαχτά, κήπους ή σώματα, αντλώντας έμπνευση από την τελετουργία, τον προσανατολισμό, τη στήριξη και την προστασία. Τα σχέδια αναδεικνύουν τη διαχρονική σύνδεση της ζωγραφικής αφετηρίας της καλλιτέχνιδας με τη δουλειά της στον πηλό.
Στο κείμενό του για την έκθεση, ο Wolfgang Lösche περιγράφει κεραμικά τοπία που θυμίζουν τόπους ανασκαφής, φυτικές δομές και ορυκτολογικά ευρήματα, καθώς και μορφές που φαίνεται να επικοινωνούν μεταξύ τους. Δίνει έμφαση στη σύνθεση της κεραμικής, της γλυπτικής, της ζωγραφικής και της εγκατάστασης, υπογραμμίζοντας την ευχαρίστηση που προκύπτει από την εργασία με το υλικό και τη σημασία της σύγχρονης χειροτεχνίας ως ζωντανής πολιτιστικής πρακτικής.
Λίγα λόγια για την καλλιτέχνιδα
Η Βανέσσα Αναστασοπούλου ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Σπούδασε στο Wimbledon School of Art, όπου απέκτησε BA (Hons), και ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές στη ζωγραφική στο Royal College of Art του Λονδίνου.
Το έργο της έχει παρουσιαστεί σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις εντός και εκτός Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένων χωρών όπως το Βέλγιο, η Κύπρος, η Δανία, η Ιαπωνία, η Ιταλία, η Λιθουανία, η Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο. Στην Ελλάδα, έχει εκθέσει στην Gallery 7, στις Zoumboulakis Galleries, στη Martinos Gallery και στο Μουσείο Μπενάκη. Στις διεθνείς της συμμετοχές συγκαταλέγονται το Ceramic Art Andenne 2025 στο Βέλγιο και το European Ceramic Context στο Bornholm της Δανίας.
Έργα της κοσμούν συλλογές όπως αυτές της Deutsche Bank, της British Airways και της Aylesford Newsprint. Περιλαμβάνεται στον Homo Faber Guide του Michelangelo Foundation και έλαβε το Homo Faber Duo Fellowship για την περίοδο 2024–2025. Παράλληλα με την καλλιτεχνική της δραστηριότητα, διευθύνει εδώ και πάνω από μία δεκαετία το Μπλε Χταπόδι, ένα δημιουργικό εργαστήριο για παιδιά στην Αθήνα.
Λίγα λόγια για τον επιμελητή
Ο Wolfgang Lösche είναι επιμελητής και μέλος κριτικών επιτροπών σε διεθνείς εκθέσεις. Για πολλά χρόνια, διετέλεσε επικεφαλής της Galerie Handwerk στο Μόναχο και των διεθνών ειδικών εκθέσεων της Handwerksmesse München. Είναι μέλος της επιτροπής προεπιλογής του LOEWE FOUNDATION Craft Prize. Το έργο του επικεντρώνεται στην παρουσίαση και ανάδειξη της σύγχρονης χειροτεχνίας και των εφαρμοσμένων τεχνών.
ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ
Στο πλαίσιο της έκθεσης, το Τμήμα Εκπαίδευσης του Μουσείου διοργανώνει μια σειρά δράσεων και εργαστηρίων για όλους.
Το Μικρό Εργαστήρι της Τέχνης προσκαλεί παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών να γνωρίσουν τον κεραμικό κόσμο της Βανέσσας Αναστασοπούλου, το Σάββατο 28 Νοεμβρίου 2026, από τις 15:30 έως τις 17:30.
Ένα «διαγενεακό» εργαστήρι φέρνει σε δημιουργική αλληλεπίδραση μικρούς και μεγάλους, το Σάββατο 12 Δεκεμβρίου, από τις 11:30 έως τις 13:00.
Το τακτικό πρόγραμμα Βλέποντας με τις Αισθήσεις προσκαλεί επισκέπτες με μειωμένη όραση ή τυφλότητα σε μια ειδικά σχεδιασμένη πολυαισθητηριακή εμπειρία, την Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου, από τις 15:00 έως τις 17:00.
Παράλληλα, στο Benaki Shop της οδού Κριεζώτου, θα παρουσιάζονται έργα που η καλλιτέχνιδα δημιούργησε ειδικά σε διάλογο με την έκθεση.


