Πάνω από 20.000 εκπαιδευτικοί «κλειδώνουν» σύνταξη το 2027 – Οι προϋποθέσεις εξόδου, οι ημερομηνίες των παραιτήσεων και τι ισχύει για τα πλασματικά έτη

Τουλάχιστον 20.000 είναι οι εκπαιδευτικοί που μπορούν να ανοίξουν την πόρτα για τη συνταξιοδότηση και το 2027. Όσοι το επιθυμούν πρέπει να υποβάλουν την παραίτησή τους μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου 2027 ενώ αποχωρούν οριστικά στις 31 Αυγούστου 2027. Τον Αύγουστο πληρώνονται για τελευταία φορά, και όλος ο χρόνος που θα διανυθεί έως τότε μετράει για τη σύνταξη. Το 2026 αποχώρησαν 5.043 εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
*Γράφει ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος (πηγή: enikos.gr)
Η παραίτηση υποβάλλεται από τη Δευτέρα 1 έως και την Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου 2027, κατατίθεται ηλεκτρονικά μέσω gov.gr ή αυτοπροσώπως στη Διεύθυνση Εκπαίδευσης ενώ αναμένεται η εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας για το 2027 και θα επιβεβαιώσει τις ημερομηνίες. Η παραίτηση που υποβάλλεται με το συγκεκριμένο τρόπο θεωρείται αυτομάτως αποδεκτή και η σχέση εργασίας με το Δημόσιο λύεται στις 31 Αυγούστου. Παραίτηση εκτός προθεσμίας γίνεται δεκτή μόνο με απόφαση του υπηρεσιακού συμβουλίου και μόνο για σοβαρούς λόγους υγείας ή οικογένειας.
Προσοχή χρειάζεται για όσους έχουν ανοιχτή πειθαρχική διαδικασία. Συγκεκριμένα αν εκκρεμεί προκαταρκτική εξέταση ή ΕΔΕ ή ξεκινήσει μέσα σε 15 ημέρες από την υποβολή, η παραίτηση θεωρείται ότι δεν υποβλήθηκε. Η παραίτηση μπορεί να ανακληθεί, δηλαδή να αποσυρθεί, μέσα σε έναν μήνα από την υποβολή της και η προθεσμία είναι πολύ αυστηρή. Ειδικότερα οι παραιτήσεις θα υποβληθούν:
Υποχρεωτική λύση της υπαλληλικής σχέσης στα 67
Με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας η λύση της υπαλληλικής σχέσης επέρχεται αυτοδίκαια. Ο νόμος την ονομάζει «αυτοδίκαιη απόλυση», έναν όρο που ακούγεται βαρύς. Το 2027 αποχωρούν υποχρεωτικά όσοι γεννήθηκαν το 1959, με τη λήξη του διδακτικού έτους 2026–2027, στα τέλη Ιουνίου 2027. Αν έχουν τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης, παίρνουν πλήρη σύνταξη, χωρίς περικοπή, ανάλογη με τα χρόνια τους. Και αυτοί πρέπει να καταθέσουν έγκαιρα αίτηση σύνταξης, ώστε να μη χάσουν κανένα μήνα μετά την αποχώρησή τους.
Ποιοι μπορούν να αποχωρήσουν το 2027
Για να μπορέσει κάποιος να συνταξιοδοτηθεί θα πρέπει υποχρεωτικά «θεμελιώσει» δικαίωμα συνταξιοδότησης. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να έχουν επέλθει οι εν λόγω προϋποθέσεις καθώς σε αντίθετη περίπτωση εκδίδεται απορριπτική απόφαση συνταξιοδότησης. Όλες οι προϋποθέσεις πρέπει να έχουν συμπληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου 2027. Έτσι για το 2027 μπορούν να αποχωρήσουν οι κάτωθι κατηγορίες :
Με πλήρη σύνταξη
- Μητέρες με 25 χρόνια και ανήλικο παιδί το 2010, που έκλεισαν τα 50 πριν από την 18/8/2015, ή αργότερα με το αυξημένο όριο που τους αντιστοιχεί.
- Γονείς ανηλίκου (μητέρες και πατέρες) με 25 χρόνια το 2011 ή το 2012, που έκλεισαν την αντίστοιχη ηλικία (52 ή 55) έως το 2017 ή το 2018 αντίστοιχα.
- Γονείς τριών ή περισσότερων παιδιών με 20 χρόνια το 2010, 2011 ή 2012. Οι μητέρες με 20ετία το 2010 αποχωρούν χωρίς όριο ηλικίας.
- Όσοι είχαν 35 χρόνια και 58 ετών έως το 2021, ή 37 χρόνια έως το 2021, μόλις φτάσουν το μεταβατικό όριο ηλικίας που τους αντιστοιχεί.
- Όσοι έχουν 40 χρόνια ασφάλισης και 62 ετών.
- Όσοι έχουν 15 χρόνια τουλάχιστον και 67 ετών.
Με μειωμένη σύνταξη
- Όσοι είχαν 25 χρόνια έως το 2012 και έκλεισαν έως 31/12/2021 την ηλικία που απαιτούνταν (55, 56 ή 58).
- Όσοι έχουν συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας τους με τουλάχιστον 25 χρόνια.
Στις περιπτώσεις αίτησης συνταξιοδότησης για πρόωρη / μειωμένη σύνταξη η μείωση είναι 6% για κάθε έτος που λείπει έως το όριο της πλήρους, με ανώτατο 30%. Εφαρμόζεται στην εθνική σύνταξη και είναι μόνιμη, δεν αναιρείται όταν ο συνταξιούχος φτάσει τα 67.
Σε όλες τις περιπτώσεις συνταξιοδότησης τα χρόνια ασφάλισης μπορούν να συμπληρωθούν και με πλασματικά έτη.
Πώς υπολογίζεται η σύνταξη
Η κύρια σύνταξη του εκπαιδευτικού αποτελείται από δύο τμήματα :
- Εθνική σύνταξη. Είναι ένα σταθερό ποσό, ίδιο για όλους, ανεξάρτητο από τον μισθό. Το 2026 είναι περίπου 447 € μεικτά τον μήνα και αυξάνεται με την ετήσια αναπροσαρμογή της 1/1/2027. Πλήρης Εθνική Σύνταξη χορηγείται με 20 χρόνια ασφάλισης και άνω, ενώ με 15 έως 19 χρόνια μειώνεται κατά 2% για κάθε έτος που λείπει.
- Ανταποδοτική σύνταξη. Εξαρτάται από στις εισφορές που έχει καταβάλλει ο εκπαιδευτικός από την 1/1/2002 ως την ημερομηνία εξόδου. Υπολογίζεται πάνω στον μέσο μηνιαίο μισθό από το 2002 έως την αποχώρηση με συντελεστή ένα ποσοστιαίο μέγεθος που αντιστοιχεί στα έτη ασφάλισης. Για 40 έτη ασφάλισης ο συντελεστής είναι 50.01%.
Το ποσοστό αναπλήρωσης δυστυχώς δε αυξάνεται ομοιόμορφα. Για τα πρώτα 30 χρόνια ασφάλισης ο συντελεστής αναπλήρωσης φτάνειο το 26,37% ενώ στα 40 είναι στο 50,01%, σχεδόν διπλάσιο:
Γιατί συμφέρει όσους είναι κοντά στα 40 έτη
Τα χρόνια από τα 30 έως τα 40 είναι τα πιο «πολύτιμα» χρόνια μιας καριέρας. Κάθε έτος ανάμεσα στα 36 και τα 40 προσθέτει 2,55%, δηλαδή σχεδόν τριπλάσιο από ένα έτος της αρχής της ασφάλισης. Μετά τη συμπλήρωση 40 ετών, κάθε έτος προσθέτει μόλις 0,50% γι αυτό και δεν είναι συμφέρουσα η παραμονή στην εργασία μετά τα 40 έτη ασφάλισης.
Στην πράξη, για 2.000 € μέσο μισθό η ανταποδοτική σύνταξη είναι περίπου:
- 528 € με 30 χρόνια,
- 746 € με 35 χρόνια,
- 1.000 € με 40 χρόνια.
Από τα 35 στα 40 χρόνια λοιπόν το ανταποδοτικό κομμάτι της σύνταξης αυξάνεται κατά περίπου ένα τρίτο. Για τον ίδιο λόγο, όποιος βρίσκεται ήδη στα 38–40 χρόνια παίρνει σχεδόν τη μέγιστη σύνταξη που μπορεί να έχει. Αν παραμείνει περισσότερο, κερδίζει ελάχιστα. Αντίθετα, όποιος έχει 30 ή 32 χρόνια και μπορεί να μείνει ακόμη λίγα χρόνια στην υπηρεσία θα δει τη σύνταξή του να ανεβαίνει αισθητά. Το ίδιο ισχύει και για όσους φεύγουν με μειωμένη σύνταξη, γιατί σε αυτή την περίπτωση στα λιγότερα χρόνια προστίθεται και η μόνιμη περικοπή. Με τα σημερινά δεδομένα βιαστική έξοδος δεν έχει νόημα.
Πλασματικά έτη
«Πλασματικά» λέγονται τα χρόνια που ο εκπαιδευτικός μπορεί να «εξαγοράσει» ώστε να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Τέτοια είναι τα χρόνια σπουδών, ο στρατός και τα χρόνια για τα παιδιά (ένα έτος για ένα παιδί, έως τρία για δύο, έως πέντε για τρία και άνω).
Το κόστος που κάποιος εκπαιδευτικός θα καταβάλλει εξαρτάται από το πότε υποβλήθηκε η αίτηση:
- Για αίτηση έως 31/12/2016 το κόστος είναι στο 6,67% επί των τότε αποδοχών για κάθε μήνα, ήτοι 100 € / μήνας περίπου.
- Για αίτηση 2017–2019 κλιμακωτά αυξανόμενο ποσοστό ως το 20%.
- Αίτηση από το 2020 κι έπειτα το κόστος είναι στο 20% επί των αποδοχών, ήτοι 420 € / μήνας περίπου.
Η εξόφληση γίνεται με παρακράτηση από τη σύνταξη. Η εξαγορά συνδέεται άμεσα και με την ανταποδοτική σύνταξη. Ένα ή δύο πλασματικά έτη που ανεβάζουν έναν εκπαιδευτικό από τα 37 στα 39 χρόνια προσθέτουν 2,55% το καθένα στο ανταποδοτικό ποσοστό, για όλη του τη ζωή. Όποιος έκανε αίτηση πριν την 31/12/2016 έχει σχεδόν πάντα όφελος να αναγνωρίσει τον μέγιστο αριθμό ετών. Με το 20%, χρειάζεται κατά περίπτωση υπολογισμός ώστε να διαπιστωθεί αν η αύξηση της σύνταξης δικαιολογεί γρήγορη απόσβεση.
Παραδείγματα
1. Εκπαιδευτικός με 35 χρόνια και 58 ετών το 2021, σήμερα με 39 χρόνια ασφάλισης. Έχει κλειδώσει το δικαίωμά του και έχει ήδη φτάσει το μεταβατικό όριο ηλικίας. Με έναν ακόμη χρόνο στην υπηρεσία φτάνει τα 40 χρόνια και το 50% αναπλήρωσης. Συμφέρει να ελέγξει αν μπορεί να συμπληρώσει τη 40ετία έως τις 31/8/2027, ακόμη και με ένα πλασματικό έτος, και να αποχωρήσει.
2. Εκπαιδευτικός που έκλεισε 25 χρόνια μετά το 2013 και κλείνει τα 62 το 2027 με 33 χρόνια. Μπορεί να πάρει μόνο μειωμένη σύνταξη, με περικοπή 30% στην εθνική σύνταξη. Αν μείνει έως τα 67, θα έχει 38 χρόνια και φυσικά σαφώς μεγαλύτερη σύνταξη. Δεν συμφέρει να αποχωρήσει τώρα.
Μόνο ηλεκτρονικά η αίτηση σύνταξης
Η παραίτηση και η αίτηση σύνταξης είναι δύο διαφορετικά βήματα. Η παραίτηση λύνει την υπαλληλική σχέση ενώ η αίτηση συνταξιοδότησης αφορά το αίτημα για τη χορήγηση της συνταξιοδοτικής παροχής. Από τις 2 Νοεμβρίου 2026 οι αιτήσεις συνταξιοδότησης των δημοσίων υπαλλήλων, άρα και των εκπαιδευτικών, υποβάλλονται υποχρεωτικά και μόνο ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ. Η χειρόγραφη διαδικασία καταργήθηκε. Οι εκπαιδευτικοί που αποχωρούν το 2027 θα είναι οι πρώτοι που θα την εφαρμόσουν μαζικά από την 31/8/2027 οπότε και θα πρέπει να υποβληθούν κατά κύματα αιτήσεις. Αυτό καθώς η οριστική υποβολή γίνεται μόνο αφού έχει λυθεί η υπαλληλική σχέση, δηλαδή από την 31/8/2027 για όσους παραιτούνται και από το τέλος Ιουνίου για όσους φεύγουν λόγω ορίου ηλικίας.


