Η Ελλάδα στην Πρώτη Γραμμή Αμυντικών Δαπανών

Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε πρωτοπόρο στον τομέα του στρατιωτικού προσωπικού, με την αναλογία του σε σχέση με τον συνολικό πληθυσμό να είναι υψηλότερη από αυτή των περισσότερων χωρών του ΝΑΤΟ και πιθανώς άλλων κρατών.Αν και τα τελευταία χρόνια η χώρα μας έχασε την πρώτη θέση στις αμυντικές δαπάνες εξαιτίας της ρωσο-ουκρανικής κρίσης, παραμένει στην κορυφή για δύο δεκαετίες.

Στην πρόσφατη σύνοδο του ΝΑΤΟ που πραγματοποιήθηκε στις 25 Ιουνίου 2025 στη Χάγη, οι συμμετέχοντες συμφώνησαν να αυξήσουν το κατώτατο όριο των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Από αυτό το ποσοστό, το 3,5% θα προορίζεται αποκλειστικά για «καθαρή άμυνα», ενώ το υπόλοιπο 1,5% θα επενδυθεί σε κρίσιμες υποδομές. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται επίσης να καταθέτουν ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο τους.

Ωστόσο, αυτή η αύξηση μπορεί να προκαλέσει σημαντική δημοσιονομική πίεση λόγω των νέων κανόνων που θα ισχύσουν μετά την αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας το 2024. Οι κανόνες αυτοί απαιτούν αυστηρό μεσοπρόθεσμο προγραμματισμό χωρίς περιθώρια αποκλίσεων και επιβάλλουν αυτόματες περικοπές σε περίπτωση υπέρβασης.

Διαθέσιμοι Πόροι και Ανάπτυξη

Η Ελλάδα απέχει λιγότερο από άλλα κράτη όσον αφορά τη συμμόρφωση με τους νέους στόχους αμυντικών δαπανών. Παράλληλα όμως,η κάλυψη αυτού του ποσοστού σημαίνει περιορισμούς στους διαθέσιμους πόρους για αναπτυξιακές και κοινωνικές πολιτικές.

Στρατιωτική Ικανότητα

Μια ανάλυση από τους ερευνητές Γεώργιο Μπερτσάτο και Χρήστο Χρυσανθακόπουλο δείχνει ότι παρά τη θέση της Ελλάδας ως έκτης χώρας παγκοσμίως όσον αφορά τον αριθμό στρατιωτικού προσωπικού (περίπου 111 χιλιάδες),έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στρατευμάτων ανά κάτοικο (περίπου 1,1%),συγκριτικά με τον μέσο όρο των ευρωπαϊκών χωρών που ανέρχεται στο μόλις 0,33%). Αυτή η κατάσταση αποδεικνύει τη διαρκή προτεραιότητα της Ελλάδας στη στρατηγική ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων.

Eπίσης ενδιαφέρον είναι ότι πέρυσι οι Ηνωμένες Πολιτείες παρουσίασαν ποσοστό μόλις στο 0,38%, γεγονός που καθιστά ακόμα πιο εμφανή τη διαφορέτική προσέγγιση της Ελλάδας στον στρατό.
Η γεωστρατηγική θέση της χώρας ενδέχεται να σχετίζεται άμεσα με τις επενδύσεις αυτές καθώς η Ελλάδα βρίσκεται στα νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετωπίζοντας συχνές προκλήσεις.

Aναλύοντας τις Δαπάνες

Σύμφωνα με στοιχεία από το stockholm International Peace Research Institute (SIPRI), οι αμυντικές δ expenditures καταγράφονται ως ένα ευρύ φάσμα εξόδων για τις ένοπλες δυνάμεις. Για την περίοδο μεταξύ 2005 -2024 , η Ελλάδα διατηρεί διαρκώς τον υψηλότερο μέσο όρο αμυντικών δαπανών (2,85% επί του ΑΕΠ), ενώ χώρες όπως Πολωνία (2,13%) και Εσθονία (1,99%) έπονται στη λίστα . Αντίθετα χώρες όπως Ιρλανδία (0 ,40%), Λουξεμβούργο(0 ,50%), Μάλτα(0 ,54%)και Βέλγιο(1 ,05%) βρίσκονται πολύ χαμηλά στις αντίστοιχες δομές τους)
Οι τέσσερις χώρες – μέλη της ΕΕ27 που δεν έχουν συμμετάσχει ποτέ στο ΝΑΤΟ είναι: Ιρλανδία,Mάλτα,Aυστρίακαι Κύπρος(με διάφορες εκπτώσεις).