Η Νέα Διάσταση της Πληροφορικής Αντίληψης στην Αμερική

Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν αρχίσει να εστιάζουν λιγότερο σε παραδοσιακά ζητήματα γεωπολιτικής αντιπαράθεσης και περισσότερο σε τομείς όπως η τεχνολογία και η βιολογία. Η ανησυχία ότι πολυεθνικές εταιρείες μπορεί να αξιοποιήσουν ιατρικά δεδομένα για στρατηγικά οφέλη κυριαρχεί στις συζητήσεις της πολιτικής ηγεσίας στην Ουάσινγκτον.

Στο επίκεντρο αυτής της διαμάχης βρίσκεται η κινεζική γονιδιωματική εταιρεία BGI,που έχει εξελιχθεί ταχύτατα σε έναν από τους κορυφαίους παίκτες στο πεδίο της αλληλουχίας DNA και των εθνικών γενετικών βάσεων. Πολλοί αξιωματούχοι αλλά και μέλη του Κογκρέσου εκφράζουν την ανησυχία τους ότι αυτή η συγκέντρωση γενετικών πληροφοριών δεν αφορά μόνο τη δημόσια υγεία ή τη συνεργασία επιστημονικών φορέων, αλλά μπορεί να έχει ευρύτερες συνέπειες, όπως στρατιωτική έρευνα για την ενίσχυση ανθρώπινων δυνατοτήτων ή ακόμα και εργαλεία μαζικής επιτήρησης.

Αυτός ο φόβος έχει χαρακτηριστεί ως «βιολογικός ανταγωνισμός», όπου τα δεδομένα DNA αποκτούν στρατηγική αξία. Στο πλαίσιο αυτό,ο Δημοκρατικός Γερουσιαστής Μαρκ Γουόρνερ προειδοποιεί ότι οι δομές ανάπτυξης της BGI θυμίζουν τις ταχείες εξελίξεις άλλων κινεζικών κολοσσών στο παρελθόν (όπως π.χ. Huawei), οι οποίοι μέσω κρατικού υποστηρίγματος κατάφεραν να γίνουν κεντρικοί παράγοντες σε κρίσιμες υποδομές πριν τις δυτικές κυβερνήσεις συνειδητοποιήσουν πλήρως τους κινδύνους.

Aυτό το σημείο λειτουργεί ως αφύπνιση για την αναγκαιότητα μιας πιο άμεσης ανταπόκρισης εκ μέρους των υπηρεσιών πληροφοριών καθώς και του νομοθετικού πλαισίου.Ήδη έχουν κατατεθεί προτάσεις στο Κογκρέσο που στόχο έχουν να περιορίσουν την πρόσβαση κινεζικών βιοτεχνολογικών επιχειρήσεων σε αμερικανικούς οργανισμούς και δεδομένα, συμπεριλαμβανομένου του BIOSECURE Act.

Ωστόσο, υπάρχει έντονη πολιτική αντιπαράθεση: μερίδα των επιστημόνων προειδοποιεί πως υπερβολικοί περιορισμοί ενδέχεται να πλήξουν σημαντικές συνεργασίες στον τομέα έρευνας υγειονομικής σημασίας ενώ οι υποστηρικτές μιας πιο σκληρής στάσης τονίζουν ότι τα εθνικά συμφέροντα πρέπει να είναι πρωτεύοντα.

Υπογραμμίζεται επίσης πως το πρόβλημα δεν είναι απλώς θέμα επιχειρήσεων αλλά σχετίζεται με ευρύτερα συστήματα: οι αμερικανικές υπηρεσίες θεωρούν ότι υπήρξαν περιπτώσεις όπου υποτίμησαν τον ρυθμό εξέλιξης τεχνολογιών στην Κίνα — από την ανάπτυξη 5G μέχρι προηγμένες τηλεπικοινωνίες ή παραγωγή υψηλής τεχνολογίας τσιπ.

Aυτή η εμπειρία οδηγεί σήμερα στη σύγχρονη κριτική προς τις υπηρεσίες πληροφοριών ώστε αυτές να επεκτείνουν τη δραστηριοποίησή τους στον τομέα πιθανής επιτήρησης και συνεργασίας με διεθνείς εταίρους. Η ανάγκη για πιο ενδελεχή παρακολούθηση συμβαδίζει με μια φθίνουσα κατάσταση βασικών συμμαχιών: αξιωματούχοι εκφράζουν προβληματισμό σχετικά με την αποδυνάμωση σχέσεων όπως αυτή μεταξύ των “Five Eyes”, καθώς πολιτικές ίντριγκες δημιουργούν αγκύλωση στις ανταλλαγές ευαίσθητων στοιχείων καθώς επίσης στη συλλογική αντίδραση απέναντι σε διασυνοριακές απειλές.

BGI αρνείται οποιαδήποτε κατηγορία περί μη συμμόρφωσης ή αναζήτησης πρόσβασης στα προσωπικά δεδομένα Αμερικανών πολιτών για μη ιατρικούς σκοπούς, δηλώνοντας πως λειτουργεί σύμφωνα με εγχώριους νόμους. Εντούτοις, επικριτές επισημαίνουν τις στενές σχέσεις κάποιων κινεζικών εταιρειών με κυβερνητικά δίκτυα που καθιστούν απαραίτητη μια αυστηρότερη προστασία των δυτικών συστημάτων απέναντι στους κινδύνους μήπως υπάρξει καταστρατήγηση γενετικών δεδομένων χωρίς σαφή διεθνή κανόνες χρήσεως.

Η κουβέντα γύρω από τη BGI και άλλες παρόμοιες εταιρείες δείχνει ξεκάθαρα πως η τεχνική ανωτερότητα καθώς επίσης οι κανόνες ασφαλείας δεν περιορίζονται πλέον μόνο στα οικονομικά αίτια αλλά μετατρέπονται σε θεμελιώδη στοιχεία στρατηγικού σχεδιασμού εθνικού χαρακτήρα.Στην Ουάσινγκτον θεωρείται πλέον βασικό θέμα ότι χωρίς μια πιο γρήγορη και συντονισμένη προσέγγιση στις διαδικασίες εποπτείας, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν σύντομα να βρεθούν μπροστά σε σοβαρού τύπου αποτελέσματα με διαρκείς γεωπολιτικές συνέπειες.