Σημαντική Συνάντηση του Φόρουμ Αρχαίων Πολιτισμών στην Αθήνα

Η 9η Υπουργική Συνάντηση του Φόρουμ των Αρχαίων Πολιτισμών έλαβε χώρα στην Αθήνα,στο Μουσείο της Ακρόπολης,με τη συμμετοχή κορυφαίων αξιωματούχων από τις χώρες-μέλη. Ανάμεσα στους συμμετέχοντες ήταν ο Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, Sun Yeli, ο Υπουργός Πολιτισμού της Ιταλίας Alessandro Giuli, καθώς και ο Υπουργός Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου Sherif Fathy. Από το Ιράν συμμετείχε ο Salehi Amiri Seyed Reza ως Υπουργός Πολιτιστικής Κληρονομιάς και άλλοι εκπρόσωποι από την Ινδία και το Μεξικό μέσω των πρεσβειών τους στην Ελλάδα.

Η προεδρεύουσα υπουργός του Φόρουμ, Λίνα Μενδώνη, κατά την έναρξη αναφέρθηκε σε δύο βασικά θέματα: τις επιπτώσεις που έχει η κλιματική αλλαγή στην πολιτιστική κληρονομιά και την παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών. Τόνισε ότι «η προστασία αυτής της κληρονομιάς από την κλιματική κρίση είναι όχι μόνο τεχνική πρόκληση αλλά κυρίως ζήτημα πολιτικής βούλησης».

Επιπλέον ανέφερε ότι «με την αύξηση των φαινομένων κλιματικής αλλαγής πρέπει να μεταβούμε σε μια πιο ευέλικτη προσέγγιση στη διαχείριση των πολιτιστικών μας αποθεμάτων», προκειμένου να διασφαλίσουμε τη βιωσιμότητά τους.

Σχολίασε επίσης τον ρόλο του Φόρουμ ως πλατφόρμα συνεργασίας που μπορεί να διευκολύνει τη συζήτηση για κοινές δράσεις σχετικά με τα παραπάνω ζητήματα.

Όσον αφορά την παράνομη διακίνηση πολιτιστικών αγαθών υποστήριξε ότι είναι μια παγκόσμια πρόκληση που συνδέεται άμεσα με οργανωμένο έγκλημα καθώς και τρομοκρατία. Ήταν σαφής για τον λόγο ότι οι υπάρχοντες νόμοι δεν αρκούν για να λυθεί πλήρως το θέμα αυτό.

Ακούστηκε επίσης η ανάγκη ενός κοινού πλαισίου αρχών για τη διερεύνηση προελεύσεων συλλογών μέσω συνεργασιών μεταξύ ειδικών στον τομέα αυτό.Η Κύπρος ανακοίνωσε επίσημα την επιθυμία της να γίνει μέλος του Φόρουμ ενώ η παρουσία της Ινδίας χαρακτηρίστηκε σημαντική από όλους τους παρευρισκόμενους.

Tέλος, η υπουργός κατέληξε λέγοντας: «Η ανθρωπότητα δικαιούται να δει τον Παρθενώνα όπως πραγματικά ήταν» αναφερόμενη στα γλυπτά του μνημείου που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης σημείωσε πως τo Φόρουμ έχει καθοριστικό ρόλο στις σύγχρονες γεωπολιτικές προκλήσεις επαναβεβαιώνοντας τη δέσμευση όλων για προστασία των πολιτιστικών μας θησαυρών εν μέσω δυσχερών καταστάσεων. Ουσιαστικά περιγράφηκε ένας κόσμος όπου οι αξίες αυτές σφυρηλατούν κοινωνίες ειρηνικές κι ανεκτικές.

Σημαντική Σύνοδος για την Προώθηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Η ανάγκη να εξετάσουμε τη συμβολή των πολιτιστικών κληρονομιών, τόσο υλικών όσο και μη, στο πλαίσιο της βιωσιμότητας είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Ο συνδυασμός προσπαθειών για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής είναι κρίσιμος. Το Φόρουμ αυτό αναδεικνύει τη σημασία της βιωσιμότητας και του πλουραλισμού που προέρχεται από τους αρχαίους πολιτισμούς μας. Είναι απαραίτητο να προάγουμε πρωτοβουλίες που περιλαμβάνουν νέους και τοπικές κοινότητες, κατανοώντας τη σημαντικότητα του Πολιτισμού.

Οι υπουργοί και οι εκπρόσωποι των κρατών-μελών του Φόρουμ των Αρχαίων Πολιτισμών εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την άριστη διοργάνωση της Ελληνικής Προεδρίας, αποδίδοντας στην Ελλάδα τα εύσημα κατά τις ομιλίες τους. Η Σύνοδος κατέληξε στην ομόφωνη έγκριση της Διακήρυξης των Αθηνών, η οποία περιλαμβάνει την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας ως πλήρους μέλους στο Φόρουμ. Επιπλέον, η Δημοκρατία της Ινδίας συμμετείχε ως χώρα παρατηρητής για πρώτη φορά.

Η Ιταλία θα αναλάβει την Προεδρία του Φόρουμ το 2026 μέσω του Υπουργού Πολιτισμού Alessandro Giuli. Μετά την υπογραφή αυτής της σημαντικής Διακήρυξης ακολούθησε ξενάγηση στις αντιπροσωπείες στο Μουσείο Ακρόπολης υπό τον Γενικό Διευθυντή Νικόλαο Σταμπολίδη αλλά και στον Βράχο από τη Δρ Έλενα Κουντούρη.

Διακήρυξη Επίτευξης Στόχων

Κατά τη διάρκεια αυτής της συνάντησης στις 12 Δεκεμβρίου 2025 στην Αθήνα,οι εκπρόσωποι όλων των κρατών μελών — μεταξύ άλλων η Δημοκρατία της Αρμενίας και η Λαϊκή Δημοκρατία Κίνας — επικύρωσαν τις δεσμεύσεις βάσει προηγούμενων διακηρύξεων που είχαν υπογραφεί τα τελευταία χρόνια.

Αυτές περιλαμβάνουν τις βασικές αξίες σχετικά με τον σεβασμό προς την πολιτιστική κληρονομιά και τη διατήρηση αυτής για τις επόμενες γενιές. Οι συμμετέχοντες τόνισαν τον ουσιαστικό ρόλο του Φόρουμ ως πλατφόρμα διακυβερνητικού διαλόγου που ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών σε μια εποχή γεμάτη προκλήσεις.

Bασικά σημεία περιλάμβαναν:

• Tην ανάγκη προστασίας έναντι μισαλλοδοξίας και ξενοφοβίας.
• Tην δέσμευση στην UNESCO όσον αφορά τα πολιτιστικά αγαθά κατά συγκρούσεων.
• Mια έκκληση σε διεθνείς οργανισμούς για συνεργασία στη διάσωση πολιτιστικής κληρονομιάς εν μέσω κρίσεων.

Pαγκόσμια Ευθύνη & Εκπαίδευση

“Αναγνωρίστηκε ο πολύτιμος ρόλος του εκπαιδευτικού τομέα στη διαφύλαξη όχι μόνο γνώσεων αλλά κυρίως αξιών.”

Επιβεβαιώθηκε ότι απαιτείται ένα ισχυρό θεσμικό πλαίσιο καθώς επίσης ευαισθητοποίηση γύρω από θέματα παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων καθώς αυτές υποβαθμίσουν το ήθος μας απέναντι στους αυθεντικούς θησαυρούς μας.

Kλείνοντας

Ενίσχυση Διεθνούς Συνεργασίας στην Πολιτιστική Κληρονομιά

Σε μια πρόσφατη συνάντηση, εκπρόσωποι διαφόρων χωρών αποφάσισαν να προχωρήσουν σε εντατικοποίηση της διμερούς και πολυμερούς συνεργασίας τους, εστιάζοντας στην ανταλλαγή πληροφοριών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με την πολιτιστική κληρονομιά. Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν να συνεργαστούν με οργανισμούς όπως η INTERPOL, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων (WCO) και το Γραφείο του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UNODC).

Αναγνωρίστηκε η ανάγκη ανάπτυξης ενός ενιαίου κώδικα αρχών που θα διέπει τις έρευνες σχετικά με την προέλευση αντικειμένων από μουσεία και πολιτιστικά ιδρύματα. Αυτός ο κώδικας θα πρέπει να συμμορφώνεται με τα πρότυπα που θέτει η UNESCO καθώς και άλλους διεθνείς οργανισμούς όπως το ICOM, το ICCROM και το UNIDROIT, ενώ παράλληλα θα σέβεται τις εθνικές νομοθεσίες.

Οι συμμετέχοντες επεσήμαναν τη σημασία της διεξαγωγής ενός ανοικτού διάλογου για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών στις χώρες απ’ όπου προέρχονται. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα αγαθά που αποκτήθηκαν μέσω αποικιοκρατίας ή ξένων κατοχών σύμφωνα με τη Σύμβαση της UNESCO του 1970.

The need to adapt cultural heritage in response to climate change was also highlighted as a key priority that necessitates ongoing collaboration among governments and communities. Participants encouraged greater cooperation within the Ancient Civilizations Forum to tackle these issues effectively.

Υπογραμμίστηκε επίσης ότι η ενσωμάτωση της πολιτιστικής κληρονομιάς σε ευρύτερα σχέδια βιωσιμότητας είναι καθοριστικής σημασίας. Καλέστηκαν οι οργανώσεις να αναπτύξουν μηχανισμούς άμεσης αντίδρασης κατά των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στη πολιτιστική μας κληρονομιά προσδιορίζοντας παράλληλα τρόπους χρήσης παραδοσιακών γνώσεων.

Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων του Φόρουμ Αρχαίων Πολιτισμών στο πλαίσιο των συνεδριάσεων του ΟΗΕ και της UNESCO υποστηρίχθηκαν περαιτέρω κοινές πρωτοβουλίες όπως η δημιουργία μιας ομάδας φίλων μέσα στην UNESCO για την ενίσχυση των δυνατοτήτων του Φόρουμ.

Συζητήθηκε επίσης η πιθανότητα δημιουργίας μιας επίσημης ιστοσελίδας αφιερωμένης στο Φόρουμ ώστε να παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητές του ενώ διασφαλίζεται ότι όλες οι χώρες μέλη θα έχουν ισοδύναμη εκπροσώπηση.

A new coordinating network of centers will be established to guarantee consistency in the activities of the Ancient Civilizations Forum. It was decided that the presidency of the Forum would rotate annually among Greece, Italy, Egypt, Bolivia, China, Peru, Iraq, Iran and Armenia with provisions for replacement if necessary by next country on schedule.

The Republic of India has been welcomed as an observer member for its first participation in the Ancient Civilizations Forum, with hopes expressed for eventual acceptance as a full member based on consensus among existing members. Similarly agreed upon was Cyprus’ admission as a full member of this esteemed body.

The Italian delegation announced its readiness to assume the presidency of the forum in 2026 which received unanimous approval from all parties involved.