07/02/2026

«Σφοδρή αντιπαράθεση στη Βουλή: Το ΠΑΣΟΚ καταθέτει ένσταση αντισυνταγματικότητας για το νομοσχέδιο του υπουργείου Άμυνας»

Με ένσταση αντισυνταγματικότητας, από το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, άρχισε στην Oλομέλεια της Βουλής η συζήτηση του νομοσχεδίου με το νέο πλαίσιο σταδιοδρομίας, εξέλιξης και ιεραρχίας στις Ένοπλες Δυνάμεις. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Δημήτρης Μάντζος, είπε ότι το κόμμα του διαφωνεί και επί της διαδικασίας και επί της ουσίας γιατί το νομοσχέδιο ανατρέπει βίαια τη

Βουλή: Ένσταση αντισυνταγματικότητας από το ΠΑΣΟΚ για το νομοσχέδιο του υπουργείου Άμυνας

Συζήτηση του Νομοσχεδίου για την Καριέρα και Ιεραρχία στις Ένοπλες Δυνάμεις

Η συζήτηση του νομοσχεδίου που αφορά τη νέα κατεύθυνση στην καριέρα και εξέλιξη των στρατιωτικών ξεκίνησε στην Ολομέλεια της Βουλής, με το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ να εκδηλώνει ένσταση ως προς την αντισυνταγματικότητα του. Ο Δημήτρης Μάντζος, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, τόνισε ότι η θέση του κόμματός του είναι αντίθετη τόσο στη διαδικασία όσο και στο περιεχόμενο της πρότασης, καθώς αυτή ανατρέπει δραματικά τη σταδιοδρομία και την καθημερινότητα των στρατιωτικών. Σημείωσε πως είναι η πρώτη φορά που οι στρατιωτικοί βγαίνουν στους δρόμους προκειμένου να ζητήσουν την απόσυρση αυτού του νομοσχεδίου, κάτι που έχει επιπτώσεις στο ηθικό τους.

Ο κ. Μάντζος επισήμανε ότι το ΠΑΣΟΚ καταθέτει ένσταση αντισυνταγματικότητας βασιζόμενος στη διαπίστωση παραβίασης της αρχής της νομικής ασφάλειας και προστασίας των ατόμων από τη δημόσια διοίκηση. Η εν λόγω ένσταση υπογραμμίζει ότι η μεταβατική περίοδος όπως προβλέπεται δεν προσφέρει τις απαιτούμενες εγγυήσεις στους στρατιώτες.

Άλλες πολιτικές δυνάμεις όπως ο ΣΥΡΙΖΑ,το ΚΚΕ και η Νέα Αριστερά ζήτησαν επίσης την ανάκληση αυτού του νομοσχεδίου. Το ΚΚΕ προανήγγειλε ότι αν συνεχιστεί η διαδικασία από πλευράς κυβέρνησης θα καταθέσει αίτημα για ονομαστική ψηφοφορία επί της αρχής.

Η Αίτηση Αντισυνταγματικότητας από το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ

«Ένσταση Αντισυνταγματικότητας (κατ’ άρθρο 100 του Κανονισμού της Βουλής) ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας με τίτλο: «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή»»

The members of the PASOK-Movement for Change raise objections regarding the constitutionality of various articles in this legislative proposal concerning the Armed Forces’ transition to a new framework that includes career progression and military promotions among other provisions.

Βασικές Διατάξεις Προτεινόμενες στο Νομοσχέδιο:

  1. Καθορίζεται πως οι υπηρετούντες αξιωματικοί θα εξελίσσονται σύμφωνα με συγκεκριμένο παράρτημα.
  2. Οι μόνιμοι υπαξιωματικοί θα έχουν καθορισμένους τελικούς βαθμούς σύμφωνα με τις σχετικές ρυθμίσεις.
  3. Διαδικασίες ίδρυσης ή κατάργησης σωμάτων ή ειδικοτήτων μόνιμου προσωπικού μπορούν να γίνονται μέσω προεδρικών διατάξεων μετά από γνώμη συμβουλίων.

“Με αποφάσεις διάφορων επιτροπών καθορίζονται τα προσόντα για τους μόνιμους υπαξιωμάχους καθώς και τα απαραίτητα δικαιολογητικά”, πρόσθεσε ο κ. Μάντζος.

Ρυθμίσεις για τους Μόνιμους Υπαξιωματικούς και Επαγγελματίες Οπλίτες

Σύμφωνα με τη διάταξη που αφορά τους μόνιμους υπαξιωματικούς, εκδίδεται η εφαρμογή της περ. γ) της παραγράφου 1 του άρθρου 32. Οι βαθμοί των Επαγγελματιών Οπλιτών (γνωστοί και ως ΕΠΟΠ) διαρθρώνονται ως εξής: Από Στρατιώτης ή Ναυτικός ή Σμηνίτης έως Επιλοχίας Διοίκησης Α΄ Τάξης ή Επικελευστής Διοίκησης Α΄ Τάξης ή Επισμηνίας Διοίκησης Α΄ Τάξης.

Οι θέσεις των ΕΠΟΠ και οι ειδικοί Μόνιμοι Υπάλληλοι (ΕΜΘ) περιλαμβάνουν οργανικές θέσεις που καθορίζουν την ετήσια εξέλιξή τους.Οι προαγωγές των ΕΠΟΠ δίνονται αποκλειστικά για να καλύψουν κενά σε ανώτερους βαθμούς οργανικών θέσεων. Η εξέλιξη αυτή καταγράφεται στο Παράρτημα Β΄, υπό τις επιφυλάξεις των παραγράφων 4 και 5.

Ανθρωποειδή όργανα όπως οι υπηρετούντες στις στρατιωτικές δυνάμεις ελέγχονται για προαγωγή στον Ανθυπολοχαγό μετά από πέντε χρόνια υπηρεσίας, με προϋπόθεση την ύπαρξη κενών οργανικών θέσεων. Για όσους έχουν τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού απαιτείται τετραετής υπηρεσία στον ίδιο βαθμό πριν την πιθανή προαγωγή.

Οι Περιφερειακοί Υπάλληλοι που φτάσουν τα τριάντα πέντε έτη πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας κρίνονται υποχρεωτικά κατά τις κανονικές κρίσεις είτε ως «ευδοκίμως τερματίσαντες» είτε «αποστρατευτέοι». Όσοι λάβουν το χαρακτηρισμό «ευδοκίμως τερματίσαντες» μπορούν ενδεχομένως να προαχθούν στον ανώτερο αποστρατευτικό βαθμό.

Καθορισμός Προσόντων και Διαδικασιών

Με απόφαση του Υπουργού Άμυνας, καθορίζονται τα απαιτούμενα προσόντα των ΕΠΟΠ, καθώς επίσης ο τύπος και το περιεχόμενο αξιολογητικών εκθέσεων καθώς και άλλες διαδικασίες σχετικές με το άρθρο 58. Επιπλέον, θα οριστεί ο αριθμός των διαθέσιμων οργανικών θέσεων για τους ΕΠΟΠ και τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Αρχές Ασφάλειας Δικαίου

Η αρχή της ασφάλειας δικαίου είναι θεμελιώδης τόσο σύμφωνα με την ελληνική νομολογία όσο και με αυτή του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Αυτή απαιτεί η νομοθεσία να είναι σαφής ώστε οι δημόσιοι λειτουργοί να γνωρίζουν τις συνέπειες που απορρέουν από αυτήν τη νομοθεσία στην επαγγελματική τους πορεία.

The principle of protected trust of the governed guarantees the right to rely on a legal status established by the state unless compelling reasons for public interest justify its alteration. In this context, current officers and non-commissioned officers have developed their careers under a specific legislative framework that provided clear opportunities for advancement to higher military ranks based on defined conditions.

Νομοθετικές Διατάξεις και Συνταγματικότητα

Σύμφωνα με το άρθρο 26 του Συντάγματος, η νομοθετική εξουσία ανήκει κατά κύριο λόγο στη Βουλή και στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Η δυνατότητα κανονιστικής ρύθμισης από την εκτελεστική εξουσία είναι περιορισμένη και εξαιρετική. Το άρθρο 43 παράγραφος 2 θεσπίζει αυστηρές προϋποθέσεις για τη χορήγηση νομοθετικών εξουσιοδοτήσεων,αποσκοπώντας να αποφευχθεί η μεταβίβαση ουσιαστικών αρμοδιοτήτων από τον νομοθέτη στη Διοίκηση.

Όπως ορίζει η εν λόγω διάταξη, οι χορηγούμενες αρμοδιότητες για την έκδοση κανονιστικών πράξεων θα πρέπει να είναι συγκεκριμένες και σαφείς. Ιδιαίτερα όταν αυτές παρέχονται σε διοικητικά όργανα άλλα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, περιορίζονται αυστηρά σε ζητήματα πιο ειδικά ή τεχνικά. Αυτή η απαίτηση έχει επιβεβαιωθεί πολλές φορές από τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Στο επίμαχο νομοσχέδιο παρατηρείται ότι αν και γίνεται σημαντική αλλαγή στο σύστημα σταδιοδρομίας των αξιωματούχων των Ενόπλων Δυνάμεων, ο νομοθέτης αποφεύγει να αναλάβει πρωτοβουλία για τη ρύθμιση κρίσιμων ζητημάτων, επιλέγοντας αντί αυτού να τα παραχωρήσει στην κανονιστική λειτουργία της εκτελεστικής εξουσίας.

Αναλυτικά, μέσω των σχετικών διατάξεων του νόμου ανατίθενται στην εκτελεστική αρχή θέματα όπως η καθαρίση και κατανομή οργανικών θέσεων ανά κατηγορία, βαθμό και έτος υπηρεσίας καθώς επίσης η ίδρυση ή κατάργηση σωμάτων ειδικοτήτων. Επιπλέον περιλαμβάνει τις διαδικασίες καταγραφής επετηρίδων αλλά και τα κριτήρια αξιολόγησης των υπαξιωματικών.

Ωστόσο, οι διατάξεις αυτές δεν παρέχουν συγκεκριμένα κριτήρια ούτε καθορίζουν γενικές αρχές που θα διέπουν την εφαρμογή τους. Με αυτόν τον τρόπο αφήνουν τη Διοίκηση ελεύθερη να αποφασίζει σχετικά με θέματα που σχετίζονται με τις βασικές υπηρεσιακές συνθήκες των στελεχών χωρίς σαφή καθοδήγηση από προηγούμενη νομοθέτηση.

Iδιαίτερα αμφισβητούμενη είναι η δυνατότητα που δίνεται στον Υπουργό Εθνικής Άμυνας να προσδιορίζει τον αριθμό οργανικών θέσεων καθώς αυτό αγγίζει άμεσα τις προοπτικές εξέλιξης των στελεχών στις Ένοπλες Δυνάμεις. Είναι ένα θέμα ουσιώδους σπουδαιότητας που σύμφωνα με το Σύνταγμα δεν μπορεί να μεταφερθεί σε κανονιστικό επίπεδο.

Aκόμη περισσότερο προβληματικό είναι ότι οι αρμόδιες διατάξεις για την καταγραφή επετηρίδων ή κριτηρίων προαγωγής χωρίς προκαθορισμένες αρχές οδηγούν σε ευρεία επιτρεπόμενη διακριτικότητα στη Διοίκηση που εγκυμονεί κινδύνους άνισης μεταχείρισης ή αυθαίρετων επιλογών.

Η έλλειψη εγγυήσεων μέσω νόμου καθιστά αυτές τις παρεχόμενες εξουσιοδοτήσεις αντίθετες προς το απαιτούμενο «σαφές» πλαίσιο του άρθρου 43 παράγραφος 2 του Συντάγματος. Τέλος, το γεγονός ότι κρίσιμα ζητήματα μετάβασης στο νέο σύστημα θα διευθυνθούν μέσω κανονιστικών οδηγιών χωρίς προηγούμενη θεμελιώδη συζήτηση στα νόμιμα πλαίσια ξεπερνά τα όρια αποδεκτών εξουσιοδοτήσεων για πιο ειδικά ή τεχνικά ζητήματα ασκώντας έτσι μία χαρακτηριστική περίπτωση μεταβίβασης της νομοθετικής αρμονίας προς διοικητικά σώματα κατά παράβαση του Συντάγματος.

Mε βάση τα παραπάνω δεδομένα θεωρείται πως οι σχετικές διατάξεις αυτού του ιδιαίτερα αμφιλεγόμενου νομοσχεδίου δεν πληρούν τις απαιτήσεις σύμφωνα με το άρθρο 43 παρ. 2 αφού ούτε συγκεκριμένες ούτε σαφείς είναι αλλά αντιθέτως εκχωρούν στην Διοίκηση την δυνατότητα ορισμού θεμελιωδών στοιχείων ενός νέας υπηρεσιακής δομής.
Για τους λόγους αυτούς θεωρούμε ότι οι εισηγήσεις απ’ το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας σχετικά με: «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή (Σταδιοδρομία και εξέλιξη Αξιωματικών…», χαρακτηρίζονται αντισυνταγματικές ως παραβίαση τόσο της ασφάλειας δικαίου όσο κι εκείνης της προστατευμένης εμπιστοσύνης απέναντι στους πολίτες.»

Αθήνα, 08-01-2026
Οι υπογράφοντες βουλευτές:
  • Δούδωνης Παναγιώτης
  • Κατρίνης Μιχάλης
  • Μμπιάγκης Δημήτριος
  • Τσίμαρης Ιωάννης
  • Γερουλάνος Παύλος