Η Σαρακοστή Ενισχύει τη Ζήτηση για Νηστίσιμα: Στρατηγικές Προσαρμογές στον Κλάδο Τροφίμων και Εστίασης -

Η περίοδος της Σαρακοστής αποτελεί κάθε χρόνο έναν από τους πιο προβλέψιμους, αλλά ταυτόχρονα και δυναμικούς, εποχικούς κύκλους για το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων και τον κλάδο της εστίασης. Ενώ παραδοσιακά συνδέεται με συγκεκριμένες διατροφικές συνήθειες, τα τελευταία χρόνια εξελίσσεται σε ένα ισχυρό οικονομικό φαινόμενο. Η αυξημένη ζήτηση, η διεύρυνση της ποικιλίας των προϊόντων, τα νέα λανσαρίσματα και οι στοχευμένες εμπορικές καμπάνιες δημιουργούν έναν τζίρο που για πολλές κατηγορίες ισοδυναμεί με μια «μικρή πασχαλινή περίοδο».

Κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής, παρατηρείται μια σημαντική μετατόπιση της καταναλωτικής δαπάνης μακριά από το κρέας και τα γαλακτοκομικά, με την προτίμηση να στρέφεται σε:

Όσπρια και ρύζι
Κατεψυγμένα και νωπά λαχανικά
Θαλασσινά (κατεψυγμένα και νωπά)
Αλείμματα φυτικής ή μη βάσης (ταραμοσαλάτα, μελιτζανοσαλάτα, χούμους)
Προϊόντα σόγιας και φυτικής πρωτεΐνης
Χαλβά και ταχίνι

Τι Λένε οι Παράγοντες της Αγοράς

Σύμφωνα με εκπροσώπους της αγοράς, η κατηγορία των κατεψυγμένων θαλασσινών καταγράφει διψήφια ποσοστιαία αύξηση πωλήσεων σε σύγκριση με έναν «κανονικό» μήνα. Αντίστοιχα, τα όσπρια και το ρύζι παρουσιάζουν αύξηση όγκου πωλήσεων κατά 15%-25%, ανάλογα με το δίκτυο πώλησης.

Η σημερινή συγκυρία έχει προσδώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στη διαχείριση των τιμών των νηστίσιμων προϊόντων. Το κόστος των πρώτων υλών, όπως το ελαιόλαδο, το σουσάμι (για χαλβά και ταχίνι) και τα κατεψυγμένα θαλασσινά (λόγω κόστους μεταφορών και διεθνών τιμών), έχει επηρεάσει άμεσα την τελική τιμή των προϊόντων στο ράφι. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αυξήσεις σε βασικά εποχικά είδη ήταν αισθητές, οδηγώντας τις αλυσίδες λιανικής να επενδύσουν σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (private label) με στόχο τη συγκράτηση της τελικής τιμής.

Επιπλέον, το «Καλάθι της Σαρακοστής», μια πρωτοβουλία που εντάσσεται στη λογική των εποχικών παρεμβάσεων τιμών, λειτούργησε στο παρελθόν αποτελεσματικά ως εργαλείο συγκράτησης τιμών σε βασικά είδη, περιλαμβάνοντας όσπρια, κατεψυγμένα λαχανικά, χαλβά και θαλασσινά. Η ύπαρξη του «Καλαθιού» ενίσχυσε την επισκεψιμότητα στα μεγάλα σούπερ μάρκετ, καθώς οι καταναλωτές πλέον αναζητούν πιο στοχευμένες αγορές με έμφαση στην αξία.

Την ίδια στιγμή, οι μεγάλες αλυσίδες λιανικής οργανώνουν θεματικές εβδομάδες, οι οποίες υποστηρίζονται με ειδική σήμανση στα ράφια, έντυπα φυλλάδια και ψηφιακές καμπάνιες. Η Lidl Ελλάς, για παράδειγμα, προωθεί κάθε χρόνο μια εκτεταμένη γκάμα νηστίσιμων επιλογών, με έντονη παρουσία προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Αντίστοιχα, οι αλυσίδες Σκλαβενίτης, ΑΒ Βασιλόπουλος, Μασούτης και Metro επενδύουν σε διευρυμένες κατηγορίες plant-based προϊόντων, έτοιμων γευμάτων και παραδοσιακών σαλατών.

Κοινός παρονομαστής για όλες τις αλυσίδες είναι η ενίσχυση των private label προϊόντων, οι προσφορές «2+1» σε όσπρια και κατεψυγμένα, η δημιουργία ειδικών stand για χαλβά και ταχίνι, καθώς και η ενσωμάτωση vegan επιλογών που διατηρούνται στο χαρτοφυλάκιο και μετά την περίοδο της Σαρακοστής.

Η Στρατηγική Επεκτείνεται Πέρα από την Περίοδο Αιχμής

Η στρατηγική των λιανεμπόρων δεν περιορίζεται στις εβδομάδες αιχμής. Πολλά προϊόντα που λανσάρονται την περίοδο της Σαρακοστής εντάσσονται πλέον μόνιμα στο ράφι, καθώς η καταναλωτική βάση για φυτικά προϊόντα έχει διευρυνθεί σημαντικά.

Τα τελευταία χρόνια, η περίοδος της Σαρακοστής όχι μόνο ενισχύει τις παραδοσιακές κατηγορίες νηστίσιμων προϊόντων, αλλά λειτουργεί και ωςεπιταχυντής για τα φυτικά (plant based) και τα vegan, τα οποία κερδίζουν σταθερά έδαφος στις προτιμήσεις των καταναλωτών.

Αυτή η μετατόπιση δεν αφορά μόνο όσους ακολουθούν πιστά τη θρησκευτική παράδοση. Όλο και περισσότεροι καταναλωτές υιοθετούν μια πιο «ευέλικτη» διατροφή, μειώνοντας την κατανάλωση ζωικών προϊόντων για λόγους υγείας, ευεξίας ή περιβαλλοντικής συνείδησης. Η Σαρακοστή μετατρέπεται έτσι σε περίοδο δοκιμής νέων επιλογών, όπως:

Ροφήματα φυτικής προέλευσης
Φυτικά επιδόρπια
Εναλλακτικά τυροκομικά
Μπιφτέκια από όσπρια ή πρωτεΐνη μπιζελιού

Πολλά από αυτά τα προϊόντα παραμένουν στη διατροφή των καταναλωτών ακόμα και μετά το Πάσχα, μετατρέποντας την εποχική ζήτηση σε μακροπρόθεσμη τάση.

Καινοτομία και Επενδύσεις από τη Βιομηχανία

Οι βιομηχανίες τροφίμων προσαρμόζουν τη στρατηγική τους, επενδύοντας σε νέους κωδικούς plant based, διευρύνοντας τις σειρές νηστίσιμων και ενισχύοντας τα τμήματα έρευνας και ανάπτυξης (R&D) για τη βελτίωση της γεύσης, της υφής και του διατροφικού προφίλ. Παράλληλα, προχωρούν σε αναβαθμίσεις γραμμών παραγωγής και σε πιστοποιήσεις που διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα πληρούν τα κριτήρια vegan.

Η καινοτομία εστιάζει όχι μόνο στα βασικά είδη, αλλά και σε έτοιμα γεύματα και σνακ, ανταποκρινόμενη στην ανάγκη για ευκολία.

Στο πλαίσιο αυτό, μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες, όπως η Δέλτα, η Μεβγάλ, ο Όλυμπος και η Δωδώνη, λανσάρουν φυτικά ροφήματα, φυτικής προέλευσης τυριά, φυτικά παγωτά και φυτικά επιδόρπια.

Σε διεθνές επίπεδο, όμιλοι όπως η Nestlé και η Unilever επενδύουν δυναμικά σε χαρτοφυλάκια φυτικών προϊόντων, είτε μέσω εξαγορών είτε με λανσάρισμα νέων brands. Αυτή η στρατηγική επηρεάζει και την ελληνική αγορά, όπου πολυεθνικές και εγχώριες επιχειρήσεις ανταγωνίζονται σε καινοτομία και ποικιλία.